Nadciśnienie płucne
Patofizjologia i mechanizm
Nadciśnienie płucne (PH) definiuje się jako średnie ciśnienie w tętnicy płucnej (mPAP) ≥ 25 mmHg w spoczynku, mierzone podczas cewnikowania prawego serca. Patogeneza PH jest wieloczynnikowa i obejmuje dysfunkcję śródbłonka, zaburzenia sygnalizacji TGF-β/BMPR2, stan zapalny, nieprawidłową angiogenezę oraz zmiany metaboliczne, w tym efekt Warburga. Kluczowe komórki zaangażowane w przebudowę naczyń to komórki śródbłonka, mięśni gładkich i fibroblasty tętnicy płucnej. W PAH obserwuje się zwiększoną produkcję wazokonstryktorów (endotelina-1, tromboksan, serotonina) oraz zmniejszoną syntezę wazodylatatorów (tlenek azotu, prostacyklina, peptyd naczynioaktywny jelita), co prowadzi do wzrostu oporu naczyniowego. Mutacje w genie BMPR2 odpowiadają za ponad 70% przypadków rodzinnego PAH i około 20% sporadycznych, zaburzając równowagę proliferacji i apoptozy komórek naczyniowych. Stan zapalny i autoimmunizacja odgrywają istotną rolę, z udziałem cytokin, limfocytów T, makrofagów i autoprzeciwciał, co potwierdzają nacieki okołonaczyniowe i zmiany w układzie odpornościowym.
Mechanizmy patofizjologiczne różnią się w zależności od grupy PH według klasyfikacji WHO: w PAH (grupa I) dominuje nieprawidłowa przebudowa i proliferacja naczyń, w nadciśnieniu płucnym spowodowanym chorobą lewego serca (grupa II) główną rolę odgrywa ciśnienie wsteczne i uszkodzenie bariery pęcherzykowo-włośniczkowej, a w PH związanym z chorobami płuc i hipoksją (grupa III) – hipoksyczny skurcz naczyń płucnych i przebudowa naczyń. W przewlekłym zatorowo-zakrzepowym PH (CTEPH, grupa IV) dochodzi do okluzji naczyń przez zakrzepy i wtórnej przebudowy. Przewlekłe podwyższenie ciśnienia w tętnicy płucnej prowadzi do przerostu i niewydolności prawej komory, która jest główną przyczyną zgonów. Nowoczesne badania genetyczne i epigenetyczne, w tym analiza lncRNA, wskazują na nowe cele terapeutyczne, a terapie ukierunkowane na szlaki NO, ET-1 i PGI2 poprawiają rokowanie. Ponadto, długotrwały stan zapalny po COVID-19 może predysponować do rozwoju PH i innych chorób sercowo-płucnych.
- Patogeneza nadciśnienia płucnego (Nadciśnienie płucne)
- Mechanizmy komórkowe patogenezy
- Kluczowe szlaki patogenetyczne
- Przebudowa naczyniowa i zaburzenia metaboliczne
- Wpływ genetyki i epigenetyki
- Rola płci i hormonów płciowych
- Mechanizmy molekularne nadciśnienia płucnego
- Zaburzenia równowagi mediatorów naczynioaktywnych
- Zaburzenia metaboliczne i proliferacyjne
- Zaburzenia układu krzepnięcia
- Specyficzne mechanizmy w różnych typach nadciśnienia płucnego
- Grupa 1: Nadciśnienie płucne tętnicze (PAH)
- Grupa 2: Nadciśnienie płucne spowodowane chorobą lewego serca
- Grupa 3: Nadciśnienie płucne z powodu chorób płuc i/lub hipoksji
- Grupa 4: Przewlekłe zatorowo-zakrzepowe nadciśnienie płucne
- Konsekwencje nadciśnienia płucnego dla prawej komory
- Rola zaburzeń cytokin i układu odpornościowego
- Nowe kierunki w zrozumieniu patogenezy nadciśnienia płucnego
Patogeneza nadciśnienia płucnego (Nadciśnienie płucne)
Nadciśnienie płucne (PH) jest postępującą i często śmiertelną chorobą sercowo-płucną charakteryzującą się podwyższonym ciśnieniem w tętnicy płucnej, zmianami strukturalnymi w krążeniu płucnym oraz tworzeniem się zmian naczyniowo-okluzyjnych. Jako chorobę definiuje się stan, w którym średnie ciśnienie w tętnicy płucnej (mPAP) wynosi 25 mmHg lub więcej w spoczynku, mierzone podczas cewnikowania prawego serca.12 Patogeneza nadciśnienia płucnego jest złożonym i wieloczynnikowym procesem, który można scharakteryzować poprzez kilka kluczowych elementów: stan zapalny, zaburzenia angiogenezy, zmiany metaboliczne, nieprawidłowości genetyczne lub epigenetyczne, wpływ płci i hormonów płciowych oraz nieprawidłowości w prawej komorze serca.3
Mechanizmy komórkowe patogenezy
Patogeneza nadciśnienia płucnego tętniczego jest napędzana przez wzajemne oddziaływania między wieloma typami komórek w płucach, w tym komórkami naczyniowymi, immunologicznymi i krążącymi. Główne komórki zaangażowane w patogenezę to komórki śródbłonka tętnicy płucnej, komórki mięśni gładkich tętnicy płucnej oraz fibroblasty tętnicy płucnej.3 Dysfunkcja śródbłonka prowadzi do zmniejszonej produkcji czynników rozszerzających naczynia (np. tlenku azotu i prostacykliny) oraz zwiększonej syntezy mediatorów zwężających naczynia (np. endoteliny 1).45
W nadciśnieniu płucnym tętniczym (PAH) naczynia płucne są dynamicznie blokowane przez skurcz naczyń, strukturalnie zaburzone przez niekorzystną przebudowę naczyniową i patologicznie niepodatne w wyniku zwłóknienia i usztywnienia naczyń. Wiele typów komórek wykazuje nieprawidłowości w PAH, w tym komórki naczyniowe (komórki śródbłonka, komórki mięśni gładkich i fibroblasty) oraz komórki zapalne.6
Kluczowe szlaki patogenetyczne
Nieprawidłowości w szlakach sygnalizacyjnych transformującego czynnika wzrostu β (TGF-β) i białka receptorowego białka morfogenetycznego kości 2 (BMPR2) są kluczowymi czynnikami rozwoju nadciśnienia płucnego tętniczego.4 Mutacje w genie kodującym BMPR2 stanowią ponad 70% przypadków rodzinnego PAH i około 20% przypadków sporadycznych.7 Nieprawidłowa sygnalizacja BMPR2 zaburza równowagę TGF-β/BMP, faworyzując odpowiedź pro-proliferacyjną i anty-apoptotyczną w komórkach mięśni gładkich i śródbłonka tętnicy płucnej.8
Stan zapalny jest zjawiskiem powszechnie występującym w różnych typach nadciśnienia płucnego.4 Złożone zmiany w cytokinach (interleukiny i czynnik martwicy nowotworów), odporności komórkowej (limfocyty T, komórki NK, makrofagi) i autoprzeciwciałach sugerują, że PAH jest, przynajmniej częściowo, chorobą autoimmunologiczną i zapalną.9 Histopatologiczne dowody sugerują, że okołonaczyniowe naciekanie komórek zapalnych jest powszechne w PH i poprzedza strukturalną przebudowę naczyń.10
Przebudowa naczyniowa i zaburzenia metaboliczne
Dysfunkcyjna angiogeneza jest głównym czynnikiem rozwoju nadciśnienia płucnego tętniczego.4 Zaburzenia metaboliczne stały się ważnym elementem patogenezy PAH. Kluczową zasadą w PAH jest przesunięcie z fosforylacji oksydacyjnej na glikolizę, znane jako efekt Warburga.46
W PAH naczynia płucne są zniekształcone przez trzy główne procesy patofizjologiczne:1112
- Skurcz naczyń płucnych (wazokonstrykcja)
- Przebudowa naczyniowa (remodeling)
- Zakrzepica in situ
Przebudowa naczyniowa obejmuje nadmierną proliferację komórkową, zwłóknienie i zmniejszoną apoptozę (programowaną śmierć komórki) w ścianach naczyń, co jest spowodowane stanem zapalnym, zaburzonym metabolizmem i dysregulacją pewnych czynników wzrostu.12 Te zmiany dodatkowo zwiększają ciśnienie krwi w płucach i upośledzają przepływ krwi.
