Właściwości farmakodynamiczne
Epigapent 600 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Epigapent

Gabapentyna, substancja czynna leku Epigapent, należy do grupy farmakoterapeutycznej gabapentinoidów i posiada kod ATC: N02BF01. Lek ten wykazuje działanie przeciwdrgawkowe oraz przeciwbólowe poprzez specyficzny mechanizm oddziaływania na układ nerwowy.¹

Mechanizm działania

Gabapentyna charakteryzuje się zdolnością łatwego przenikania przez barierę krew-mózg, co umożliwia jej działanie przeciwdrgawkowe w różnych zwierzęcych modelach padaczki. Co istotne z punktu widzenia mechanizmu działania, gabapentyna nie wykazuje bezpośredniego powinowactwa do receptorów GABA (zarówno GABAA jak i GABAB) oraz nie wpływa na metabolizm kwasu gamma-aminomasłowego (GABA).²

Kluczowym aspektem działania gabapentyny jest jej wysokie powinowactwo do podjednostki alfa 2 delta (α2δ) kanałów wapniowych zależnych od potencjału. Uważa się, że właśnie to wiązanie z podjednostką α2δ może stanowić podstawowy mechanizm odpowiedzialny za działanie przeciwdrgawkowe obserwowane w modelach zwierzęcych. Liczne badania przedkliniczne nie wskazały na istnienie innych istotnych miejsc wiązania leku poza podjednostką α2δ.³

Wpływ na przekaźniki nerwowe

Badania na modelach przedklinicznych wykazały, że działanie farmakologiczne gabapentyny poprzez wiązanie z podjednostką α2δ może prowadzić do zmniejszenia uwalniania przekaźników pobudzających w obszarach ośrodkowego układu nerwowego. Ten mechanizm może stanowić podstawę obserwowanego działania przeciwdrgawkowego, choć jego znaczenie kliniczne u ludzi nie zostało jeszcze w pełni wyjaśnione.⁴

Działanie przeciwbólowe

Gabapentyna wykazuje również skuteczność w przedklinicznych modelach bólu u zwierząt. Specyficzne wiązanie z podjednostką α2δ prowadzi do szeregu różnych reakcji, które mogą odpowiadać za działanie przeciwbólowe obserwowane w modelach zwierzęcych. Mechanizmy przeciwbólowe gabapentyny mogą być realizowane na różnych poziomach układu nerwowego:⁵

• W rdzeniu kręgowym – poprzez bezpośredni wpływ na przekaźnictwo bólowe
• W wyższych ośrodkach mózgowych – poprzez oddziaływanie na zstępujące szlaki hamujące ból

Należy jednak podkreślić, że znaczenie tych wyników z badań przedklinicznych dla efektów klinicznych u ludzi pozostaje nieustalone.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Przeprowadzono badanie kliniczne dotyczące zastosowania gabapentyny jako leczenia wspomagającego w napadach częściowych u dzieci i młodzieży w wieku od 3 do 12 lat. Badanie wykazało widoczną, lecz nieistotną statystycznie różnicę w 50% odpowiedzi na leczenie na korzyść grupy otrzymującej gabapentynę w porównaniu z grupą placebo.⁷

Dodatkowo przeprowadzono analizy post-hoc odpowiedzi na leczenie w zależności od wieku. Analizy te nie wykazały statystycznie istotnego wpływu wieku, zarówno jako zmiennej ciągłej, jak i dychotomicznej (z podziałem na grupy wiekowe 3-5 oraz 6-12 lat).⁸

Powyższa tabela przedstawia szczegółowe dane dotyczące odpowiedzi na leczenie w zależności od wieku pacjentów. W grupie dzieci poniżej 6 lat odpowiedź wynosiła 19,0% dla placebo i 23,5% dla gabapentyny (p=0,7362), natomiast w grupie dzieci od 6 do 12 lat odpowiedź wynosiła 17,2% dla placebo i 20,8% dla gabapentyny (p=0,5144). Zarówno w młodszej, jak i starszej grupie wiekowej obserwowano wyższy odsetek odpowiedzi w grupie gabapentyny, jednak różnice te nie osiągnęły istotności statystycznej.⁹