Specjalne ostrzeżenia
Busulfan Zentiva
Busulfan Zentiva (busulfan, 6 mg/ml) jest cytotoksycznym lekiem stosowanym w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek macierzystych, który powoduje całkowite zahamowanie czynności szpiku kostnego u wszystkich leczonych pacjentów. Charakterystyczne hematologiczne działania niepożądane obejmują neutropenię (bezwzględna liczba neutrofilów < 0,5 x 10⁹/l) występującą u 100% pacjentów, z normalizacją po średnio 10 dniach (autologiczny przeszczep) lub 13 dniach (allogeniczny) u dorosłych, oraz po 5 i 18,5 dniach odpowiednio u dzieci. Trombocytopenia (< 25 x 10⁹/l lub wymagająca transfuzji) dotyczy 98% dorosłych i 100% dzieci, a niedokrwistość (Hb < 8,0 g/dl) występuje u 69% dorosłych i 100% dzieci. W trakcie terapii konieczne jest częste monitorowanie morfologii krwi, profilaktyka i leczenie zakażeń, stosowanie preparatów krwi oraz czynników wzrostu, takich jak G-CSF. U dzieci o masie ciała < 9 kg zaleca się monitorowanie stężenia busulfanu w surowicy.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Busulfan Zentiva
- Toksyczność hematologiczna i monitorowanie parametrów morfologicznych
- Profil zaburzeń hematologicznych u dorosłych pacjentów
- Profil zaburzeń hematologicznych u dzieci i młodzieży
- Szczególne grupy pacjentów wymagające uwagi
- Zaburzenia czynności wątroby
- Choroba żylno-okluzyjna wątroby
- Istotne interakcje lekowe
- Monitorowanie kardiologiczne
- Powikłania ze strony układu oddechowego
- Monitorowanie czynności nerek
- Ryzyko drgawek i profilaktyka przeciwdrgawkowa
- Ryzyko wtórnych nowotworów
- Wpływ na płodność
- Ryzyko mikroangiopatii zakrzepowej
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Busulfan Zentiva
Leczenie produktem Busulfan Zentiva (busulfan, 6 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) wiąże się z szeregiem specyficznych zagrożeń, które wymagają szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Poniższe informacje stanowią szczegółowy przegląd środków ostrożności niezbędnych podczas prowadzenia terapii tym lekiem cytotoksycznym.1
Toksyczność hematologiczna i monitorowanie parametrów morfologicznych
Całkowite zahamowanie czynności szpiku kostnego występuje u wszystkich pacjentów leczonych produktem Busulfan Zentiva w zalecanej dawce i schemacie. Manifestuje się to ciężką granulocytopenią, trombocytopenią, niedokrwistością lub jakimkolwiek skojarzeniem tych stanów.2 W związku z tym konieczne jest:
- Częste wykonywanie pełnej morfologii z rozmazem krwinek białych i liczbą płytek krwi podczas leczenia oraz do momentu wyzdrowienia3
- Rozważenie profilaktycznego lub empirycznego stosowania leków przeciwzakaźnych (przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych) w zapobieganiu i leczeniu zakażeń w okresie neutropenii4
- Stosowanie preparatów płytek krwi i krwinek czerwonych oraz czynników wzrostu, takich jak czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF) w zależności od wskazań lekarskich5
Profil zaburzeń hematologicznych u dorosłych pacjentów
Dane kliniczne wskazują na następujący profil zaburzeń hematologicznych u pacjentów dorosłych:6
- Neutropenia (całkowita liczba neutrofilów < 0,5 x 10⁹/l): występuje u 100% pacjentów średnio po 4 dniach po przeszczepieniu, z normalizacją średnio po 10 dniach przy przeszczepieniu autologicznym i po 13 dniach przy przeszczepieniu allogenicznym (średni okres neutropenii wynosi odpowiednio 6 i 9 dni)
- Trombocytopenia (< 25 x 10⁹/l lub wymagająca przetoczenia płytek krwi): występuje u 98% pacjentów średnio po 5-6 dniach
- Niedokrwistość (stężenie hemoglobiny < 8,0 g/dl): występuje u 69% pacjentów
Profil zaburzeń hematologicznych u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży obserwuje się:7
- Neutropenia (bezwzględna liczba neutrofilów < 0,5 x 10⁹/l): występuje u 100% pacjentów średnio po 3 dniach po przeszczepieniu, z normalizacją średnio po 5 dniach przy przeszczepieniu autogenicznym i po 18,5 dniach przy przeszczepieniu allogenicznym
- Trombocytopenia (< 25 x 10⁹/l lub wymagająca transfuzji płytek): występuje u 100% pacjentów
- Niedokrwistość (hemoglobina < 8,0 g/dl): występuje u 100% pacjentów
Szczególne grupy pacjentów wymagające uwagi
U dzieci o masie ciała < 9 kg może być uzasadnione monitorowanie terapeutycznego stężenia produktu leczniczego w indywidualnych przypadkach, szczególnie u bardzo małych dzieci i noworodków.8
Pacjenci z anemią Fanconiego wymagają szczególnej ostrożności, gdyż komórki w tej chorobie wykazują nadwrażliwość na preparaty powodujące połączenia krzyżowe. Doświadczenie kliniczne w stosowaniu busulfanu w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek szpiku kostnego w tej grupie pacjentów jest ograniczone.9
Zaburzenia czynności wątroby
Stosowanie busulfanu nie było badane u pacjentów z niewydolnością wątroby. Ponieważ lek ten jest metabolizowany głównie w wątrobie, należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu Busulfan Zentiva pacjentom z istniejącym zaburzeniem czynności wątroby, zwłaszcza w przypadkach ciężkiej niewydolności.10
