Właściwości farmakodynamiczne leku Clexane Forte

Clexane Forte zawiera jako substancję czynną enoksaparynę sodową, która należy do grupy farmakoterapeutycznej: Lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn (kod ATC: B01AB05). Enoksaparyna sodowa jest substancją biologiczną otrzymywaną w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń.¹

Charakterystyka ogólna

Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej wynoszącej około 4500 daltonów. Jej istotną cechą jest rozdzielenie aktywności przeciwzakrzepowej i przeciwkrzepliwej, które występują w standardowej heparynie.²

Aktywność przeciwzakrzepowa

Oczyszczona in vitro enoksaparyna sodowa charakteryzuje się wysoką aktywnością przeciw czynnikowi Xa krzepnięcia krwi (aktywność anty-Xa), która wynosi około 100 j.m./mg. Jednocześnie wykazuje małą aktywność przeciw czynnikowi IIa (aktywność anty-IIa) lub przeciwtrombinową, która wynosi około 28 j.m./mg. Stosunek aktywności anty-Xa do anty-IIa wynosi 3,6, co stanowi istotną cechę charakterystyczną tego leku.³

Działania przeciwzakrzepowe enoksaparyny zachodzą przy udziale antytrombiny III (ATIII), co w konsekwencji powoduje u ludzi efekt przeciwzakrzepowy.⁴

Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne

Oprócz podstawowej aktywności anty-Xa i anty-IIa, enoksaparyna posiada dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, które zostały zidentyfikowane zarówno w badaniach z udziałem zdrowych ochotników i pacjentów, jak i w modelach nieklinicznych. Obejmują one:

• Zależne od ATIII zahamowanie innych czynników krzepnięcia, takich jak czynnik VIIa
• Indukcję uwalniania endogennego inhibitora zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia (ang. Tissue Factor Pathway Inhibitor, TFPI)
• Zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda (ang. von Willebrand factor, vWF) ze śródbłonka naczyniowego do krwioobiegu

Wszystkie wymienione czynniki przyczyniają się do ogólnego działania przeciwzakrzepowego enoksaparyny sodowej.⁵

Wpływ na parametry krzepnięcia

Enoksaparyna sodowa stosowana w dawkach profilaktycznych nie wpływa w istotny sposób na wartość czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Natomiast przy stosowaniu dawek terapeutycznych wartość aPTT może ulec wydłużeniu 1,5–2,2 razy w stosunku do czasu kontrolnego przy maksymalnej aktywności leku.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna enoksaparyny została udowodniona w zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej związanej z zabiegami operacyjnymi, w tym w rozszerzonej profilaktyce po operacjach ortopedycznych.⁷

W badaniu z podwójnie ślepą próbą oceniającym stosowanie przedłużonej profilaktyki u pacjentów poddanych operacji alloplastyki stawu biodrowego, 179 pacjentów bez żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, otrzymywało początkowo podczas hospitalizacji enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie. Następnie pacjentów zrandomizowano do grupy otrzymującej po wypisaniu ze szpitala enoksaparynę sodową w schemacie 4000 j.m. (40 mg) (n=90) raz na dobę podskórnie albo do grupy placebo (n=89) przez 3 tygodnie.⁸

Badanie wykazało, że częstość występowania zakrzepicy żył głębokich podczas stosowania przedłużonej profilaktyki była istotnie niższa w grupie enoksaparyny sodowej w porównaniu z grupą placebo. Podczas badania nie odnotowano przypadków zatorowości płucnej, a także nie wystąpiły epizody poważnego krwawienia.⁹

Szczegółowe dane dotyczące skuteczności klinicznej i bezpieczeństwa stosowania preparatu Clexane Forte są dostępne w odpowiednich badaniach klinicznych i potwierdzają jego wartość w profilaktyce i leczeniu zaburzeń zakrzepowo-zatorowych.¹⁰