Właściwości farmakokinetyczne
Coffepirine Tabletki od bólu głowy 450 mg + 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Coffepirine

Coffepirine Tabletki od bólu głowy to złożony produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne: kwas acetylosalicylowy (450 mg) oraz kofeinę (50 mg). Obie te substancje charakteryzują się odmiennymi profilami farmakokinetycznymi, które determinują ich działanie w organizmie.¹

Farmakokinetyka kwasu acetylosalicylowego

Wchłanianie

Salicylany charakteryzują się dobrą absorpcją z przewodu pokarmowego. Proces ten zachodzi częściowo w żołądku, jednak głównym miejscem wchłaniania jest górny odcinek jelita cienkiego. Istotnym czynnikiem wpływającym na szybkość wchłaniania jest stopień jonizacji cząsteczek. Jako słabe kwasy organiczne, salicylany ulegają częściowej jonizacji w środowisku zasadowym, natomiast w środowisku kwaśnym występują głównie w formie niezjonizowanej, która charakteryzuje się lepszą absorpcją. Z tego powodu jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy, mimo że zmniejsza potencjalne podrażnienie błony śluzowej żołądka, może jednocześnie ograniczać wchłanianie salicylanów w żołądku.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu, salicylany łatwo przenikają do różnych tkanek i płynów ustrojowych. Wykazują zdolność przechodzenia przez bariery biologiczne, w tym przez łożysko, co umożliwia ich dostęp do tkanek płodu. W osoczu krwi salicylany wiążą się w znacznym stopniu (50-80%) z albuminami. Warto zaznaczyć, że kwas acetylosalicylowy może u niektórych osób powodować acetylację lizyny – aminokwasu wchodzącego w skład albumin. Ta modyfikacja może prowadzić do zmiany właściwości antygenowych albumin, co z kolei może skutkować wystąpieniem nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy.³

Metabolizm

W organizmie kwas acetylosalicylowy podlega różnym szlakom metabolicznym. Główne metabolity to kwas salicylomoczowy i kwas gentyzynowy. Ponadto, zachodzi proces sprzęgania z kwasem glukuronowym, co prowadzi do powstania kolejnych metabolitów.⁴

Eliminacja

Wydalanie salicylanów odbywa się głównie przez nerki, przy czym tylko około 10% dawki jest eliminowane w postaci niezmienionej. Pochodne kwasu salicylowego charakteryzują się relatywnie powolnym wydalaniem z moczem, co może prowadzić do ich kumulacji w organizmie. Alkalizacja moczu może znacząco (czterokrotnie) przyspieszyć wydalanie salicylanów, co ma istotne znaczenie w przypadku przedawkowania. Okres półtrwania kwasu acetylosalicylowego jest zależny od dawki i waha się od 2-3 godzin przy małych dawkach do około 15 godzin po dużych dawkach terapeutycznych lub w przypadku zatrucia.⁵

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku chorób nerek oraz podczas jednoczesnego stosowania leków, które konkurują z salicylanami o mechanizmy transportujące w kanalikach nerkowych (np. probenecyd, acetazolamid), szybkość wydalania salicylanów ulega zmniejszeniu, co może prowadzić do ich kumulacji w organizmie.⁶

Farmakokinetyka kofeiny

Wchłanianie

Kofeina po podaniu doustnym charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem, które rozpoczyna się już po 2-13 minutach od przyjęcia. Przy dawce 5 mg/kg masy ciała, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax = 9-10 μg/ml) jest osiągane po około 30-40 minutach. Biodostępność kofeiny po podaniu doustnym jest praktycznie pełna. W osoczu kofeina wiąże się z białkami w stopniu umiarkowanym (30-40%), a jej objętość dystrybucji wynosi 0,52-1,05 l/kg masy ciała.⁷

Dystrybucja

Kofeina wykazuje zdolność do przenikania do wszystkich kompartmentów organizmu. Przechodzi przez barierę krew-mózg, co warunkuje jej działanie ośrodkowe, a także przez łożysko oraz do mleka kobiet karmiących piersią. Biologiczny okres półtrwania kofeiny w osoczu wynosi przeciętnie od 4,1 do 5,7 godziny, chociaż obserwuje się znaczne różnice osobnicze, które mogą wydłużać ten okres nawet do 9-10 godzin.⁸

Metabolizm

Metabolizm kofeiny odbywa się głównie w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P-450, szczególnie izoformy CYP1A2. Z tego powodu kofeina może wchodzić w interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez ten sam układ enzymatyczny.⁹

Eliminacja

Kofeina i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. W ciągu 48 godzin od podania, w moczu można odnaleźć do 86% przyjętej dawki. Jedynie niewielka część (nie więcej niż 1,8%) kofeiny jest wydalana w postaci niezmienionej. Główne metabolity identyfikowane w moczu to:

• Kwas 1-metylomoczowy (12-38%)
• 1-metyloksantyna (8-19%)
• 5-acetyloamino-6-amino-3-metylouracyl (15%)

Z kałem wydala się stosunkowo niewielki odsetek podanej dawki (2-5%). Głównym metabolitem obecnym w kale jest kwas 1,7-dimetylomoczowy, który stanowi 44% całkowitej ilości metabolitów wydalanych tą drogą.¹⁰

Interakcje farmakokinetyczne pomiędzy składnikami

W dotychczasowych badaniach nie zaobserwowano istotnych interakcji farmakokinetycznych pomiędzy dwoma głównymi składnikami preparatu Coffepirine – kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Oznacza to, że obie substancje czynne nie wpływają wzajemnie na swoje wchłanianie, dystrybucję, metabolizm ani wydalanie.¹¹