Wpływ genetyki i epigenetyki
Duże postępy technologiczne w sekwencjonowaniu genetycznym i epigenomicznym szybko zwiększyły nasze zrozumienie wkładu tych procesów w predyspozycję, patobiologię i ciężkość nadciśnienia płucnego tętniczego.13 Dysregulacja epigenetyczna metylacji DNA, acetylacji histonów i mikroRNA również przyczynia się do patogenezy choroby.6
Badania wskazują, że liczne czynniki genetyczne mogą predysponować do rozwoju PAH. Jednym z najbardziej znanych jest gen BMPR2, którego mutacje dramatycznie zwiększają ryzyko rozwoju dziedzicznego PAH.6 Jednak tylko około jednej trzeciej pacjentów z PAH z historią rodzinną ma identyfikowalną mutację BMPR2, co sugeruje, że istnieją dodatkowe nieprawidłowości genetyczne i/lub dodatkowe czynniki zewnętrzne, które mogą predysponować jednostki do rozwoju PAH.14
Rola płci i hormonów płciowych
Częstość występowania nadciśnienia płucnego tętniczego jest wyższa u kobiet, przy stosunku kobiet do mężczyzn we wszystkich formach PAH wynoszącym 1,4-4,1 do 1.13 Kobiety w wieku przedmenopauzalnym mają niższe obciążenie HAPH (wysokogórskie nadciśnienie płucne) w porównaniu do mężczyzn. Obserwacja ta może być wyjaśniona stymulującym wpływem żeńskich hormonów płciowych na napęd oddechowy.15
Mechanizmy molekularne nadciśnienia płucnego
Na poziomie molekularnym, nadciśnienie płucne charakteryzuje się zaburzeniami równowagi między czynnikami rozszerzającymi naczynia a czynnikami zwężającymi naczynia, co prowadzi do zwiększonego oporu naczyniowego w płucach.16
Zaburzenia równowagi mediatorów naczynioaktywnych
- Zwiększenie stężenia substancji zwężających naczynia:
- Zmniejszenie stężenia substancji rozszerzających naczynia:
- Tlenek azotu (NO)
- Prostacyklina (PGI2)
- Peptyd naczynioaktywny jelita
Te zmiany w substancjach naczynioaktywnych przyczyniają się do skurczu naczyń płucnych i przebudowy naczyniowej, co prowadzi do zwiększonego oporu naczyniowego w płucach.19 Trzy główne szlaki modyfikowane w PAH (NO, ET-1 i PGI2) zostały odkryte i są celem odpowiedniej terapii farmakologicznej, co prowadzi do poprawy objawów, jakości życia i przeżywalności tych pacjentów.20
Zaburzenia metaboliczne i proliferacyjne
W PAH występuje zwiększenie proliferacji komórkowej podobne do nowotworów oraz oporność na apoptozę, co odzwierciedla nabyte nieprawidłowości metabolizmu mitochondrialnego i dynamiki.6 Nieprawidłowa sygnalizacja białka morfogenetycznego kości i dysregulacja epigenetyczna w PAH promują proliferację komórek częściowo poprzez indukcję stanu metabolicznego Warburga (nieskojarzona glikoliza).6
Fragmentacja mitochondrialna w nadciśnieniu płucnym tętniczym odzwierciedla wzrost podziału mitotycznego w PAH, który wynika ze zwiększonej ekspresji aktywowanego białka 1 związanego z dynaminą i zmniejszonej ekspresji mediatora podziału mitofuzyny 2.1
Zaburzenia układu krzepnięcia
Koagulopatia zakrzepowa spowodowana dysfunkcją płytek krwi, zwiększoną aktywnością inhibitora aktywatora plazminogenu typu 1 i fibropeptydu A oraz zmniejszoną aktywnością tkankowego aktywatora plazminogenu może również przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia płucnego.8
U osób z PAH stwierdzono zwiększone poziomy czynnika von Willebranda, fibropeptydu A osocza, inhibitora aktywatora plazminogenu-1, serotoniny (5-HT) i tromboksanu. Ponadto tkankowy aktywator plazminogenu, trombomodulina, NO i PGI2 są zmniejszone, tworząc nierównowagę, która sprzyja zakrzepicy.21
Specyficzne mechanizmy w różnych typach nadciśnienia płucnego
Mechanizmy patofizjologiczne powodujące nadciśnienie płucne różnią się w zależności od typu i przyczyny choroby.8 Poniżej przedstawiono specyficzne mechanizmy w różnych grupach nadciśnienia płucnego.
Grupa 1: Nadciśnienie płucne tętnicze (PAH)
W PAH patogeneza obejmuje:1222
- Zaburzenie równowagi między apoptozą a proliferacją komórek śródbłonka, prowadzące do pogrubienia intimy
- Proliferację i hiperplazję komórek mięśni gładkich tworzących warstwę mięśniową tętnic płucnych
- Patologiczną i niewłaściwą aktywację płytek krwi połączoną z uszkodzeniem śródbłonka, prowadzącą do powstawania mikrozakrzepów
- Charakterystyczne zmiany pleksiformne, które są rozrostami w ścianach tętniczek składającymi się z poszerzonych naczyń krwionośnych komunikujących się z tętnicą oskrzelową i vasa vasorum
W PAH różne enzymy lub transportery zaangażowane w rozszerzanie naczyń są różnie wyrażane. PAH jest związane ze zmniejszoną aktywnością syntazy prostacykliny w komórkach mięśni gładkich naczyń, co skutkuje zmniejszonym poziomem prostacykliny (PGI2), która działa jako rozszerzacz naczyń i inhibitor proliferacji mięśni gładkich naczyń. Wazokonstryktor i aktywator proliferacji komórek endotelina-1 jest również bardziej aktywny u osób z PAH. Osoby z PAH mają również dowody na zmniejszoną aktywność syntetazy tlenku azotu, co skutkuje niższymi poziomami rozszerzacza naczyń – tlenku azotu.18
Grupa 2: Nadciśnienie płucne spowodowane chorobą lewego serca
Patogeneza w nadciśnieniu płucnym spowodowanym chorobą lewego serca (grupa II WHO) jest zupełnie inna, ponieważ zwężenie lub uszkodzenie naczyń krwionośnych płuc nie jest problemem. Zamiast tego, lewe serce nie pompuje krwi efektywnie, prowadząc do gromadzenia się krwi w płucach i ciśnienia wstecznego w układzie płucnym. Powoduje to obrzęk płuc i wysięki opłucnowe.23
Zwiększone ciśnienie żylne płucne powoduje uszkodzenie ściany pęcherzykowo-włośniczkowej nazwane alveolar-capillary stress failure, co prowadzi do przecieku włośniczkowego i ostrego obrzęku pęcherzyków. Ten ostry etap jest odwracalny. Jednak przy przewlekle zwiększonym ciśnieniu żylnym płucnym dochodzi do nieodwracalnej przebudowy błony pęcherzykowo-włośniczkowej jako mechanizmu kompensacyjnego w celu zmniejszenia częstości i nasilenia potencjalnie zagrażającego życiu obrzęku płuc.24
Grupa 3: Nadciśnienie płucne z powodu chorób płuc i/lub hipoksji
W nadciśnieniu płucnym spowodowanym chorobami płuc i/lub hipoksją (grupa III WHO), niski poziom tlenu w pęcherzykach płucnych (z powodu chorób układu oddechowego lub życia na dużej wysokości) powoduje zwężenie tętnic płucnych. Zjawisko to nazywa się hipoksycznym obkurczem naczyń płucnych i jest początkowo reakcją ochronną, która zapobiega napływowi zbyt dużej ilości krwi do obszarów płuc, które są uszkodzone i nie zawierają tlenu.23
Gdy hipoksja pęcherzykowa jest szeroko rozpowszechniona i długotrwała, ten zależny od hipoksji skurcz naczyń występuje w dużej części łożyska naczyń płucnych i prowadzi do wzrostu ciśnienia w tętnicy płucnej, przy czym pogrubienie ścian naczyń płucnych przyczynia się do rozwoju trwałego nadciśnienia płucnego.23
Bodźce hipoksyczne prowadzą również do wzrostu czynników wzrostu, takich jak płytkopochodne czynniki wzrostu A i B, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, endotelina i serotonina.25
Grupa 4: Przewlekłe zatorowo-zakrzepowe nadciśnienie płucne
W przewlekłym zatorowo-zakrzepowym nadciśnieniu płucnym, czyli CTEPH (grupa IV WHO), początkowo występuje zablokowanie lub zwężenie naczyń krwionośnych płuc przez nierozwiązane zakrzepy krwi; te zakrzepy mogą prowadzić do zwiększonego ciśnienia i naprężenia ścinającego w pozostałej części krążenia płucnego, przyspieszając zmiany strukturalne w ścianach naczyń (remodeling) podobne do tych obserwowanych w innych typach ciężkiego nadciśnienia płucnego.26
Ta kombinacja okluzji naczyń i przebudowy naczyniowej ponownie zwiększa opór dla przepływu krwi, a tym samym ciśnienie w układzie wzrasta.26
Konsekwencje nadciśnienia płucnego dla prawej komory
Bez względu na mechanizm, trwale zwiększone ciśnienie w tętnicy płucnej obciąża cienkościenną prawą komorę. Ostatecznie niewydolność prawej komory jest najczęstszą przyczyną śmierci u pacjentów z nadciśnieniem płucnym.27
Adaptacja i niewydolność prawej komory
Pierwsza faza adaptacji prawej komory do nadciśnienia płucnego tętniczego lub nadciśnienia płucnego charakteryzuje się kompensacyjnym przerostem prawej komory i zwiększeniem kurczliwości 4-5-krotnie w odpowiedzi na zwiększone obciążenie.13 Funkcja prawej komory przewiduje przeżycie u pacjentów ze wszystkimi formami nadciśnienia płucnego.13
Obstrukcyjna przebudowa naczyń płucnych w PAH zwiększa obciążenie następcze prawej komory, powodując przerost prawej komory. U niektórych pacjentów nieprzystosowawcze zmiany w prawej komorze, w tym niedokrwienie i włóknienie, zmniejszają funkcję prawej komory i powodują niewydolność prawej komory.9
Mechanizm niewydolności prawej komory
Prawa komora jest normalnie częścią układu niskiego ciśnienia, z ciśnieniem skurczowym komorowym, które jest niższe niż to, które normalnie napotyka lewa komora. W związku z tym prawa komora nie radzi sobie tak dobrze z wyższymi ciśnieniami, a chociaż adaptacje prawej komory (przerost i zwiększona kurczliwość mięśnia sercowego) początkowo pomagają zachować objętość wyrzutową, ostatecznie te mechanizmy kompensacyjne są niewystarczające; mięsień prawej komory nie może uzyskać wystarczającej ilości tlenu, aby zaspokoić swoje potrzeby, i następuje niewydolność prawej strony serca.28
Gdy przepływ krwi przez płuca zmniejsza się, lewa strona serca otrzymuje mniej krwi. Ta krew może również przenosić mniej tlenu niż normalnie. Dlatego też staje się coraz trudniejsze dla lewej strony serca, aby dostarczyć wystarczającą ilość tlenu do reszty ciała, zwłaszcza podczas aktywności fizycznej.28
Niezależnie od mechanizmu, trwale zwiększone ciśnienie w tętnicy płucnej obciąża cienkościenną prawą komorę, prowadząc do przerostu prawej komory, a następnie do rozszerzenia i niewydolności prawej komory. Ostatecznie niewydolność prawej komory jest najczęstszą przyczyną śmierci u pacjentów z nadciśnieniem płucnym.27
Rola zaburzeń cytokin i układu odpornościowego
Zaburzenia układu odpornościowego odgrywają istotną rolę w patogenezie nadciśnienia płucnego. Zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne bodźce, takie jak mutacje genetyczne, hipoksja, narażenie na zimno, zanieczyszczenie powietrza i infekcje układu oddechowego, mogą inicjować odpowiedzi immunologiczne, a tym samym prowadzić do proliferacji komórek naczyniowych, tworzenia autoprzeciwciał i dysregulacji odporności.29
Makrofagi i ich rola w patogenezie
Infiltracja makrofagów występuje głównie w obszarach okołonaczyniowych i jest zaangażowana w patogenezę PH poprzez koordynację inicjacji i rozwiązania stanu zapalnego płuc.29 Aktywacja makrofagów w modelu eksperymentalnego PH wywołanego hipoksją jest związana ze zmianami w kilku szlakach sygnalizacyjnych i cytokinach, takich jak czynnik indukowany hipoksją 1 (HIF-1), IL-6, NF-κB, HIMF i IL-6.10
Makrofagi są zaangażowane w wiele typowych cech PH, takich jak proliferacja komórek mięśni gładkich i aktywacja fibroblastów, które są niezbędne dla rozwoju PH. Makrofagi M1 i M2 są powszechnie traktowane jako oznaki różnych stadiów patogenezy PH. Makrofagi M1 promują stan zapalny, podczas gdy makrofagi M2 mają funkcje przeciwzapalne i regulują naprawę tkanek.10
