leczenie kondycjonujące przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego o zmniejszonej intensywności
Wskazanie

Leczenie kondycjonujące przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego o zmniejszonej intensywności (RIC – Reduced Intensity Conditioning) to protokół przygotowawczy do transplantacji szpiku kostnego lub komórek macierzystych, stosowany u pacjentów, którzy mogą nie tolerować standardowego kondycjonowania mieloablacyjnego. Jest ono zazwyczaj stosowane u starszych pacjentów (>55 lat), osób z chorobami współistniejącymi lub po wcześniejszych intensywnych terapiach.

RIC wykorzystuje mniej intensywne dawki chemioterapii i/lub radioterapii, co pozwala na częściowe zniszczenie komórek szpiku biorcy, jednocześnie zmniejszając toksyczność procedury. Głównym celem jest osiągnięcie immunosupresji wystarczającej do zapobieżenia odrzuceniu przeszczepu, przy jednoczesnym wykorzystaniu efektu przeszczep-przeciw-nowotworowi (GVL – Graft versus Leukemia) jako głównego mechanizmu zwalczania choroby podstawowej.

W Polsce w schematach RIC najczęściej stosuje się leki takie jak fludarabina (Fludara), melfalan (Alkeran), busulfan w zmniejszonych dawkach (Busilvex), cyklofosfamid (Endoxan), a także przeciwciała monoklonalne jak alemtuzumab (Campath) czy globulina antytymocytarna (Thymoglobuline, ATG-Fresenius). Często stosuje się również niskie dawki napromieniania całego ciała (TBI).

Jednym z największych wyzwań w leczeniu kondycjonującym o zmniejszonej intensywności jest znalezienie optymalnej równowagi między skutecznością a toksycznością. Zbyt mała intensywność może prowadzić do niepowodzenia wszczepienia lub wczesnego nawrotu choroby podstawowej, podczas gdy zbyt intensywne leczenie może zwiększać ryzyko powikłań. Dodatkowo, pacjenci po RIC częściej doświadczają mieszanego chimeryzmu (współistnienie komórek dawcy i biorcy), co może wymagać dodatkowej interwencji immunologicznej, jak infuzje limfocytów dawcy (DLI).

Innym istotnym problemem jest zwiększone w porównaniu do kondycjonowania mieloablacyjnego ryzyko nawrotu choroby podstawowej, szczególnie w przypadku agresywnych nowotworów hematologicznych. Ponadto, pacjenci po RIC mogą doświadczać przedłużonej cytopenii i opóźnionej rekonstytucji immunologicznej, co zwiększa ryzyko infekcji oportunistycznych, zwłaszcza w pierwszych miesiącach po przeszczepieniu.