Interakcje leku
Atarax 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna, substancja czynna preparatu Atarax, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym stosowaniu różnych preparatów. Zrozumienie charakteru tych interakcji jest kluczowe dla bezpiecznej farmakoterapii i uniknięcia potencjalnych działań niepożądanych. ¹

Interakcje farmakodynamiczne

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) lub produktami o działaniu przeciwcholinergicznym może prowadzić do nasilenia efektów terapeutycznych i działań niepożądanych. W takich przypadkach dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania. ²

Hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, co może prowadzić do osłabienia efektów tych leków. ³

Kolejnym ważnym aspektem jest osłabianie przez hydroksyzynę działania adrenaliny zwiększającego ciśnienie krwi, co może być istotne klinicznie w sytuacjach nagłych. ⁴

Na podstawie badań na modelach zwierzęcych stwierdzono, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny u szczurów, co może sugerować potencjalne interakcje u pacjentów z padaczką. ⁵

Interakcje farmakokinetyczne

W kontekście interakcji farmakokinetycznych, wykazano, że cymetydyna w dawce 600 mg podawanej dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej głównego metabolitu, cetyryzyny, o 20%. ⁶

Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami tego enzymu, co należy uwzględnić przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych tą drogą. ⁷

Warto zaznaczyć, że hydroksyzyna w stężeniu 100 µM hamuje izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, jednak w stężeniach znacznie większych niż stężenia maksymalne osiągane w osoczu (IC50: 103 do 140 µM; 46 do 52 µg/ml). Dlatego prawdopodobieństwo niekorzystnego wpływu na metabolizm leków będących substratami tych enzymów jest niewielkie. ⁸

Cetyryzyna, główny metabolit hydroksyzyny, w stężeniu 100 µM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP–glukuronylotransferazy. ⁹

Interakcje z lekami wydłużającymi odcinek QT

Szczególnie istotne są interakcje hydroksyzyny z lekami wpływającymi na przewodnictwo elektryczne w sercu. Jednoczesne stosowanie z preparatami wydłużającymi odstęp QT i/lub wywołującymi zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. ¹⁰

Do leków, z którymi jednoczesne stosowanie hydroksyzyny jest przeciwwskazane, należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid) ¹¹
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol) ¹²
• Niektóre leki przeciwhistaminowe ¹³
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol) ¹⁴
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram) ¹⁵
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina i hydroksychlorochina) ¹⁶
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna) ¹⁷
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna) ¹⁸
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd) ¹⁹
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib) ²⁰
• Metadon ²¹

Inne istotne interakcje

Należy unikać jednoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na potencjalne ryzyko interakcji. ²²

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię i hipokaliemię, ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca. ²³

Warto pamiętać, że hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. Jednak w przypadku zablokowania tylko jednego szlaku metabolicznego, drugi może częściowo przejąć jego funkcję. ²⁴

Ponadto, przy planowaniu badań diagnostycznych należy uwzględnić, że leczenie hydroksyzyną powinno być przerwane co najmniej 5 dni przed przeprowadzeniem testów na alergię lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, aby uniknąć wpływu na wyniki tych badań. ²⁵

Interakcje hydroksyzyny z alkoholem

Alkohol nasila działanie hydroksyzyny, szczególnie jej działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. ²⁶ Jest to interakcja o charakterze farmakodynamicznym, prowadząca do sumowania się efektów sedatywnych obu substancji.

Najważniejsze konsekwencje jednoczesnego stosowania hydroksyzyny i alkoholu obejmują:

• Nasilone uspokojenie – znacznie zwiększona sedacja, która może utrudniać codzienne funkcjonowanie
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej – zwiększone ryzyko wypadków podczas obsługi maszyn, prowadzenia pojazdów
• Pogorszenie funkcji poznawczych – osłabienie koncentracji, pamięci, wydłużenie czasu reakcji
• Potencjalne nasilenie działania kardiologicznego – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca

Ze względu na te interakcje, pacjentom przyjmującym hydroksyzynę należy zdecydowanie zalecić całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie terapii oraz przez co najmniej 24 godziny po przyjęciu ostatniej dawki leku.