W celu wczesnego rozpoznania działania hepatotoksycznego należy regularnie monitorować parametry wątrobowe, oznaczając aktywność aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i stężenia bilirubiny w okresie 28 dni po przeszczepieniu.11
Choroba żylno-okluzyjna wątroby
Choroba żylno-okluzyjna wątroby stanowi główne powikłanie, jakie może wystąpić podczas leczenia busulfanem. Podwyższone ryzyko tego powikłania dotyczy pacjentów, którzy:12
- byli wcześniej poddani radioterapii
- przeszli przynajmniej trzy lub więcej cykli chemioterapii
- mieli wcześniej zabieg przeszczepienia komórek macierzystych
Istotne interakcje lekowe
Należy zachować ostrożność przy równoczesnym stosowaniu paracetamolu przed (poniżej 72 godzin) lub w czasie leczenia produktem Busulfan Zentiva, ponieważ może to spowolnić metabolizm busulfanu.13
Monitorowanie kardiologiczne
Mimo że w badaniach klinicznych nie potwierdzono występowania tamponady serca lub innych specyficznych działań kardiotoksycznych związanych z busulfanem, zaleca się regularne monitorowanie czynności serca u pacjentów otrzymujących Busulfan Zentiva.14
Powikłania ze strony układu oddechowego
W badaniach klinicznych z zastosowaniem busulfanu wystąpił jeden przypadek zgonu spowodowany zespołem ostrej niewydolności oddechowej z występującą następnie niewydolnością oddechową związaną ze śródmiąższowym zwłóknieniem płuc, choć etiologia tego zespołu nie została wyjaśniona.15
Busulfan może powodować działania toksyczne w stosunku do układu oddechowego, które mogą sumować się z działaniami innych środków cytotoksycznych. Należy zwrócić szczególną uwagę na wszelkie objawy ze strony układu oddechowego u pacjentów poddanych wcześniej radioterapii śródpiersia lub płuca.16
Monitorowanie czynności nerek
W trakcie leczenia produktem Busulfan Zentiva zaleca się okresową kontrolę czynności nerek.17
Ryzyko drgawek i profilaktyka przeciwdrgawkowa
Podczas leczenia dużymi dawkami busulfanu opisywano występowanie drgawek. Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu zalecanych dawek produktu Busulfan Zentiva pacjentom z drgawkami w wywiadzie.18
Zaleca się zastosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciwdrgawkowej. Dane z badań klinicznych dotyczących takiej profilaktyki podczas leczenia busulfanem u dorosłych i u dzieci odnoszą się do fenytoiny lub benzodiazepin.19
Ryzyko wtórnych nowotworów
Pacjentów należy informować o zwiększonym ryzyku wystąpienia wtórnej choroby nowotworowej. Na podstawie wyników badań u ludzi busulfan został sklasyfikowany przez Międzynarodową Agencję do Badań nad Rakiem (IARC) jako ludzki karcynogen. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) potwierdziła związek przyczynowy pomiędzy ekspozycją na busulfan a rakiem.20
U chorych na białaczkę leczonych busulfanem występowały różne zaburzenia cytologiczne, a u niektórych rozwijał się rak. Uważa się, że busulfan ma działanie białaczkogenne.21
Wpływ na płodność
Busulfan może upośledzać płodność. W związku z tym:22
- Mężczyznom leczonym produktem Busulfan Zentiva zaleca się, aby:
- nie planowali ojcostwa w czasie leczenia oraz do 6 miesięcy po leczeniu
- rozważyli możliwość kriokonserwacji nasienia przed leczeniem ze względu na ryzyko wystąpienia nieodwracalnej bezpłodności
- U pacjentek przed menopauzą często obserwuje się:
- zahamowanie czynności jajników
- brak miesiączki
- objawy przekwitania
- Podawanie busulfanu dziewczynkom przed okresem pokwitania hamuje dojrzewanie ze względu na niewydolność jajników23
U mężczyzn opisywano:
- impotencję
- bezpłodność
- brak plemników w nasieniu
- zanik jąder24
Należy również pamiętać, że rozpuszczalnik dimetyloacetamid (DMA) wchodzący w skład preparatu również może upośledzać płodność. Badania na gryzoniach wykazały, że DMA obniża płodność zarówno u samców, jak i samic.25
Ryzyko mikroangiopatii zakrzepowej
Zgłaszano przypadki mikroangiopatii zakrzepowej po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (HCT), w tym przypadki śmiertelne, w schematach leczenia dużymi dawkami, w których busulfan podawano w połączeniu z innym leczeniem kondycjonującym.26
| Grupa wiekowa | Neutropenia | Trombocytopenia | Niedokrwistość |
|---|---|---|---|
| Dorośli | 100% pacjentów Wystąpienie: średnio po 4 dniach po przeszczepieniu Normalizacja: średnio po 10 dniach (przeszczep autologiczny) lub 13 dniach (przeszczep allogeniczny) |
98% pacjentów Wystąpienie: średnio po 5-6 dniach (<25 x 10⁹/l lub wymagająca przetoczenia płytek) |
69% pacjentów (hemoglobina <8,0 g/dl) |
| Dzieci i młodzież | 100% pacjentów Wystąpienie: średnio po 3 dniach po przeszczepieniu Normalizacja: średnio po 5 dniach (przeszczep autogeniczny) lub 18,5 dniach (przeszczep allogeniczny) |
100% pacjentów (<25 x 10⁹/l lub wymagająca transfuzji płytek) |
100% pacjentów (hemoglobina <8,0 g/dl) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania