Przeciwwskazania stosowania leku Betaloc ZOK

Podczas przepisywania metoprololu bursztynianu (Betaloc ZOK) należy szczególnie uważnie ocenić stan pacjenta pod kątem przeciwwskazań. Lekarz powinien odradzić stosowanie leku w szeregu sytuacji klinicznych, w których podanie β-adrenolityku może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Betaloc ZOK jest nadwrażliwość na metoprololu winian, inne leki z grupy β-adrenolityków lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się wysypką, świądem, dusznością lub obrzękiem naczynioruchowym, a w skrajnych przypadkach prowadzić nawet do wstrząsu anafilaktycznego.²

Przeciwwskazania kardiologiczne

W kardiologii istnieje szereg stanów, w których stosowanie metoprololu jest zabronione:

• Wstrząs kardiogenny – jest bezwzględnym przeciwwskazaniem ze względu na dalsze obniżanie kurczliwości mięśnia sercowego przez β-adrenolityk³
• Zespół chorego węzła zatokowego – przeciwwskazanie to nie dotyczy pacjentów z wszczepionym rozrusznikiem serca⁴
• Blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia – z uwagi na ryzyko pogłębienia zaburzeń przewodzenia⁵
• Niewyrównana niewydolność serca – szczególnie gdy występuje obrzęk płuc, niedokrwienie narządów lub niedociśnienie⁶
• Istotna klinicznie bradykardia zatokowa – z powodu ryzyka dalszego zwolnienia częstości pracy serca⁷

Przeciwwskazania dotyczące układu naczyniowego

Ciężkie zaburzenia krążenia w tętnicach obwodowych stanowią istotne przeciwwskazanie do stosowania metoprololu. Lek może pogłębiać objawy niedokrwienia kończyn poprzez blokowanie receptorów β-adrenergicznych w naczyniach obwodowych, co skutkuje nasileniem wazokonstrykcji i dalszym upośledzeniem perfuzji.⁸

Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

Do istotnych przeciwwskazań metabolicznych i endokrynologicznych należą:

• Kwasica metaboliczna – β-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii i utrudniać kompensację zaburzeń metabolicznych⁹
• Nieleczony guz chromochłonny nadnerczy – zastosowanie β-adrenolityku bez uprzedniej blokady receptorów α-adrenergicznych może prowadzić do nasilenia nadciśnienia tętniczego¹⁰

Przeciwwskazania w ostrych stanach kardiologicznych

W przypadku podejrzenia świeżego zawału mięśnia sercowego nie należy stosować metoprololu, jeśli występuje jedna z poniższych sytuacji:

• Czynność serca jest wolniejsza niż 45 skurczów na minutę
• Odstęp PQ w zapisie EKG jest dłuższy niż 0,24 s
• Ciśnienie skurczowe jest mniejsze niż 100 mmHg¹¹

Interakcje lekowe jako przeciwwskazanie

Istotnym przeciwwskazaniem jest równoczesne krótkotrwałe lub długotrwałe leczenie produktami leczniczymi o działaniu inotropowym, działającymi agonistycznie na receptory β-adrenergiczne. Takie połączenie może prowadzić do antagonizowania działania leków inotropowych i potencjalnie niebezpiecznych zaburzeń hemodynamicznych.¹²

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi lekarza

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań lekarz powinien zachować szczególną ostrożność i rozważyć odradzenie stosowania metoprololu w następujących sytuacjach:

1. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego ze względu na ryzyko progresji do wyższych stopni bloku
2. U chorych z astmą oskrzelową lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc
3. W przypadku cukrzycy, ze względu na maskowanie objawów hipoglikemii (szczególnie tachykardii)
4. Podczas przygotowywania pacjentów do zabiegów chirurgicznych wymagających znieczulenia ogólnego
5. W łagodniejszych postaciach zaburzeń krążenia obwodowego

Należy zaznaczyć, że metoprololu bursztynian (Betaloc ZOK) jest dostępny w trzech dawkach: 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg, co odpowiada odpowiednio 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu. Dostępność różnych dawek pozwala na optymalne dostosowanie leczenia po wykluczeniu wszystkich przeciwwskazań.¹³