Działania niepożądane – Clexane forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml

Działania niepożądane
Clexane forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml

Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Clexane Forte, została oceniona klinicznie u ponad 15 000 pacjentów z różnymi wskazaniami, w tym po zabiegach ortopedycznych i brzusznych, u pacjentów unieruchomionych, z zakrzepicą żył głębokich (ZŻG) oraz ostrymi zespołami wieńcowymi. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwotoki (występujące u ≤4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych), małopłytkowość oraz trombocytoza. Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe klasyfikowano jako poważne, zwłaszcza gdy towarzyszył im spadek hemoglobiny ≥2 g/dl lub konieczność przetoczenia ≥2 jednostek krwi. Ryzyko krwawień wzrasta w obecności zmian organicznych predysponujących do krwawienia, podczas procedur inwazyjnych oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na hemostazę. Szczególnie groźnym powikłaniem jest krwiak okołordzeniowy, mogący prowadzić do trwałych deficytów neurologicznych.

Pobierz ChPL PDF Clexane forte – Roztwór do wstrzykiwań – 15 000 j.m. (150 mg)/ml

Wskazania

Substancja czynna

enoksaparyna sodowa

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Clexane Forte

Enoksaparyna sodowa, będąca substancją czynną leku Clexane Forte, została poddana szczegółowej ocenie klinicznej u ponad 15 000 pacjentów. Badania te obejmowały różnorodne grupy chorych, w tym pacjentów po zabiegach chirurgicznych ortopedycznych i brzusznych z grupy podwyższonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, pacjentów unieruchomionych z powodu ostrych schorzeń, chorych z zakrzepicą żył głębokich oraz pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi.¹

W czasie badań klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Profil bezpieczeństwa stosowania enoksaparyny w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest zbliżony do profilu obserwowanego u pacjentów leczonych z powodu ZŻG i ZP.²

Najczęstsze powikłania krwotoczne

Jednym z najistotniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem enoksaparyny są powikłania krwotoczne, które obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Duże krwotoki mogą prowadzić do poważnych następstw, a niektóre przypadki zakończyły się zgonem. U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne klasyfikowano jako poważne, jeśli spowodowały one istotne zdarzenie kliniczne lub gdy towarzyszył im spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl lub konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych. Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze uznawano za poważne.³

Ryzyko wystąpienia krwawienia zwiększa się w obecności następujących czynników ryzyka:

zmiany organiczne powodujące krwawienie
procedury inwazyjne
jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę

⁴

Powikłania neurologiczne

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem stosowania enoksaparyny, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na hemostazę lub podczas zabiegów z nakłuciem lędźwiowym, jest krwiak okołordzeniowy (lub krwiak w kanale kręgowym). Reakcje te mogą skutkować różnego stopnia deficytami neurologicznymi, włącznie z długotrwałym lub trwałym porażeniem.⁵

Reakcje alergiczne i skórne

Podczas stosowania enoksaparyny mogą wystąpić różne reakcje skórne i ogólnoustrojowe reakcje alergiczne. Szczególnie istotne są reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu. Opisywano również przypadki zapalenia naczyń skóry, martwicy skóry (zwykle występującej w miejscu wstrzyknięcia, poprzedzonej plamicą lub rumieniem z naciekami i bolesnością) oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP).⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Bardzo częstym działaniem niepożądanym obserwowanym podczas terapii enoksaparyną jest zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz) powyżej trzykrotności górnej granicy normy. Niezbyt często dochodzi do uszkodzenia komórek wątroby, a rzadko do cholestatycznego uszkodzenia wątroby.^{3 razy powyżej górnej granicy normy) […] Niezbyt często: Uszkodzenie komórek wątroby* […] Rzadko: Cholestatyczne uszkodzenie wątroby*”>7}

Reakcje miejscowe

W miejscu wstrzyknięcia enoksaparyny często występują różne reakcje, takie jak krwiak, ból, obrzęk, stan zapalny czy guzek. Rzadziej obserwuje się martwicę skóry w miejscu wstrzyknięcia. Charakterystycznym objawem są również guzki w miejscu wstrzyknięcia (guzki zapalne, niebędące otorbionymi zbiornikami enoksaparyny), które zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach i nie wymagają odstawienia leku.⁸

