Bulimia nerwowa
Epidemiologia
Bulimia nervosa stanowi istotny problem zdrowia publicznego, szczególnie wśród młodych kobiet, z rozpowszechnieniem w populacji kobiet poniżej 30 roku życia wynoszącym od 0,8% do 2,4% w różnych krajach (USA 2,1%, Finlandia 2,4%, Australia 1,0%, Holandia 0,8%). Wskaźnik rocznej chorobowości wynosi około 0,43% (95% CI: 0,18-0,78), a wskaźnik chorobowości w ciągu życia 0,63% (95% CI: 0,33-1,02), z wyższą częstością u kobiet (stosunek 10:1 względem mężczyzn). Średni wiek zachorowania to 18 lat, z szczytem w okresie 15-25 lat. Bulimia występuje częściej w krajach rozwiniętych, w środowiskach miejskich oraz wśród osób wykonujących zawody lub uprawiających sporty wymagające kontroli masy ciała (np. zapaśnicy, kulturyści, gimnastycy). Wysoka jest współchorobowość z zaburzeniami psychicznymi (ok. 95%), w tym zaburzeniami lękowymi i nadużywaniem substancji (około 40%), a także podwyższone ryzyko prób samobójczych i śmiertelności (wskaźnik śmiertelności 1,74 na 1000 osobolat, standaryzowany wskaźnik śmiertelności 1-3%).
Epidemiologia bulimii nerwowej
Bulimia nerwowa stanowi istotny problem zdrowia publicznego, który dotyka przede wszystkim młode kobiety, choć występuje również wśród mężczyzn oraz w różnych grupach wiekowych i etnicznych. Epidemiologia tego zaburzenia jest złożona i zróżnicowana w zależności od regionu geograficznego, wieku badanej populacji oraz zastosowanych metod badawczych.12
Rozpowszechnienie bulimii na świecie
Ogólnie akceptowany wskaźnik punktowy rozpowszechnienia bulimii nerwowej w badaniach dwuetapowych wynosi około 1% wśród młodych kobiet.3 Badania epidemiologiczne wskazują jednak na szeroki zakres wyników: od 0,1% do 1,4% wśród mężczyzn oraz od 0,3% do 9,4% wśród kobiet.4 Według Gelder, Mayou i Geddes (2005), bulimia nerwowa występuje u 1-2% kobiet w wieku 15-40 lat.5
Rozpowszechnienie bulimii nerwowej w ciągu roku wynosi około 0,32% dla kobiet i 0,05% dla mężczyzn.6 Globalna metaanaliza wykazała, że ważony wskaźnik rocznej chorobowości wynosi 0,43% (95% CI, 0,18-0,78), natomiast wskaźnik chorobowości w ciągu życia dla bulimii nerwowej wynosi 0,63% (95% CI, 0,33-1,02).7 Inne badania sugerują jednak, że całkowita częstość występowania bulimii nerwowej w ciągu życia może być wyższa i sięgać 1,5% wśród kobiet i 0,5% wśród mężczyzn.89
Warto zauważyć, że w ostatnich badaniach przeprowadzonych przez Silen i współpracowników w 2022 roku, które wykorzystywały różne metody diagnostyczne (SCID, MRFS, EDE, SSAGA i EDDI), oszacowano rozpowszechnienie bulimii nerwowej wśród kobiet poniżej 30 roku życia na poziomie 2,1% w USA, 2,4% w Finlandii, 1,0% w Australii i 0,8% w Holandii.10
Różnice geograficzne i kulturowe
Bulimia nerwowa występuje częściej w krajach rozwiniętych oraz w miastach – jedno z badań wykazało, że bulimia jest pięć razy częstsza w miastach niż na obszarach wiejskich.11 Jest to choroba kosmopolityczna, opisywana we wszystkich grupach etnicznych, rasowych i społeczno-ekonomicznych.12
Interesujące są różnice międzykulturowe w rozpowszechnieniu bulimii nerwowej. Metaanaliza dotycząca Ameryki Łacińskiej wykazała średni wskaźnik punktowy rozpowszechnienia bulimii nerwowej na poziomie 1,16% w populacji ogólnej, co może sugerować, że rozpowszechnienie bulimii nerwowej jest wyższe w Ameryce Łacińskiej niż w krajach zachodnich.13 Jednym z możliwych wyjaśnień jest fakt, że jedzenie ma wysoką wartość emocjonalną w wielu kulturach latynoamerykańskich, co znajduje odzwierciedlenie w języku.14
Podobnie, ostatnie badania sugerują, że nastolatkowie pochodzenia afroamerykańskiego mogą być bardziej narażeni na rozwój bulimii nerwowej – jedno z badań wykazało, że nastoletnie dziewczęta afroamerykańskie są o 50% bardziej narażone na bulimię niż dziewczęta pochodzenia kaukaskiego.15 Wśród weteranów amerykańskich szacunki dotyczące bulimii nerwowej były wyższe wśród czarnoskórych weteranów w porównaniu do białych weteranów i innych osób kolorowych.16
Trendy czasowe i zapadalność
Niewiele badań przeprowadziło analizę zapadalności na bulimię nerwową. Według ogólnokrajowego badania podstawowej opieki zdrowotnej w Holandii, ogólny wskaźnik zapadalności na bulimię nerwową wykazywał tendencję spadkową z 8,6 na 100 000 osobolat w latach 1985-1989 do 6,1 na 100 000 osobolat w latach 1995-1999.17
Spadek występowania bulimii nerwowej w czasie potwierdzają również badania przeprowadzone wśród amerykańskich studentów uniwersytetów, w których punktowe rozpowszechnienie bulimii nerwowej wśród kobiet znacznie spadło z 4,2% w 1982 roku do 1,3% w 1992 roku i 1,7% w 2002 roku.18
Pomimo tych historycznych spadków, najnowsze dane wskazują na niepokojący wzrost zaburzeń odżywiania, w tym bulimii nerwowej, podczas pandemii COVID-19. W amerykańskiej armii roczne wskaźniki zapadalności na zaburzenia odżywiania wzrosły o około 79% między 2017 a 2021 rokiem, przy czym wskaźniki bulimii nerwowej wyraźnie wzrosły w okresie nadzoru. Chociaż wskaźniki zaburzeń odżywiania rosły od 2017 do 2019 roku, wyraźna zmiana wskaźników nastąpiła od 2020 do 2021 roku.1920
Różnice demograficzne
Płeć
Bulimia nerwowa jest zdecydowanie częstsza wśród kobiet niż mężczyzn. Szacuje się, że stosunek kobiet do mężczyzn wynosi około 10:1.21 Rozpowszechnienie w ciągu życia bulimii nerwowej szacuje się na 2,59% wśród kobiet i 1,21% wśród mężczyzn.22 W Australii wskaźniki bulimii nerwowej są prawie dwukrotnie wyższe u kobiet w porównaniu do mężczyzn.23
Według badania National Comorbidity Survey Replication w USA, rozpowszechnienie w ciągu życia było konsekwentnie 1-3 razy wyższe wśród kobiet niż mężczyzn dla bulimii nerwowej, podobnie jak w przypadku innych zaburzeń odżywiania.24 Lekarze powinni jednak pamiętać, że mężczyźni również rozwijają bulimię nerwową i inne zaburzenia odżywiania, ale mężczyźni z bulimią często nie są diagnozowani lub leczeni przez długi czas.25
Wiek
Średni wiek zachorowania na bulimię nerwową to 18 lat, podobnie jak w przypadku anoreksji nerwowej.2627 Szczytowy wiek zachorowania przypada na późną adolescencję i wczesną dorosłość (wiek 15-25 lat).2829 Bulimia nerwowa została również zgłoszona u osób starszych.30
Kilka badań sugeruje, że wiek zachorowania na bulimię nerwową obniża się.31 Badania wykazały, że 75% osób ze zdiagnozowaną anoreksją nerwową i 83% osób ze zdiagnozowaną bulimią nerwową jest w wieku od 12 do 25 lat.32
Grupy wysokiego ryzyka
