Właściwości farmakokinetyczne bilastyny

Bilastyna, substancja czynna produktu leczniczego Clatra, wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który determinuje jej działanie terapeutyczne oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące procesów farmakokinetycznych tego leku obejmujących wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i eliminację z organizmu.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym bilastyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) jest osiągane po około 1,3 godziny od momentu przyjęcia. Szczególnie istotnym parametrem z klinicznego punktu widzenia jest fakt, że nie zaobserwowano kumulacji bilastyny w organizmie podczas regularnego stosowania. Biodostępność bilastyny po podaniu doustnym wynosi średnio 61%, co oznacza, że ponad połowa podanej dawki dociera do krążenia ogólnego w postaci niezmienionej.²

Dystrybucja

W badaniach in vitro oraz in vivo wykazano, że bilastyna jest substratem dla P-glikoproteiny (P-gp) oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP). Ten fakt ma istotne znaczenie przy rozważaniu potencjalnych interakcji lekowych. Bilastyna nie wykazuje natomiast właściwości substratu dla innych białek transportujących, takich jak BCRP (białko oporności raka piersi) czy transporterów nerkowych OCT2, OAT1 i OAT3.³

Badania in vitro wykazały jedynie łagodny efekt hamujący bilastyny na wybrane transportery białkowe (P-glikoproteina, OATP2B1 i OCT1), przy czym szacunkowe stężenie hamujące IC50 wynosi ≥ 300 µM, co znacznie przewyższa maksymalne stężenie leku (Cmax) osiągane w surowicy w warunkach klinicznych. Z tego względu interakcje na poziomie tych transporterów nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Niemniej jednak, nie można całkowicie wykluczyć hamującego wpływu bilastyny na białka transportujące obecne w błonie śluzowej jelit, szczególnie P-glikoproteinę.⁴

W dawkach terapeutycznych bilastyna wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący od 84% do 90%. Wysoki stopień wiązania z białkami może wpływać na biodostępność leku oraz czas jego działania w organizmie.⁵

Metabolizm

Bilastyna charakteryzuje się minimalnym metabolizmem w organizmie człowieka. Badania in vitro wykazały, że substancja ta nie indukuje ani nie hamuje aktywności izoenzymów kompleksu cytochromu P450 (CYP450), co znacząco zmniejsza ryzyko interakcji metabolicznych z innymi lekami.⁶

Eliminacja

W badaniu bilansu masy przeprowadzonym u zdrowych, dorosłych ochotników po podaniu jednorazowej dawki 20 mg bilastyny znakowanej węglem 14C wykazano, że prawie 95% podanej dawki zostało wydalone z organizmu. Eliminacja następuje dwoma drogami: z moczem (28,3%) oraz kałem (66,5%), przy czym bilastyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej. Potwierdza to brak istotnego metabolizmu leku w organizmie człowieka.⁷

Średni okres półtrwania bilastyny u zdrowych ochotników wynosi 14,5 godziny, co umożliwia jej stosowanie w schemacie dawkowania raz na dobę.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Bilastyna wykazuje liniową farmakokinetykę w szerokim zakresie dawek od 5 do 220 mg. Oznacza to, że stężenie leku w osoczu rośnie proporcjonalnie do podanej dawki. Ponadto obserwuje się niewielką zmienność międzyosobniczą parametrów farmakokinetycznych, co ułatwia przewidywanie odpowiedzi na leczenie u poszczególnych pacjentów.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Przeprowadzono szczegółowe badania farmakokinetyki bilastyny u pacjentów z różnym stopniem zaburzenia czynności nerek. U tych pacjentów obserwowano zwiększone wartości pola pod krzywą stężeń (AUC0-∞) w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek.¹⁰

Również czas półtrwania bilastyny uległ wydłużeniu u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek: od 9,3 godzin (±2,8) u osób z prawidłową funkcją nerek do 18,4 godzin (±11,4) u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek. Pomimo tych zmian, bilastyna była całkowicie wydalana z moczem u wszystkich pacjentów w ciągu 48-72 godzin.¹¹

Należy podkreślić, że chociaż obserwowano powyższe zmiany parametrów farmakokinetycznych, nie mają one istotnego wpływu na bezpieczeństwo stosowania bilastyny. Stężenia leku w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, nawet tych z ciężkim upośledzeniem funkcji, mieszczą się w zakresie uznawanym za bezpieczny.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetycznych bilastyny u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Biorąc jednak pod uwagę, że substancja ta nie podlega istotnym procesom metabolicznym w organizmie ludzkim, a jest wydalana głównie przez nerki (wydalanie z żółcią stanowi jedynie niewielką część całkowitej eliminacji), nie oczekuje się znaczącego wpływu zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę bilastyny.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

Dostępne dane dotyczące farmakokinetyki bilastyny u osób w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Niemniej jednak przeprowadzone badania nie wykazały statystycznie istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych między osobami w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) a osobami młodszymi (18-35 lat). Sugeruje to, że stosowanie bilastyny u osób starszych nie wymaga modyfikacji dawkowania ze względu na wiek.¹⁴

Dzieci i młodzież

W przypadku młodzieży w wieku 12-17 lat brak jest specyficznych danych farmakokinetycznych, dlatego ekstrapolowano dane dotyczące osób dorosłych również na tę grupę wiekową. Natomiast dla dzieci w wieku 4-11 lat przeprowadzono badanie farmakokinetyczne fazy II, obejmujące 31 pacjentów pediatrycznych z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek lub przewlekłą pokrzywką.¹⁵

Analiza farmakokinetyczna wykazała, że bilastyna w dawce 10 mg podawana dzieciom raz na dobę zapewnia ekspozycję ogólnoustrojową równoważną do tej, jaka jest obserwowana po dawce 20 mg u osób dorosłych i młodzieży. Średnia wartość AUC u dzieci w wieku 6-11 lat wynosiła 1014 ng x h/ml. Ta wartość jest znacznie niższa od progu bezpieczeństwa wyznaczonego na podstawie danych dotyczących podawania 80 mg bilastyny raz na dobę osobom dorosłym.¹⁶

Przeprowadzone badania farmakokinetyczne potwierdziły, że dawka 10 mg bilastyny podawana doustnie raz na dobę jest odpowiednią dawką terapeutyczną dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg.¹⁷