Małopłytkowość i inne zaburzenia hematologiczne

Istotnym działaniem niepożądanym, które może wystąpić podczas stosowania enoksaparyny, jest małopłytkowość. Szczególnie groźnym powikłaniem jest małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, w niektórych przypadkach prowadząca do zawału narządu lub niedokrwienia kończyny. Obserwuje się również niedokrwistość związaną z krwawieniem oraz trombocytozę.⁹

Inne istotne działania niepożądane

Przy długotrwałym stosowaniu enoksaparyny (dłuższym niż 3 miesiące) rzadko może wystąpić osteoporoza. Rzadko obserwuje się także hiperkaliemię, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub cukrzycą.¹⁰

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych enoksaparyny sodowej

Klasyfikacja układów i narządów	Działanie niepożądane	Częstość występowania	Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem, małopłytkowość, trombocytoza	Często (≥1/100 do <1/10)	Obniżenie liczby płytek krwi poniżej normy, niedokrwistość związana z utratą krwi, zwiększona liczba płytek krwi
	Eozynofilia	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi
	Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Może prowadzić do zawału narządu lub niedokrwienia kończyny
Zaburzenia układu immunologicznego	Reakcje alergiczne	Często (≥1/100 do <1/10)	Objawy alergii na lek
Zaburzenia układu immunologicznego	Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne
Zaburzenia układu nerwowego	Bóle głowy	Często (≥1/100 do <1/10)	Ból głowy o różnym nasileniu
Zaburzenia naczyniowe	Krwiak okołordzeniowy	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Może prowadzić do długotrwałego lub trwałego porażenia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych	Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych	Bardzo często (≥1/10)	Głównie aminotransferazy >3 razy powyżej górnej granicy normy
	Uszkodzenie komórek wątroby	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Uszkodzenie hepatocytów
	Cholestatyczne uszkodzenie wątroby	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Zaburzenia odpływu żółci
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	Pokrzywka, świąd, rumień	Często (≥1/100 do <1/10)	Typowe reakcje skórne
	Pęcherzowe zapalenie skóry	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Stan zapalny skóry z tworzeniem pęcherzy
	Łysienie	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Utrata włosów
	Zapalenie naczyń skóry, martwica skóry	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Martwica występuje zwykle w miejscu wstrzyknięcia, poprzedzona plamicą lub rumieniem
	Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)	Częstość nieznana	Nagła osutka z krostkami
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości	Osteoporoza	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Występuje po długotrwałym leczeniu (>3 miesiące)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Krwiak, ból i inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia	Często (≥1/100 do <1/10)	Obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Podrażnienie lub martwica skóry w miejscu iniekcji
Badania diagnostyczne	Hiperkaliemia	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Podwyższone stężenie potasu we krwi

<sup data-drug="Clexane forte" data-section="Działania niepożądane" title="Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych […] Częstość występowania zdefiniowana jest następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (11

Szczegółowe informacje dotyczące powikłań krwotocznych

Powikłania krwotoczne należą do najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem enoksaparyny. Krwawienia mogą wystąpić w każdej lokalizacji, a ich nasilenie może być różne – od niewielkich, klinicznie nieistotnych, do zagrażających życiu. Szczególnie niebezpieczne są krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe, które zawsze klasyfikowane są jako ciężkie działania niepożądane.¹²

Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia krwawienia należą:

Obecność zmian organicznych predysponujących do krwawienia (np. owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory)
Wykonywanie procedur inwazyjnych (w tym zabiegów operacyjnych, nakłuć)
Jednoczesne stosowanie innych leków wpływających na układ krzepnięcia (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwpłytkowych, innych antykoagulantów)
Zaawansowany wiek
Zaburzenia czynności nerek
Małopłytkowość

¹³

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle ważne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub jego przedstawicielowi w Polsce.¹⁴

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.