Działania niepożądane
Epigapent 600 mg
Gabapentyna, substancja czynna leku Epigapent, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania niepożądane obejmują objawy ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, ataksja), zakażenia wirusowe, zaburzenia psychiczne (depresja, lęk, nerwowość), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), a także objawy ogólne takie jak uczucie zmęczenia i gorączka. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje, takie jak zespół nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), rabdomioliza, zapalenie wątroby, ostra niewydolność nerek oraz depresja oddechowa. W populacji pediatrycznej obserwuje się dodatkowo specyficzne działania niepożądane, w tym infekcje dróg oddechowych, drgawki oraz agresywne zachowania i hiperkinezy.
Działania niepożądane leku Epigapent
Gabapentyna, substancja czynna leku Epigapent, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Przedstawione poniżej działania niepożądane pochodzą z obserwacji klinicznych pacjentów z padaczką (leczonych gabapentyną w monoterapii lub jako leczenie wspomagające) oraz pacjentów z bólem neuropatycznym. Działania te zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządów.1
Klasyfikacja częstości występowania
Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się następująco:<sup data-drug="Epigapent" data-section="Działania niepożądane" title="bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (2
- Bardzo często – występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często – występujące u od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często – występujące u od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko – występujące u od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko – występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana – działania zaobserwowane po wprowadzeniu leku do obrotu, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Objawy odstawienia
Warto zwrócić szczególną uwagę na objawy odstawienia, które mogą wystąpić po przerwaniu leczenia gabapentyną. Obserwowane są zarówno po krótkotrwałej, jak i długotrwałej terapii, najczęściej w ciągu 48 godzin od zaprzestania przyjmowania leku. Do najczęstszych objawów odstawienia należą: niepokój, bezsenność, nudności, bóle, pocenie się, drżenie, ból głowy, depresja, uczucie nienormalności, zawroty głowy i złe samopoczucie. Wystąpienie tych objawów może świadczyć o uzależnieniu od leku. Z tego powodu zaleca się stopniowe odstawianie gabapentyny przez okres co najmniej 1 tygodnia, niezależnie od wskazania do stosowania.3
Poważne zagrożenia związane ze stosowaniem leku
Szczególnie ważne jest zwrócenie uwagi na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, takie jak:
- Zespół nadwrażliwości – uogólniona reakcja ze zmiennymi objawami, które mogą obejmować gorączkę, wysypkę, zapalenie wątroby, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, eozynofilię oraz inne objawy4
- Reakcje anafilaktyczne – ostre, zagrażające życiu reakcje alergiczne5
- Ciężkie reakcje skórne – zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi6
- Rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych, mogący prowadzić do ostrej niewydolności nerek7
- Zaburzenia wątroby – zapalenie wątroby, żółtaczka8
- Zapalenie trzustki – choć związek przyczynowo-skutkowy jest niejasny9
- Ostra niewydolność nerek10
- Depresja oddechowa11
Opisywano również nagłe zgony z niewyjaśnionych przyczyn, w których nie wykazano jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego ze stosowaniem gabapentyny.12
Specjalne grupy pacjentów
U pacjentów poddawanych hemodializie z powodu schyłkowej niewydolności nerek zaobserwowano miopatie ze zwiększonym stężeniem kinazy kreatynowej.13
W populacji pediatrycznej odnotowano specyficzne działania niepożądane, takie jak zakażenia dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, drgawki i zapalenie oskrzeli. Dodatkowo u dzieci często obserwowano agresywne zachowania i hiperkinezy.14
Tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie wirusowe | Bardzo często | Ogólne infekcje wirusowe |
| Zapalenie płuc, zakażenie układu oddechowego | Często | Infekcje dolnych dróg oddechowych | |
| Zakażenie dróg moczowych, zakażenia, zapalenie ucha środkowego | Często | Infekcje układu moczowego i inne zakażenia, szczególnie zapalenie ucha środkowego u dzieci | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Często | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Małopłytkowość | Nieznana | Zmniejszona liczba płytek krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne (np. pokrzywka) | Niezbyt często | Skórne i inne manifestacje reakcji alergicznych |
| Zespół nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne | Nieznana | Poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Często | Zmniejszone łaknienie |
| Wzmożone łaknienie | Często | Zwiększone łaknienie, może prowadzić do przyrostu masy ciała | |
| Hiperglikemia | Niezbyt często | Zwiększone stężenie glukozy we krwi, najczęściej u pacjentów z cukrzycą | |
| Hipoglikemia, hiponatremia | Rzadko/Nieznana | Obniżone stężenie glukozy we krwi (hipoglikemia) lub sodu (hiponatremia) | |
| Zaburzenia psychiczne | Wrogość, splątanie i chwiejność emocjonalna, depresja, lęk, nerwowość, zaburzenia myślenia | Często | Różnorodne zaburzenia nastroju i funkcji poznawczych |
| Pobudzenie | Niezbyt często | Stan zwiększonej aktywności psychomotorycznej | |
| Omamy, myśli samobójcze, uzależnienie od leku | Nieznana | Poważne zaburzenia psychiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność, zawroty głowy, ataksja | Bardzo często | Najczęstsze neurologiczne działania niepożądane, senność może utrudniać codzienne funkcjonowanie |
| Drgawki, hiperkinezy, dyzartria, niepamięć, drżenie, bezsenność, ból głowy, parestezje, niedoczulica, zaburzenia koordynacji, oczopląs, zaburzenia odruchów | Często | Szereg objawów neurologicznych mogących wpływać na funkcjonowanie pacjenta | |
| Zmniejszona ruchliwość, zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Objawy mogące wpływać na mobilność i funkcje psychiczne | |
| Utrata przytomności, choreoatetoza, dyskinezy, dystonia | Rzadko/Nieznana | Poważne zaburzenia funkcji neurologicznych, w tym zaburzenia ruchowe | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia (niedowidzenie, podwójne widzenie) | Często | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Często | Uczucie wirowania lub niestabilności |
| Szum uszny | Nieznana | Odczuwanie dźwięków, gdy brak jest zewnętrznego źródła dźwięku | |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca | Niezbyt często | Subiektywne odczucie nieregularnej lub wzmożonej pracy serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń | Często | Wpływ na ciśnienie krwi i przepływ naczyniowy |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność, zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła, kaszel, zapalenie błony śluzowej nosa | Często | Różne objawy ze strony układu oddechowego |
| Depresja oddechowa | Rzadko | Poważne, potencjalnie zagrażające życiu osłabienie oddychania | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wymioty, nudności, zaburzenia dotyczące zębów, zapalenie dziąseł, biegunka, ból brzucha, niestrawność, zaparcia, suchość jamy ustnej, wzdęcia | Często | Różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego |
| Dysfagia | Niezbyt często | Trudności w przełykaniu | |
| Zapalenie trzustki | Nieznana | Poważny stan zapalny trzustki, związek przyczynowy niejasny | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby, żółtaczka | Nieznana | Zaburzenia funkcji wątroby wymagające monitorowania |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk twarzy, plamica, wysypka, świąd, trądzik | Często | Różne objawy skórne, plamica najczęściej jako zasinienia po urazach |
| Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, osutka polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, łysienie | Nieznana | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle stawów, bóle mięśni, bóle pleców, drganie mięśni | Często | Dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego |
| Rabdomioliza, drgawki kloniczne mięśni | Nieznana | Rozpad mięśni prążkowanych i inne zaburzenia mięśniowe | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostra niewydolność nerek, nietrzymanie moczu | Nieznana | Poważne zaburzenia funkcji nerek lub kontroli oddawania moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Impotencja | Często | Zaburzenia erekcji u mężczyzn |
| Hipertrofia piersi, ginekomastia, zaburzenia czynności seksualnych | Nieznana | Powiększenie piersi u mężczyzn i kobiet, zaburzenia libido, ejakulacji lub orgazmu | |
| Zaburzenia ogólne | Uczucie zmęczenia, gorączka | Bardzo często | Najczęstsze ogólne działania niepożądane |
| Obrzęki obwodowe, zaburzenia chodu, osłabienie, ból, złe samopoczucie, zespół grypowy | Często | Różne objawy ogólne wpływające na funkcjonowanie pacjenta | |
| Obrzęki uogólnione, objawy z odstawienia, bóle w klatce piersiowej | Niezbyt często/Nieznana | Poważniejsze objawy ogólne, objawy odstawienia mogą świadczyć o uzależnieniu | |
| Badania diagnostyczne | Zmniejszona liczba białych krwinek, zwiększenie masy ciała | Często | Zmiany w badaniach laboratoryjnych wymagające monitorowania |
| Zwiększone wartości AspAT, ALAT, bilirubiny, zwiększone stężenie fosfokinazy kreatynowej we krwi | Niezbyt często/Nieznana | Zmiany w wynikach badań laboratoryjnych mogące wskazywać na uszkodzenie wątroby lub mięśni | |
| Urazy, zatrucia i powikłania | Przypadkowe urazy, złamania, otarcia naskórka | Często | Mogą być związane z zaburzeniami równowagi, ataksją, zawrotami głowy |
| Upadki | Niezbyt często | Mogą być konsekwencją zawrotów głowy, ataksji lub senności |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Biorąc pod uwagę profil działań niepożądanych gabapentyny, konieczne jest regularne monitorowanie stanu pacjenta, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy psychiczne, neurologiczne oraz możliwe reakcje nadwrażliwości.
Po wprowadzeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.15
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania