Właściwości farmakodynamiczne – Cefuroxime Genoptim 500 mg

Właściwości farmakodynamiczne
Cefuroxime Genoptim 500 mg

Cefuroksym, aktywny metabolit cefuroksymu aksetylu, jest cefalosporyną drugiej generacji o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie z białkami wiążącymi penicyliny (PBP). Jego skuteczność jest zagrożona przez mechanizmy oporności, takie jak produkcja beta-laktamaz (w tym ESBL i Amp-C), zmniejszone powinowactwo PBP, nieprzepuszczalność błony zewnętrznej oraz aktywne pompy usuwające antybiotyk. Wartości graniczne MIC ustalone przez EUCAST dla cefuroksymu wynoszą m.in.: Enterobacteriaceae ≤8 mg/l, Staphylococcus spp. 3 mg/l, Streptococcus pneumoniae ≤0,25 mg/l, Haemophilus influenzae ≤0,125 mg/l, co pozwala na ocenę wrażliwości klinicznej drobnoustrojów i optymalizację terapii.

Pobierz ChPL PDF Cefuroxime Genoptim – Tabletki powlekane – 500 mg

Wskazania

Substancja czynna

cefuroksym

Kategoria leku

Właściwości farmakodynamiczne cefuroksymu

Cefuroksym, substancja czynna leku Cefuroxime Genoptim, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbakteryjnych stosowanych ogólnie, będąc przedstawicielem cefalosporyn drugiej generacji. Klasyfikacja według kodu ATC to J01DC02.¹

Mechanizm działania

Cefuroksym aksetylu, po podaniu, ulega hydrolizie przez enzymy esterazy, przekształcając się w aktywną postać antybiotyku – cefuroksym. Mechanizm działania cefuroksymu polega na hamowaniu syntezy bakteryjnych ścian komórkowych poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicyliny (PBP – penicillin binding proteins). Ta interakcja prowadzi do przerwania procesu biosyntezy ściany komórkowej (peptydoglikanu), co w konsekwencji powoduje lizę komórki bakteryjnej i jej śmierć.²

Mechanizmy oporności

Bakterie mogą rozwijać oporność na cefuroksym poprzez różne mechanizmy, które mogą występować pojedynczo lub współistnieć:³

Hydroliza przez enzymy beta-laktamazy, w tym beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL), oraz przez enzymy Amp-C, które mogą być indukowane lub podlegać trwałej derepresji u niektórych gatunków tlenowych bakterii Gram-ujemnych⁴
Zmniejszone powinowactwo białek wiążących penicyliny (PBP) do cefuroksymu⁵
Nieprzepuszczalność błony zewnętrznej, ograniczająca dostęp cefuroksymu do białek wiążących penicyliny u bakterii Gram-ujemnych⁶
Bakteryjne pompy aktywnie usuwające antybiotyk z komórki⁷

Bakterie, które nabyły oporność na inne cefalosporyny do wstrzykiwań, zazwyczaj wykazują również oporność na cefuroksym. W zależności od mechanizmu oporności, drobnoustroje, które stały się oporne na penicyliny, mogą charakteryzować się obniżoną wrażliwością lub całkowitą opornością na cefuroksym.⁸

Stężenia graniczne cefuroksymu aksetylu

Europejska Komisja Testowania Wrażliwości Drobnoustrojów (EUCAST – European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing) ustaliła następujące wartości graniczne minimalnych stężeń hamujących (MIC – minimum inhibitory concentration) dla cefuroksymu:⁹

Drobnoustrój	Stężenia graniczne [mg/l]
Enterobacteriaceae	≤8	>8
Staphylococcus spp.	–	3
Streptococcus A, B, C i G	–	4
Streptococcus pneumoniae	≤0,25	>0,5
Moraxella catarrhalis	≤0,125	>4
Haemophilus influenzae	≤0,125	>1
Stężenia graniczne niezwiązane z gatunkiem	IE	5

Stężenia graniczne cefalosporyn dla rodziny Enterobacteriaceae uwzględniają wszystkie klinicznie istotne mechanizmy oporności, w tym te związane z ESBL i plazmidową AmpC. Zgodnie z przyjętymi kryteriami, niektóre szczepy wytwarzające beta-laktamazy mogą być klasyfikowane jako wrażliwe lub średnio wrażliwe na cefalosporyny 3. i 4. generacji, niezależnie od obecności ESBL. W wielu regionach wykrywanie i identyfikacja ESBL jest jednak zalecane lub wymagane dla optymalizacji terapii zakażeń.¹⁰

Wrażliwość mikrobiologiczna

Istotne jest, aby uwzględnić, że częstość nabytej oporności określonych gatunków bakterii może zmieniać się w zależności od położenia geograficznego i czasu. Zaleca się pozyskiwanie lokalnych danych dotyczących oporności, szczególnie przy leczeniu ciężkich zakażeń. W przypadkach, gdy miejscowa częstość występowania oporności może podważać skuteczność cefuroksymu aksetylu w leczeniu pewnych typów infekcji, wskazane jest skonsultowanie się ze specjalistą.¹¹

Cefuroksym wykazuje aktywność in vitro wobec następujących drobnoustrojów:¹²

Gatunki zwykle wrażliwe

Bakterie tlenowe Gram-dodatnie:

Staphylococcus aureus (wrażliwy na metycylinę)*¹³
Streptococcus pyogenes¹⁴
Streptococcus agalactiae¹⁵

Bakterie tlenowe Gram-ujemne:

Haemophilus influenzae¹⁶
Haemophilus parainfluenzae¹⁷
Moraxella catarrhalis¹⁸

Krętki:

Borrelia burgdorferi¹⁹

Drobnoustroje, wśród których może wystąpić problem oporności nabytej

Bakterie tlenowe Gram-dodatnie:

Streptococcus pneumoniae²⁰

Bakterie tlenowe Gram-ujemne:

Citrobacter freundii²¹
Enterobacter aerogenes²²
Enterobacter cloacae²³
Escherichia coli²⁴
Klebsiella pneumoniae²⁵
Proteus mirabilis²⁶
Proteus spp. (inne niż P. vulgaris)²⁷
Providencia spp.²⁸

Bakterie beztlenowe Gram-dodatnie:

Peptostreptococcus spp.²⁹
Propionibacterium spp.³⁰

Bakterie beztlenowe Gram-ujemne:

Fusobacterium spp.³¹
Bacteroides spp.³²

Drobnoustroje o oporności naturalnej

Bakterie tlenowe Gram-dodatnie:

Enterococcus faecalis³³
Enterococcus faecium³⁴

Bakterie tlenowe Gram-ujemne:

Acinetobacter spp.³⁵
Campylobacter spp.³⁶
Morganella morganii³⁷
Proteus vulgaris³⁸
Pseudomonas aeruginosa³⁹
Serratia marcescens⁴⁰

Bakterie beztlenowe Gram-ujemne:

Bacteroides fragilis⁴¹

* Ważne jest, aby podkreślić, że wszystkie szczepy S. aureus oporne na metycylinę wykazują również oporność na cefuroksym.⁴²

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.