Rola autoprzeciwciał i cytokin
Autoprzeciwciała, prozapalne cytokiny i nacieki zapalne również zostały powiązane z patogenezą PAH.21 Złożone zmiany w cytokinach (interleukiny i czynnik martwicy nowotworów), odporności komórkowej (limfocyty T, komórki NK, makrofagi) i autoprzeciwciałach sugerują, że PAH jest, przynajmniej częściowo, chorobą autoimmunologiczną i zapalną.9
Nowe kierunki w zrozumieniu patogenezy nadciśnienia płucnego
Postępy w badaniach nad nadciśnieniem płucnym odkrywają nowe mechanizmy i potencjalne cele terapeutyczne. Nowe technologie, takie jak sekwencjonowanie nowej generacji, bioinformatyka i badania epigenetyczne, są aktywnie wykorzystywane do ułatwienia odkrywania nowych mutacji genowych i mechanizmów regulujących ekspresję genów w PAH.30
Rola długich niekodujących RNA
Długie niekodujące RNA (lncRNA) są zaangażowane w regulację procesów patologicznych, takich jak skurcz naczyń płucnych, pogrubienie, przebudowa i infiltracja komórek zapalnych w PH poprzez działanie na różne typy komórek. Ze względu na ich zróżnicowaną ekspresję u pacjentów z PH, co wykazano przez obserwację, że niektóre lncRNA są znacznie zwiększone, podczas gdy inne są znacznie zmniejszone u pacjentów z PH, lncRNA są potencjalnie użytecznymi biomarkerami do oceny progresji choroby i diagnozy lub prognozy u pacjentów z PH.31
Nowe czynniki genetyczne i molekularne
Ryanto i wsp. dokonali przeglądu roli sygnalizacji aktywiny/inhibiny jako kluczowego mediatora w rozwoju PAH i jej potencjału jako celu terapeutycznego w celu poprawy wyników leczenia pacjentów. Pullamsetti i wsp. omówili znaczenie sieci sygnalizacyjnej PDGFR-CSF1R-c-KIT w patogenezie PAH i zaproponowali, że hamowanie wszystkich trzech węzłów może być nową strategią terapeutyczną.32
Zidentyfikowano również rolę białek wiążących kwasy tłuszczowe w śródbłonku (FABP4/5) w patogenezie PAH. Zarówno FABP4, jak i FABP5 były wysoce indukowane w komórkach śródbłonka u myszy CKO i PAEC od pacjentów z IPAH oraz w całych płucach szczurów z PH. Poziomy FABP4/5 w osoczu były podwyższone u pacjentów z IPAH i bezpośrednio korelowały z ciężkością parametrów hemodynamicznych i biochemicznych.33
Mechanizmy rozwojowe i patologia naczyniowa
Zidentyfikowano wcześniej niescharakteryzowaną populację komórek niszowych śródbłonka, zdefiniowaną przez wczesny czynnik B komórkowy 1 (EBF1), który promuje zarówno rozwój, jak i patologiczną przebudowę tętnic płucnych. W dorosłym PAH, embrionalna nisza formująca tętnice jest reaktywowana. Normalnie spokojne ogólne komórki macierzyste naczyń włosowatych Aplnr+ ponownie wchodzą w cykl komórkowy i regenerują tętnicze EC i Ebf1+ EC. Wyrażając kluczowe sygnały wazkulotropowe, w tym apelinę, Cxcl12/Cxcr4, Notch i Tgf-β, te komórki Ebf1+ EC promują angiogenezę, neo-arterializację i neo-muskularyzację w nieprzystosowawczym procesie echo ich roli w rozwoju.34
Potencjalne mechanizmy w Long COVID
Pacjenci cierpiący na długi COVID mogą wykazywać utrzymujący się stan zapalny w sercu i płucach do roku po zakażeniu SARS-CoV-2 – nawet gdy standardowe badania medyczne dają normalne wyniki – potencjalnie narażając ich na podwyższone ryzyko przyszłych schorzeń sercowych i płucnych. Te nieprawidłowości mogą służyć jako wczesne sygnały ostrzegawcze takich chorób jak niewydolność serca, choroba zastawkowa serca i nadciśnienie płucne.35
Badacze uważają, że długi COVID powoduje odpowiedź zapalną, która może predysponować pacjentów do przedwczesnej choroby tętnic wieńcowych, nadciśnienia płucnego i uszkodzenia zastawek, takiego jak stenoza lub niedomykalność.35
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.