Bulimia nerwowa występuje częściej wśród osób, których zawód lub hobby wymaga szybkiego przyrostu i/lub utraty wagi, takich jak zapaśnicy i kulturyści.33 Sportowcy w niektórych dyscyplinach (np. biegacze i gimnastycy) są szczególnie podatni na zaburzenia odżywiania.34
Wskaźniki zaburzeń odżywiania okazały się wyższe wśród sportowców w porównaniu z osobami nieprofesjonalnie uprawiającymi sport i wahają się od 6-45% wśród kobiet sportowców i 0-19% wśród mężczyzn sportowców.35 Niedawne badanie wykazało, że w próbie sportowców wyczynowych ponad 86% spełniało kryteria zaburzeń odżywiania/zaburzeń odżywiania podprogowych.36
Pewne zawody, takie jak aktorstwo, modeling i balet, również wydają się być związane z wyższym ryzykiem tych zaburzeń.37 Ponadto, osoby z zespołem policystycznych jajników (PCOS) są bardziej narażone na wystąpienie co najmniej jednego zaburzenia odżywiania, w tym bulimii nerwowej.38
Chorobowość i umieralność
Zaburzenia odżywiania, w tym bulimia nerwowa, mają wysoką współchorobowość z innymi zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi.39 Około 95% osób z bulimią nerwową ma inne zaburzenie psychiczne.40
Prawie 40% osób z bulimią nerwową nadużywa substancji.41 Ponad połowa pacjentów z bulimią ma współistniejące zaburzenia lękowe.42 Badania wykazały, że około 31% osób z anoreksją nerwową, 23% osób z bulimią nerwową i 23% osób zdiagnozowanych z zaburzeniami odżywiania typu napadowego próbowało popełnić samobójstwo.43
W niedawnej metaanalizie 12 badań opisujących wskaźniki śmiertelności pacjentów z bulimią nerwową stwierdzono ważony wskaźnik śmiertelności na poziomie 1,74 na 1000 osobolat (95% CI: 1,09-2,44), co oznacza, że rocznie umiera 0,17% pacjentów z bulimią nerwową.44 Standaryzowane wskaźniki śmiertelności dla bulimii wynoszą od 1% do 3%.45
Osoby z bulimią nerwową mają 7,5 razy większe prawdopodobieństwo próby samobójczej niż populacja ogólna46 i są 7 razy bardziej narażone na śmierć w wyniku samobójstwa w porównaniu do grup dopasowanych pod względem płci i wieku.47
Nadzór epidemiologiczny zaburzeń odżywiania
Nadzór epidemiologiczny zaburzeń odżywiania, w tym bulimii nerwowej, jest niezbędny do zrozumienia trendów i opracowania skutecznych programów profilaktycznych i interwencyjnych. Grupa Robocza ds. Nadzoru nad Zdrowiem Publicznym w Zakresie Zaburzeń Odżywiania to wielostanowa, interdyscyplinarna grupa badaczy i specjalistów zjednoczonych wspólnym celem rozwijania nadzoru nad zaburzeniami odżywiania w USA, ze szczególnym uwzględnieniem nadzoru poprzez ankietę Youth Risk Behavior Survey (YRBS) Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC).48
Przez wiele lat YRBS było jednym z niewielu źródeł danych krajowych na temat rozpowszechnienia zaburzeń odżywiania wśród młodzieży.49 Latem 2024 roku CDC ogłosiło, że element oceniający objadanie się zostanie uwzględniony w Kwestionariuszu Krajowej Ankiety na temat Zachowań Ryzykownych Młodzieży (YRBS) na rok 2025, co oznacza pierwszy raz od ponad dekady, kiedy takie dane będą gromadzone.50
Badacze podkreślają potrzebę ciągłego nadzoru nad zaburzeniami odżywiania w celu identyfikacji zmian w rozpowszechnieniu i charakterystyce istniejących i nowych pacjentów wymagających hospitalizacji.51 Jest to szczególnie ważne w świetle rosnących wskaźników hospitalizacji z powodu zaburzeń odżywiania wśród dzieci i młodzieży podczas pandemii.52
Wyzwania w epidemiologii bulimii nerwowej
Badania epidemiologiczne dotyczące zaburzeń odżywiania, w tym bulimii nerwowej, napotykają na szereg wyzwań metodologicznych. Większość badań przeprowadzono na próbach wygodnych pacjentów szpitalnych, uczniów szkół średnich lub studentów uniwersytetów; badania nad bulimią nerwową wśród mniejszości etnicznych były również ograniczone.53
Badania epidemiologiczne zaburzeń odżywiania często wykazują znaczne zróżnicowanie wskaźników rozpowszechnienia i zapadalności.54 Prawdopodobne jest, że dane epidemiologiczne są często niedoszacowane, ponieważ wiele osób zmagających się z zaburzeniami odżywiania nie zgłasza się do placówek opieki zdrowotnej.55
Badania wykazują, że większość osób z zaburzeniami odżywiania nie otrzymuje żadnego leczenia, albo dlatego, że nie są wykryte, albo dlatego, że odmawiają leczenia z powodu wstydu lub zaprzeczania swojej chorobie.56 Niedawne badanie wykazało, że gdy pracownikom służby zdrowia psychicznego przedstawiono winietę opisującą zachowania i cechy pacjenta z zaburzeniami odżywiania, tylko jedna czwarta uczestników badania była w stanie prawidłowo zdiagnozować bulimię nerwową.57
Ponadto, wyniki badania sugerują, że dostawcy mogą nie kojarzyć nadmiernego ćwiczenia z bulimią, mimo że jest ono wymienione w Diagnostycznym i Statystycznym Podręczniku Zaburzeń Psychicznych jako jedna z wielu strategii kompensacyjnych stosowanych przez osoby z bulimią.58
| Region | Rozpowszechnienie bulimii nerwowej | Populacja badana | Źródło |
|---|---|---|---|
| USA | 2,1% | Kobiety poniżej 30 roku życia | Silen et al., 2022 |
| Finlandia | 2,4% | Kobiety poniżej 30 roku życia | Silen et al., 2022 |
| Australia | 1,0% | Kobiety poniżej 30 roku życia | Silen et al., 2022 |
| Holandia | 0,8% | Kobiety poniżej 30 roku życia | Silen et al., 2022 |
| Europa | 0,3-1,2% | Populacja ogólna | Przeglądy systematyczne |
| Ameryka Łacińska | 1,16% | Populacja ogólna | Metaanaliza 2016 |
| Australia | 1,85% | Rozpowszechnienie w ciągu życia | Deloitte Access Economics, 2024 |
Implikacje dla zdrowia publicznego
Bulimia nerwowa stanowi poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego. Dane epidemiologiczne wskazują, że jest to zaburzenie stosunkowo powszechne, szczególnie wśród młodych kobiet, ale dotykające również mężczyzn oraz różnych grup wiekowych i etnicznych.5960
Implikacje dla zdrowia publicznego są znaczące, biorąc pod uwagę wysoką współchorobowość bulimii nerwowej z innymi zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi, zwiększone ryzyko samobójstwa oraz podwyższone wskaźniki śmiertelności.6162
Pandemia COVID-19 wywarła znaczący wpływ na rozpowszechnienie zaburzeń odżywiania, w tym bulimii nerwowej, podkreślając potrzebę zwiększonej czujności i gotowości systemów opieki zdrowotnej.6364
Biorąc pod uwagę, że zaburzenia odżywiania są trzecią najczęściej diagnozowaną chorobą przewlekłą wśród młodych kobiet65 i że wiele przypadków pozostaje niewykrytych lub nieleczonych66, istnieje pilna potrzeba poprawy świadomości, wczesnego wykrywania i dostępu do skutecznych metod leczenia dla osób z bulimią nerwową i innymi zaburzeniami odżywiania.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.