Właściwości farmakokinetyczne bilastyny

Bilastyna wykazuje specyficzne cechy farmakokinetyczne, które determinują jej działanie w organizmie po podaniu doustnym. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych tego leku, obejmującą wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację.¹

Proces wchłaniania

Po podaniu doustnym bilastyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 1,3 godziny od momentu przyjęcia. Istotnym aspektem farmakokinetyki bilastyny jest brak kumulacji leku w organizmie, co ma znaczenie przy stosowaniu długotrwałym. Biodostępność bezwzględna bilastyny po podaniu doustnym wynosi średnio 61%.²

Dystrybucja leku

Bilastyna w dawkach terapeutycznych wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący 84-90%. Badania in vitro i in vivo potwierdziły, że lek jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp) oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP). Ma to istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji z ketokonazolem, erytromycyną, diltiazemem czy sokiem grejpfrutowym.³

Warto zaznaczyć, że bilastyna nie jest substratem dla innych białek nośnikowych, takich jak BCRP (białko oporności raka piersi) czy transporterów nerkowych OCT2, OAT1 i OAT3. Na podstawie badań in vitro nie przewiduje się klinicznie istotnego wpływu hamującego bilastyny na większość białek transportujących w krążeniu ogólnym (P-gp, MRP2, BCRP, BSEP, OATP1B1, OATP1B3, OATP2B1, OAT1, OAT3, OCT1, OCT2 i NTCP). Łagodny efekt hamujący wykazano jedynie w przypadku P-glikoproteiny, OATP2B1 i OCT1, jednak przy stężeniach inhibicji (IC50 ≥ 300 µM) znacznie przekraczających maksymalne stężenia leku osiągane w osoczu po dawkach terapeutycznych.⁴

Należy jednak zauważyć, że na podstawie dostępnych danych nie można wykluczyć hamującego wpływu bilastyny na białka nośnikowe obecne w błonie śluzowej jelit, w szczególności na P-gp.⁵

Metabolizm

Badania in vitro wykazały, że bilastyna nie indukuje ani nie hamuje aktywności izoenzymów kompleksu cytochromu P450 (CYP450). Potwierdza to niewielki potencjał do interakcji metabolicznych bilastyny z innymi substancjami leczniczymi.⁶

W badaniach bilansu masy z zastosowaniem bilastyny znakowanej węglem 14C u zdrowych dorosłych ochotników, po podaniu jednorazowej dawki 20 mg, stwierdzono, że prawie 95% podanej dawki zostało wydalone z moczem (28,3%) i kałem (66,5%) w postaci niezmienionej. Dane te jednoznacznie potwierdzają, że bilastyna praktycznie nie podlega metabolizmowi w organizmie człowieka.⁷

Eliminacja

Bilastyna jest eliminowana z organizmu głównie w postaci niezmienionej. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji (t₁/₂) u zdrowych ochotników wynosi 14,5 godziny. Jak wspomniano wcześniej, bilastyna jest wydalana zarówno z moczem (28,3%), jak i z kałem (66,5%), co wskazuje na udział zarówno filtracji nerkowej, jak i wydzielania z żółcią w procesie eliminacji leku.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Bilastyna wykazuje liniową farmakokinetykę w szerokim zakresie badanych dawek, od 5 do 220 mg. Oznacza to, że wraz ze wzrostem dawki proporcjonalnie zwiększa się ekspozycja na lek. Dodatkowo zaobserwowano niewielką zmienność międzyosobniczą parametrów farmakokinetycznych.⁹

Farmakokinetyka w grupach specjalnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotne zmiany w parametrach farmakokinetycznych bilastyny. Pole pod krzywą stężeń (AUC₀₋∞) zwiększa się wraz ze stopniem upośledzenia czynności nerek w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek.^{80 ml/min/1,73 m2 pc.) do: 967,4 (±140,2) ng x h/ml u pacjentów z łagodnym zaburzeniem czynności nerek (GFR: 50-80 ml/min/1,73 m2 pc.), 1384,2 (±263,23) ng x h/ml u pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (GFR: 30 -<50 ml/min/1,73 m2 pc.), i 1708,5 (±699,0) ng x h/ml u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (GFR: 10}

Również czas półtrwania bilastyny ulega wydłużeniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie w przypadku łagodnego i ciężkiego upośledzenia funkcji nerek. Pomimo tych zmian, bilastyna jest całkowicie wydalana z moczem u wszystkich pacjentów z zaburzeniami czynności nerek w ciągu 48-72 godzin.¹¹

Co istotne z punktu widzenia klinicznego, opisane zmiany farmakokinetyczne nie mają znaczącego wpływu na bezpieczeństwo stosowania bilastyny. Stężenia leku w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, mimo że podwyższone, nadal mieszczą się w zakresie uznawanym za bezpieczny.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetycznych bilastyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednak, biorąc pod uwagę fakt, że bilastyna nie jest metabolizowana w organizmie człowieka oraz jest wydalana głównie przez nerki, dysfunkcja wątroby najprawdopodobniej nie wpływa znacząco na farmakokinetykę tego leku.¹³

Badania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek potwierdziły, że bilastyna jest wydalana głównie przez nerki, a wydalanie z żółcią stanowi jedynie nieznaczną część procesu eliminacji leku. W związku z tym zmiany w czynności wątroby prawdopodobnie nie mają istotnego wpływu na farmakokinetykę bilastyny.¹⁴

Pacjenci w podeszłym wieku

Dostępne dane dotyczące farmakokinetyki bilastyny u osób w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Przeprowadzone badania nie wykazały jednak statystycznie istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych pomiędzy osobami w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) a młodszymi dorosłymi (18-35 lat).¹⁵

Dzieci i młodzież

W przypadku młodzieży w wieku od 12 do 17 lat, z powodu braku specyficznych danych farmakokinetycznych dla tej grupy wiekowej, ekstrapolowano dane dotyczące osób dorosłych.¹⁶

Dane farmakokinetyczne dotyczące dzieci uzyskano w badaniu farmakokinetycznym fazy II, które objęło 31 dzieci w wieku od 4 do 11 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek lub przewlekłą pokrzywką. Pacjenci przyjmowali raz na dobę bilastynę w dawce 10 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.¹⁷

Analiza farmakokinetyczna wykazała, że bilastyna w dawce 10 mg podawana raz na dobę dzieciom zapewnia ekspozycję ogólnoustrojową równoważną do obserwowanej po dawce 20 mg u dorosłych i młodzieży. Średnia wartość AUC u dzieci w wieku od 6 do 11 lat wynosiła 1014 ng × h/ml. Wartość ta była znacznie poniżej progu bezpieczeństwa określonego na podstawie danych z badań stosowania bilastyny w dawce 80 mg raz na dobę u osób dorosłych.¹⁸

Wyniki badań potwierdziły, że dawka 10 mg bilastyny podawana doustnie raz na dobę jest odpowiednią dawką terapeutyczną dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg.¹⁹