Właściwości farmakodynamiczne tapentadolu

Tapentadol, substancja czynna produktu leczniczego Adoben, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbólowe, opioidy, inne opioidy, klasyfikowanej kodem ATC: N02AX06. Wyróżnia się on podwójnym mechanizmem działania, będąc silnie działającą substancją przeciwbólową charakteryzującą się właściwościami agonisty receptora opioidowego μ oraz dodatkowymi właściwościami związanymi z hamowaniem wychwytu zwrotnego noradrenaliny. Istotną cechą tapentadolu jest wywoływanie działania przeciwbólowego bezpośrednio, bez udziału aktywnych farmakologicznie metabolitów.¹

Spektrum przeciwbólowe w badaniach przedklinicznych i klinicznych

W badaniach przedklinicznych wykazano szerokie spektrum działania tapentadolu w różnych modelach bólu. Substancja ta wykazuje skuteczność w modelach leczenia:

• bólu nocyceptywnego – związanego z bezpośrednim uszkodzeniem tkanek;
• bólu neuropatycznego – wynikającego z uszkodzenia struktur układu nerwowego;
• bólu trzewnego – pochodzącego z narządów wewnętrznych;
• bólu zapalnego – związanego z procesami zapalnymi.

²

Skuteczność kliniczna tapentadolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu została potwierdzona w badaniach obejmujących leczenie:

• bólu nienowotworowego nocyceptywnego;
• przewlekłego bólu neuropatycznego;
• przewlekłego bólu nowotworowego.

³

Badania skuteczności przeciwbólowej w porównaniu z komparatorami

Badania dotyczące bólu związanego z chorobą zwyrodnieniową oraz przewlekłego bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej wykazały, że tapentadol ma porównywalne działanie przeciwbólowe do silnych opioidów stosowanych jako komparatory. W badaniach nad bolesną, obwodową neuropatią cukrzycową, działanie tapentadolu wykazywało statystycznie istotną różnicę w porównaniu do placebo.⁴

Wpływ na odstęp QT i parametry elektrokardiograficzne

Bezpieczeństwo kardiologiczne tapentadolu zostało dokładnie przebadane. W szczegółowych badaniach nad wpływem na odstęp QT u ludzi, nie stwierdzono wpływu tapentadolu na ten parametr zarówno przy stosowaniu wielokrotnych dawek terapeutycznych, jak i dawek znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. Tapentadol nie wykazywał również istotnego wpływu na inne parametry elektrokardiograficzne, takie jak:

• częstotliwość rytmu serca,
• odcinek PR,
• zespół QRS,
• morfologia fali T i U.

⁵

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków wstrzymała obowiązek dołączania wyników badań tapentadolu we wszystkich kategoriach populacji dzieci i młodzieży w związku ze stosowaniem w bólu przewlekłym o dużym nasileniu.⁶

Dane uzyskane po wprowadzeniu leku na rynek

Po wprowadzeniu produktu Adoben do obrotu przeprowadzono dwa dodatkowe badania kliniczne w celu uzyskania danych o jego skuteczności w warunkach praktyki klinicznej.⁷

Badanie KF 5503/58

Pierwsze z badań porejestracyjnych (oznaczenie KF 5503/58) miało charakter wieloośrodkowy, randomizowany, z podwójną ślepą próbą i dotyczyło pacjentów cierpiących na ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej z komponentą neuropatyczną. W badaniu tym porównywano skuteczność przeciwbólową w dwóch grupach pacjentów:

• stosujących tapentadol w monoterapii,
• otrzymujących terapię skojarzoną tapentadolem w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu oraz pregabaliną w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu.

Wyniki wykazały porównywalne redukcje bólu o średniej intensywności w obu badanych grupach.⁸

Badanie KF 5503/60

Drugie badanie porejestracyjne (oznaczenie KF 5503/60) było badaniem otwartym, wieloośrodkowym, randomizowanym, przeprowadzonym u pacjentów z ostrym, przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej z komponentą neuropatyczną. W badaniu tym wykazano, że stosowanie tapentadolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wiązało się z istotną statystycznie redukcją intensywności bólu o średnim nasileniu.⁹