Interakcje leku
Edolox 90 mg

Etorykoksyb, jako selektywny inhibitor COX-2, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów stosujących terapię wielolekową. W dawce 120 mg/dobę powoduje wzrost INR o około 13% u pacjentów przyjmujących warfarynę, co wymaga ścisłego monitorowania czasu protrombinowego. Lek może osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko pogorszenia funkcji nerek, szczególnie u osób starszych i z zaburzeniami nerkowymi. Etorykoksyb nie wpływa na działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę), jednak ich łączne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. W dawce 120 mg może zwiększać stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejszać jego klirens nerkowy o 13%, co wymaga obserwacji pod kątem toksyczności. Ponadto, etorykoksyb zwiększa stężenie etynyloestradiolu w doustnych lekach antykoncepcyjnych o 37-60% oraz estrogenów w hormonalnej terapii zastępczej (estron o 41%, ekwilina o 76%, 17-β-estradiol o 22%), co może podnosić ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza zakrzepowych.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Etorykoksyb (Edolox) jako selektywny inhibitor COX-2 wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, a ich znajomość jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku u pacjentów przyjmujących terapię wielolekową.1

Interakcje farmakodynamiczne

Doustne leki przeciwzakrzepowe – U pacjentów długotrwale przyjmujących warfarynę, etorykoksyb w dawce 120 mg/dobę powoduje zwiększenie międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR) czasu protrombinowego o około 13%. Konieczne jest ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego szczególnie w pierwszych dniach leczenia etorykoksybem lub po zmianie jego dawki.2

Leki moczopędne, inhibitory ACE i antagoniści receptora angiotensyny II – Etorykoksyb, podobnie jak inne NLPZ, może osłabiać działanie leków moczopędnych i przeciwnadciśnieniowych. Szczególna ostrożność wymagana jest u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (zwłaszcza odwodnionych lub w podeszłym wieku), u których jednoczesne stosowanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II z lekami hamującymi cyklooksygenazę może prowadzić do pogorszenia funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Podczas takiej terapii skojarzonej należy:3

  • Zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta
  • Monitorować czynność nerek po rozpoczęciu leczenia oraz w regularnych odstępach czasu
  • Zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku

Kwas acetylosalicylowy – Badania z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że etorykoksyb w dawce 120 mg/dobę nie wpływa na działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę). Możliwe jest jednoczesne stosowanie etorykoksybu z małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób układu krążenia. Należy jednak pamiętać, że takie połączenie zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania etorykoksybu z większymi dawkami kwasu acetylosalicylowego lub innymi NLPZ.4

Cyklosporyna i takrolimus – Chociaż interakcje tych leków z etorykoksybem nie były bezpośrednio badane, wiadomo, że jednoczesne stosowanie cyklosporyny lub takrolimusu z NLPZ może nasilać nefrotoksyczne działanie tych leków immunosupresyjnych. U pacjentów przyjmujących jednocześnie etorykoksyb z cyklosporyną lub takrolimusem niezbędne jest monitorowanie czynności nerek.5

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ etorykoksybu na parametry farmakokinetyczne innych leków

Lit – Etorykoksyb, podobnie jak inne NLPZ, może zmniejszać wydalanie litu przez nerki, prowadząc do wzrostu jego stężenia w osoczu. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków oraz po zaprzestaniu podawania etorykoksybu konieczne jest monitorowanie stężenia litu we krwi i ewentualna modyfikacja jego dawki.6

Metotreksat – W badaniach klinicznych oceniano wpływ etorykoksybu w różnych dawkach (60 mg, 90 mg, 120 mg) na farmakokinetykę metotreksatu u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Etorykoksyb w dawkach 60 mg i 90 mg nie wpływał na stężenie metotreksatu w osoczu ani na jego klirens nerkowy. W przypadku dawki 120 mg wyniki były niejednoznaczne – w jednym badaniu nie wykazano wpływu na farmakokinetykę metotreksatu, w drugim zaś stwierdzono zwiększenie stężenia metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejszenie klirensu nerkowego o 13%. U pacjentów leczonych jednocześnie etorykoksybem i metotreksatem należy zwracać uwagę na objawy potencjalnego działania toksycznego metotreksatu.7

Doustne leki antykoncepcyjne – Etorykoksyb zwiększa stężenie etynyloestradiolu (EE) zawartego w doustnych lekach antykoncepcyjnych:

  • Dawka 60 mg/dobę zwiększa AUC0-24h EE o 37%
  • Dawka 120 mg/dobę zwiększa AUC0-24h EE o 50-60%

Wybierając doustny lek antykoncepcyjny do stosowania z etorykoksybem, należy uwzględnić zwiększone stężenie EE, które może podwyższać ryzyko działań niepożądanych związanych z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, szczególnie żylnych incydentów zakrzepowych u kobiet z grupy ryzyka.8

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – Etorykoksyb w dawce 120 mg/dobę stosowany jednocześnie z hormonalną terapią zastępczą zawierającą skoniugowane estrogeny (np. PREMARIN 0,625 mg) powoduje wzrost stężenia niesprzężonych estrogenów:

  • Estron – wzrost AUC₀₋₂₄h o 41%
  • Ekwilina – wzrost AUC₀₋₂₄h o 76%
  • 17-β-estradiol – wzrost AUC₀₋₂₄h o 22%

Wpływ dawek 30 mg, 60 mg i 90 mg nie został zbadany, ale należy uwzględnić potencjalne zwiększenie stężenia estrogenów, które może podwyższać ryzyko działań niepożądanych związanych z HTZ.9

Prednizon/prednizolon – Przeprowadzone badania kliniczne nie wykazały klinicznie istotnego wpływu etorykoksybu na farmakokinetykę prednizonu lub prednizolonu.10

Digoksyna – Etorykoksyb w dawce 120 mg/dobę stosowany przez 10 dni u zdrowych ochotników nie wpływał na AUC0-24h digoksyny ani na jej wydalanie nerkowe, jednak stwierdzono zwiększenie maksymalnego stężenia (Cmax) digoksyny o około 33%. Chociaż u większości pacjentów nie ma to znaczenia klinicznego, osoby ze zwiększonym ryzykiem toksyczności digoksyny wymagają szczególnej obserwacji podczas jednoczesnego leczenia etorykoksybem.11

Leki metabolizowane przez sulfotransferazy – Etorykoksyb jest inhibitorem ludzkiej sulfotransferazy, szczególnie izoenzymu SULT1E1, co prowadzi do zwiększenia stężenia etynyloestradiolu w surowicy. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z innymi lekami metabolizowanymi głównie przez sulfotransferazy (np. salbutamol doustny, minoksydyl).12

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450 – Badania in vitro wykazały, że etorykoksyb nie hamuje izoenzymów cytochromu P450: 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 oraz 3A4. W badaniu z udziałem zdrowych ochotników, etorykoksyb w dawce 120 mg/dobę nie wpływał na aktywność wątrobowego izoenzymu CYP3A4.13

Wpływ innych leków na farmakokinetykę etorykoksybu

Metabolizm etorykoksybu przebiega głównie z udziałem enzymów cytochromu P450, przede wszystkim CYP3A4. Badania in vitro sugerują również udział CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 oraz CYP2C19, jednak ich znaczenie in vivo nie zostało jednoznacznie określone.14

Ketokonazol – Silny inhibitor CYP3A4, stosowany w dawce 400 mg/dobę przez 11 dni, zwiększał AUC pojedynczej dawki etorykoksybu (60 mg) o 43%, jednak efekt ten nie ma istotnego znaczenia klinicznego.15

Worykonazol i mikonazol – Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 – worykonazolu (doustnie) lub mikonazolu (w postaci miejscowego żelu doustnego) z etorykoksybem powoduje niewielki wzrost ekspozycji na etorykoksyb, który nie ma znaczenia klinicznego.16

Ryfampicyna – Jako silny induktor enzymów układu CYP, ryfampicyna zmniejsza stężenie etorykoksybu w osoczu o około 65%. Ta interakcja może prowadzić do nawrotu objawów choroby u pacjentów stosujących jednocześnie oba leki. Pomimo to nie zaleca się zwiększania dawki etorykoksybu powyżej dawek rekomendowanych w poszczególnych wskazaniach, ponieważ takie połączenie nie było badane klinicznie.17

Leki zobojętniające – Stosowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy nie wpływa w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę etorykoksybu.18

Interakcje etorykoksybu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu etylowego i przyjmowanie etorykoksybu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego. Alkohol może nasilać drażniące działanie etorykoksybu na błonę śluzową żołądka i jelit, zwiększając ryzyko krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego.19

Ponadto, zarówno etorykoksyb jak i alkohol mogą wpływać na funkcję wątroby. Ich jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, szczególnie u pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami wątroby lub przyjmujących inne leki metabolizowane w wątrobie.

Alkohol może również nasilać działanie przeciwzakrzepowe i zwiększać ryzyko krwawień u pacjentów przyjmujących jednocześnie etorykoksyb i leki przeciwzakrzepowe, np. warfarynę.20

Z powyższych względów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia etorykoksybem. Jeśli pacjent nie może całkowicie zrezygnować ze spożywania alkoholu, należy rozważyć zmniejszenie jego ilości oraz poinformować pacjenta o zwiększonym ryzyku działań niepożądanych.

Tabela interakcji etorykoksybu z innymi lekami

Lek/grupa leków Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności Zalecenia
Doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) Farmakodynamiczna Zwiększenie INR o około 13% Wysoki Monitorowanie INR, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki etorykoksybu
Inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne Farmakodynamiczna Zmniejszenie działania przeciwnadciśnieniowego, ryzyko pogorszenia funkcji nerek Wysoki Kontrola ciśnienia tętniczego, monitorowanie funkcji nerek, odpowiednie nawodnienie pacjenta
Kwas acetylosalicylowy (małe dawki) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego Średni Możliwe jednoczesne stosowanie z małymi dawkami, monitorowanie pod kątem działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego
Kwas acetylosalicylowy (duże dawki) i inne NLPZ Farmakodynamiczna Znacznie zwiększone ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Lit Farmakokinetyczna Zmniejszone wydalanie litu, zwiększenie stężenia w osoczu Wysoki Monitorowanie stężenia litu, dostosowanie dawki
Metotreksat Farmakokinetyczna W dawce 120 mg możliwe zwiększenie stężenia metotreksatu o 28% Średni Obserwacja pod kątem toksyczności metotreksatu, szczególnie przy dawce 120 mg etorykoksybu
Doustne leki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu o 37-60% Średni Wybór odpowiedniego leku antykoncepcyjnego, uwzględniając zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych
Hormonalna terapia zastępcza Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia estrogenów (estron 41%, ekwilina 76%, 17-β-estradiol 22%) Średni Wybór odpowiedniej HTZ, monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Digoksyna Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax digoksyny o około 33% Niski-Średni Obserwacja pacjentów ze zwiększonym ryzykiem toksyczności digoksyny
Cyklosporyna, takrolimus Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie nefrotoksyczności Wysoki Monitorowanie funkcji nerek
Leki metabolizowane przez sulfotransferazy (salbutamol doustny, minoksydyl) Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia tych leków Średni Zachowanie ostrożności, monitorowanie działań niepożądanych
Ryfampicyna Farmakokinetyczna Zmniejszenie stężenia etorykoksybu o 65% Wysoki Obserwacja pod kątem zmniejszonej skuteczności, nie zwiększać dawki etorykoksybu ponad zalecaną
Ketokonazol Farmakokinetyczna Zwiększenie AUC etorykoksybu o 43% Niski Bez znaczenia klinicznego, nie wymaga dostosowania dawki
Worykonazol, mikonazol Farmakokinetyczna Niewielki wzrost ekspozycji na etorykoksyb Niski Bez znaczenia klinicznego, nie wymaga dostosowania dawki
Leki zobojętniające Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę etorykoksybu Niski Bez znaczenia klinicznego, nie wymaga dostosowania dawki
Alkohol Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, potencjalna hepatotoksyczność, nasilenie działania przeciwzakrzepowego Wysoki Zalecane unikanie alkoholu podczas leczenia etorykoksybem
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl