Specjalne ostrzeżenia
Comboterol

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Comboterol

Comboterol w postaci aerozolu inhalacyjnego jest złożonym produktem leczniczym zawierającym salmeterol (β2-mimetyk długo działający) oraz flutykazonu propionian (kortykosteroid wziewny), stosowanym w leczeniu astmy. Ze względu na złożony skład i silne działanie farmakologiczne obu składników, podczas stosowania tego preparatu należy przestrzegać szeregu istotnych środków ostrożności, które szczegółowo przedstawiono poniżej.¹

Przeciwwskazania do stosowania w ostrych objawach astmy

Comboterol nie jest przeznaczony do leczenia ostrych objawów astmy. W takich przypadkach należy zastosować szybko i krótko działający lek rozszerzający oskrzela. Pacjenci powinni zawsze mieć przy sobie inhalator umożliwiający szybkie złagodzenie ostrych napadów astmy.²

Szczególnie istotne jest, aby nie rozpoczynać terapii produktem Comboterol u pacjentów, którzy znajdują się w fazie zaostrzenia astmy lub gdy doszło do znaczącego bądź ostrego pogorszenia przebiegu choroby.³

Postępowanie w przypadku pogorszenia kontroli choroby

W trakcie leczenia produktem Comboterol mogą wystąpić zaostrzenia choroby podstawowej lub poważne działania niepożądane związane z astmą. Pacjenta należy poinformować, że w przypadku pogorszenia objawów astmy lub braku właściwej kontroli choroby po rozpoczęciu stosowania preparatu Comboterol, należy kontynuować leczenie i niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.⁴

Zwiększone zapotrzebowanie na stosowanie doraźnego krótko działającego leku rozszerzającego oskrzela lub zmniejszenie odpowiedzi na taki lek świadczy o pogorszeniu kontroli choroby. W takiej sytuacji lekarz powinien dokonać weryfikacji leczenia.⁵

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki nagłego i szybko postępującego nasilenia objawów astmy oskrzelowej, ponieważ stan taki może stanowić zagrożenie życia i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. W takich okolicznościach należy rozważyć zwiększenie dawki kortykosteroidów. Stan pacjenta powinien zostać również oceniony w sytuacji, gdy dotychczas stosowana dawka produktu Comboterol nie zapewnia odpowiedniej kontroli astmy.⁶

Dostosowanie dawkowania i przerwanie leczenia

Uzyskanie prawidłowej kontroli objawów astmy powinno skłonić do rozważenia stopniowego zmniejszania dawki produktu Comboterol. W takich przypadkach zaleca się regularną ocenę stanu zdrowia pacjentów. Istotne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki preparatu.⁷

Nie należy nagle przerywać leczenia produktem Comboterol u pacjentów chorych na astmę ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby. Dawkę preparatu należy zmniejszać stopniowo pod kontrolą lekarza.⁸

Choroby układu oddechowego i infekcje

Podobnie jak w przypadku innych stosowanych wziewnie produktów leczniczych zawierających kortykosteroidy, Comboterol należy stosować z ostrożnością u pacjentów z:

• przebytą lub czynną gruźlicą płuc
• grzybiczymi zakażeniami dróg oddechowych
• wirusowymi zakażeniami dróg oddechowych
• innymi zakażeniami dróg oddechowych

W przypadku rozpoznania takich stanów należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie leczenie.⁹

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Comboterol może rzadko powodować zaburzenia rytmu serca, takie jak:

• częstoskurcz nadkomorowy
• skurcze dodatkowe
• migotanie przedsionków

Może również prowadzić do niewielkiego i przemijającego zmniejszenia stężenia potasu w surowicy krwi, zwłaszcza gdy jest stosowany w dużych dawkach terapeutycznych.¹⁰

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktu Comboterol u pacjentów z:

• ciężkimi zaburzeniami czynności układu krążenia
• zaburzeniami rytmu serca
• cukrzycą
• nadczynnością tarczycy
• nieleczoną hipokaliemią
• skłonnością do występowania małych stężeń jonów potasowych w surowicy

¹¹

Wpływ na metabolizm glukozy

Odnotowano bardzo rzadkie przypadki zwiększenia stężenia glukozy we krwi podczas stosowania produktu. Należy uwzględnić to zjawisko przy przepisywaniu leku pacjentom z cukrzycą w wywiadzie.¹²

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Podobnie jak w przypadku innych leków podawanych wziewnie, może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli objawiający się nagle nasilającymi się świstami i dusznością bezpośrednio po przyjęciu leku. Paradoksalny skurcz oskrzeli reaguje na szybko działające wziewne leki rozszerzające oskrzela i wymaga natychmiastowego leczenia. W przypadku wystąpienia tego powikłania należy:

1. Natychmiast przerwać podawanie produktu Comboterol
2. Ocenić stan pacjenta
3. W razie konieczności zastosować alternatywne leczenie

¹³

Działania niepożądane związane z β2-mimetykami

Podczas leczenia β2-mimetykami mogą wystąpić takie objawy niepożądane jak:

• drżenia mięśni
• kołatanie serca
• bóle głowy

Zazwyczaj mają one charakter przemijający i ulegają złagodzeniu w trakcie regularnego stosowania preparatu.¹⁴

Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych

Podczas stosowania kortykosteroidów wziewnych, zwłaszcza w dużych dawkach przez długi okres, mogą wystąpić działania ogólnoustrojowe. Prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest jednak znacznie mniejsze niż w przypadku stosowania kortykosteroidów doustnych.¹⁵

Do potencjalnych działań ogólnoustrojowych zalicza się:

• Zespół Cushinga i cushingoidalne rysy twarzy
• Zahamowanie czynności kory nadnerczy
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości
• Zaćmę
• Jaskrę
• Zaburzenia psychiczne lub zmiany zachowania, w tym:
  • nadmierną aktywność psychoruchową
  • zaburzenia snu
  • lęk
  • depresję
  • agresję (szczególnie u dzieci)

¹⁶

Z uwagi na ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, ważne jest regularne monitorowanie stanu pacjenta oraz stosowanie najmniejszej skutecznej dawki kortykosteroidu wziewnego zapewniającej odpowiednią kontrolę objawów astmy.¹⁷

Zahamowanie czynności kory nadnerczy i przełom nadnerczowy

Długotrwałe leczenie dużymi dawkami kortykosteroidów wziewnych może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy i ostrego przełomu nadnerczowego. Bardzo rzadkie przypadki takich powikłań opisywano również przy stosowaniu dawek od 500 do 1000 mikrogramów flutykazonu propionianu.¹⁸

Ostry przełom nadnerczowy może wystąpić w następujących sytuacjach:

• uraz
• zabieg chirurgiczny
• zakażenie
• szybkie zmniejszenie dawki leku

¹⁹

Objawy przełomu nadnerczowego często nie są charakterystyczne i mogą obejmować:

• utratę łaknienia
• bóle brzucha
• zmniejszenie masy ciała
• zmęczenie
• ból głowy
• nudności
• wymioty
• niedociśnienie tętnicze
• splątanie
• hipoglikemię
• drgawki

²⁰

W okresie narażenia na stres lub przed planowanym zabiegiem chirurgicznym należy rozważyć dodatkowe doustne podanie kortykosteroidów.²¹

Stosowanie z komorą inhalacyjną

Wchłanianie ogólnoustrojowe salmeterolu i flutykazonu propionianu odbywa się głównie z płuc, dlatego stosowanie aerozolu wziewnego z komorą inhalacyjną może zwiększać ilość leku dostarczaną do płuc. Należy mieć świadomość, że może to prowadzić do zwiększenia ryzyka wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.²²

Przejście z leczenia kortykosteroidami doustnymi na wziewne

Korzyści z leczenia flutykazonu propionianem obejmują zminimalizowanie zapotrzebowania na sterydy doustne. U pacjentów, u których wcześniej stosowane leczenie steroidami doustnymi zamieniono na leczenie wziewne flutykazonu propionianem, należy liczyć się z ryzykiem wystąpienia objawów niewydolności kory nadnerczy przez dłuższy okres.²³

Pacjentów po zmianie leczenia ze steroidów doustnych na wziewne należy:

• Leczyć z zachowaniem szczególnej ostrożności
• Regularnie monitorować pod kątem czynności kory nadnerczy

²⁴

Ryzyko związane z zaburzeniem czynności kory nadnerczy może również dotyczyć pacjentów, u których w przeszłości stosowano duże dawki steroidów. Możliwość zaburzenia czynności kory nadnerczy należy zawsze uwzględnić w stanach nagłych i sytuacjach związanych ze stresem, rozważając podanie odpowiedniej dawki uzupełniającej kortykosteroidów.²⁵

Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi może być konieczna konsultacja specjalistyczna w celu oceny stopnia niewydolności kory nadnerczy.²⁶

Interakcje z inhibitorami CYP3A

Rytonawir może znacznie zwiększać stężenie flutykazonu propionianu w osoczu. Z tego powodu należy unikać jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu z rytonawirem, chyba że potencjalna korzyść dla pacjenta przewyższa ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.²⁷

Zwiększone ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych może również wystąpić podczas jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu z innymi silnymi inhibitorami CYP3A.²⁸