Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedstawione poniżej dane dotyczą bezpieczeństwa przedklinicznego diklofenaku sodowego, substancji czynnej preparatu Diclac 75 Duo. Dane te pochodzą z konwencjonalnych badań farmakologicznych, które oceniały różne aspekty bezpieczeństwa stosowania leku przed wprowadzeniem go do praktyki klinicznej.¹

Badania farmakologiczne bezpieczeństwa

W standardowych badaniach przedklinicznych, oceniających aspekty farmakologiczne bezpieczeństwa diklofenaku, nie stwierdzono szczególnych zagrożeń dla człowieka. Należy jednak podkreślić, że substancja ta, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), wykazuje charakterystyczne dla tej grupy farmakologiczne działania, które mogą mieć znaczenie kliniczne.²

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu diklofenaku przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych nie wykazały specyficznych efektów toksycznych, które mogłyby stanowić istotne zagrożenie podczas stosowania leku przez człowieka. Profil bezpieczeństwa w tych badaniach był zgodny z ogólnie znanym profilem bezpieczeństwa NLPZ.³

Genotoksyczność i potencjał rakotwórczy

Przeprowadzone badania genotoksyczności nie wykazały istotnego potencjału mutagennego diklofenaku. Podobnie, w badaniach oceniających potencjalne działanie rakotwórcze nie zidentyfikowano szczególnego ryzyka związanego ze stosowaniem tej substancji czynnej.⁴

Wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

W zakresie wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa, przedkliniczne badania diklofenaku dostarczyły następujących informacji:⁵

• Wpływ na rozród – W badaniach przeprowadzonych na szczurach nie stwierdzono istotnego wpływu diklofenaku na procesy rozrodcze.⁶
• Wpływ na rozwój płodu – Poza minimalnym wpływem na płód obserwowanym przy zastosowaniu dawek toksycznych dla matek, rozwój przedporodowy, okołoporodowy oraz poporodowy potomstwa nie był zaburzony.⁷
• Wpływ na owulację i implantację – Podawanie NLPZ, w tym diklofenaku, hamowało owulację u królików oraz implantację i tworzenie się łożyska u szczurów, co jest związane z mechanizmem działania tej grupy leków poprzez inhibicję syntezy prostaglandyn.⁸
• Wpływ na przewód tętniczy – Diklofenak, podobnie jak inne NLPZ, prowadził do przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u szczurów.⁹
• Wpływ przy dawkach toksycznych dla matki – Podanie diklofenaku w dawkach toksycznych dla matek wiązało się z dystocją (zaburzeniami porodu), wydłużeniem ciąży, zmniejszoną przeżywalnością płodów oraz wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrostu płodów u szczurów.¹⁰

Działanie teratogenne

Należy zaznaczyć, że brak jest danych pochodzących ze standardowych badań nieklinicznych na zwierzętach, które dotyczyłyby potencjalnego działania teratogennego diklofenaku u myszy, szczurów lub królików.¹¹

Efekty farmakologiczne związane z działaniem leku

Obserwowane niewielkie efekty diklofenaku na parametry reprodukcji i porodu, jak również zwężenie przewodu tętniczego w macicy, są farmakologicznymi konsekwencjami charakterystycznymi dla całej klasy leków będących inhibitorami syntezy prostaglandyn. Efekty te są dobrze poznane i opisane dla całej grupy NLPZ, do których należy diklofenak.¹²

Podsumowując, przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania diklofenaku sodowego nie ujawniają szczególnych zagrożeń dla człowieka wykraczających poza znane farmakologiczne działania charakterystyczne dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Informacje te należy brać pod uwagę przy stosowaniu leku, szczególnie w kontekście przeciwwskazań i ostrzeżeń specjalnych dotyczących stosowania w okresie ciąży.¹³