Przedawkowanie
Busulfan Zentiva 6 mg/ml

Przedawkowanie busulfanu prowadzi do ciężkiej ablacji szpiku kostnego i pancytopenii, co skutkuje znacznym zahamowaniem produkcji erytrocytów, leukocytów i płytek krwi. Ponadto obserwuje się toksyczne uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (drgawki, splątanie, zaburzenia świadomości), wątroby (hepatotoksyczność z podwyższeniem enzymów wątrobowych i żółtaczką), płuc (zaburzenia oddechowe, duszność) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). Dodatkowo, zwiększona ekspozycja na dimetyloacetyloamid (DMA), rozpuszczalnik preparatu, nasila hepatotoksyczność i neurotoksyczność, przy czym objawy ze strony OUN często pojawiają się jako pierwsze. Brak specyficznego antidotum poza przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) wymaga natychmiastowej interwencji i intensywnego leczenia podtrzymującego.

Przedawkowanie leku Busulfan Zentiva

Przedawkowanie busulfanu stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, które może prowadzić do szeregu ciężkich powikłań dotyczących wielu układów organizmu. Ze względu na mechanizm działania leku, skutki przedawkowania mogą być dramatyczne i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. 1

Główne objawy przedawkowania

W przypadku przedawkowania busulfanu obserwuje się przede wszystkim znacznego stopnia ablację szpiku kostnego oraz pancytopenię. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, wątroby, płuc oraz przewodu pokarmowego. 2

Należy pamiętać, że przedawkowanie busulfanu prowadzi także do zwiększonej ekspozycji na dimetyloacetyloamid (DMA), który jest rozpuszczalnikiem używanym w preparacie. Skutkuje to dodatkowymi powikłaniami, głównie związanymi z działaniem hepatotoksycznym oraz negatywnym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy. Co istotne, zmiany w obrębie OUN wywoływane przez DMA zazwyczaj poprzedzają inne, cięższe działania niepożądane. 3

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania busulfanu nie jest znane specyficzne antidotum poza przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT). W sytuacji braku możliwości HPCT, należy wdrożyć ścisłe monitorowanie stanu hematologicznego pacjenta oraz zastosować odpowiednio intensywne leczenie podtrzymujące w zależności od wskazań medycznych. 4

Istnieją doniesienia wskazujące, że busulfan poddaje się dializie, dlatego tę metodę należy rozważyć w przypadku przedawkowania. Ponieważ busulfan jest metabolizowany poprzez sprzęganie z glutationem, można rozważyć podawanie glutationu jako elementy terapii. 5

W przypadku konsekwencji przedawkowania związanych z DMA, nie jest znane specyficzne antidotum. Leczenie obejmuje ogólne środki podtrzymujące. 6

Tabela objawów przedawkowania

Układ/Narząd Objawy przedawkowania Opis
Układ krwiotwórczy Ablacja szpiku kostnego Ciężkie uszkodzenie funkcji szpiku kostnego prowadzące do znacznego zmniejszenia lub zatrzymania produkcji komórek krwi
Układ krwiotwórczy Pancytopenia Znaczne obniżenie liczby wszystkich rodzajów komórek krwi obwodowej (erytrocytów, leukocytów, płytek krwi)
Ośrodkowy układ nerwowy Zaburzenia OUN Mogą obejmować drgawki, splątanie, zaburzenia świadomości; w przypadku zwiększonej ekspozycji na DMA, zaburzenia OUN mogą pojawić się jako pierwsze oznaki toksyczności
Wątroba Hepatotoksyczność Uszkodzenie komórek wątroby, podwyższenie enzymów wątrobowych, żółtaczka; nasilone przez działanie DMA
Płuca Zaburzenia oddechowe Uszkodzenie tkanki płucnej, zaburzenia czynności płuc, duszność
Przewód pokarmowy Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty, biegunka, uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Ze względu na brak specyficznego antidotum, kluczowe znaczenie ma ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz wdrożenie odpowiednich działań podtrzymujących. 7

  • Monitoring hematologiczny – regularne kontrolowanie parametrów morfologii krwi, ocena stopnia pancytopenii
  • Monitoring funkcji wątroby – kontrola enzymów wątrobowych i parametrów funkcji wątroby
  • Ocena neurologiczna – regularna ocena stanu neurologicznego pacjenta, zwłaszcza pod kątem wczesnych objawów toksyczności OUN związanej z DMA
  • Monitoring funkcji oddechowych – ocena wydolności oddechowej, saturacji krwi tlenem
  • Ocena funkcji nerek – kontrola parametrów nerkowych ze względu na możliwość zastosowania dializy

W przypadku pacjentów z ciężkim przedawkowaniem busulfanu, należy rozważyć przeniesienie ich na oddział intensywnej terapii, gdzie możliwe będzie prowadzenie intensywnego leczenia podtrzymującego oraz ścisły monitoring funkcji życiowych. 8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl