Właściwości farmakokinetyczne winpocetyny

Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Cavinton Forte (10 mg, tabletki) zawierającego substancję czynną winpocetynę charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Dokładne poznanie tych parametrów ma istotne znaczenie dla racjonalnej farmakoterapii.¹

Wchłanianie

Winpocetyna ulega szybkiemu wchłanianiu po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 1 godzinie od przyjęcia. Proces absorpcji zachodzi głównie w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Całkowita dostępność biologiczna po doustnym podaniu wynosi 7%, co wskazuje na znaczący efekt pierwszego przejścia.²

Dystrybucja

Badania z zastosowaniem winpocetyny znakowanej radioaktywnie u szczurów wykazały najwyższe stężenia w wątrobie i przewodzie pokarmowym, z maksymalnym stężeniem w tkankach po 2-4 godzinach od podania. Stężenie substancji radioaktywnej w mózgu nie przekraczało wartości oznaczanych we krwi.³

U ludzi winpocetyna wiąże się z białkami osocza w 66%. Objętość dystrybucji wynosi 246,7 ± 88,5 l, co wskazuje na znaczne wiązanie z tkankami. Klirens winpocetyny (66,7 l/godz.) przewyższa klirens wątrobowy (50 l/godz.), co świadczy o istotnym pozawątrobowym metabolizmie leku.⁴

Metabolizm

Głównym metabolitem winpocetyny jest kwas apowinkaminowy (AVA), stanowiący 25-30% metabolitów u ludzi. Po podaniu doustnym pole pod krzywą stężenia AVA jest dwukrotnie większe niż po podaniu dożylnym, co potwierdza powstawanie tego metabolitu podczas efektu pierwszego przejścia.⁵

Wśród pozostałych metabolitów winpocetyny zidentyfikowano:

• hydroksywinpocetynę
• hydroksy-AVA
• dihydroksy-AVA-glicynian
• połączenia powyższych metabolitów z glukuronianami i/lub siarczanami

Badania na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że ilość winpocetyny wydalanej w postaci niezmienionej stanowi zaledwie kilka procent podanej dawki, co wskazuje na intensywny metabolizm tej substancji.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania winpocetyny u ludzi wynosi 4,83 ± 1,29 godziny. W badaniach z użyciem związku znakowanego radioaktywnie ustalono, że wydalanie zachodzi głównie przez nerki z moczem (60%) oraz z kałem (40%).⁷

U szczurów i psów większość znakowanej radioaktywnie dawki pochodziła z dróg żółciowych, jednak nie zaobserwowano znacznego stężenia w krążeniu jelitowo-wątrobowym. Kwas apowinkaminowy jest wydalany przez nerki drogą prostego przesączania kłębkowego, a jego okres półtrwania zmienia się w zależności od dawki i drogi podania winpocetyny.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Podczas wielokrotnego podawania doustnych dawek 5 mg i 10 mg winpocetyny, stężenia w osoczu w stanie równowagi wynosiły odpowiednio 1,2 ± 0,27 ng/ml oraz 2,1 ± 0,33 ng/ml. Te wyniki potwierdzają liniową farmakokinetykę winpocetyny w badanym zakresie dawek, co oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do zwiększenia podanej dawki.⁹

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Winpocetyna, jako lek dedykowany głównie pacjentom w podeszłym wieku, była przedmiotem badań farmakokinetycznych w tej szczególnej grupie wiekowej. Wyniki tych badań wykazały, że właściwości farmakokinetyczne u osób w podeszłym wieku nie różnią się istotnie od właściwości obserwowanych u pacjentów młodszych. Co ważne, nie stwierdzono zjawiska kumulacji leku w tej grupie pacjentów.¹⁰

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania winpocetyny, ponieważ nawet w tych przypadkach substancja nie kumuluje się podczas długotrwałego stosowania. Jest to istotna zaleta leku, szczególnie w populacji geriatrycznej, w której współwystępowanie zaburzeń funkcji wątroby i nerek jest częstym zjawiskiem.¹¹