pleśniawka
Pleśniawka (łac. candidosis oris, ang. oral thrush) to grzybicze zakażenie błony śluzowej jamy ustnej, wywołane najczęściej przez grzyby z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans. Charakteryzuje się występowaniem białych, kremowych nalotów na błonie śluzowej policzków, języka, podniebienia lub dziąseł, które po usunięciu odsłaniają zaczerwienioną, niekiedy krwawiącą powierzchnię.
Pleśniawki najczęściej dotykają niemowlęta, osoby starsze, pacjentów z obniżoną odpornością (np. w przebiegu zakażenia HIV, po chemioterapii), osoby stosujące glikokortykosteroidy wziewne oraz antybiotyki o szerokim spektrum działania. Do czynników predysponujących należą również cukrzyca, niedożywienie oraz stosowanie protez zębowych.
Diagnostyka pleśniawki opiera się głównie na obrazie klinicznym, można ją potwierdzić badaniem mikologicznym bezpośrednim lub hodowlą. Leczenie obejmuje stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych (nystatyna, mikonazol, klotrimazol) w postaci zawiesin, żeli lub tabletek do ssania. W przypadkach opornych lub rozległych zakażeń stosuje się leki przeciwgrzybicze ogólnoustrojowe, jak flukonazol.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pochwy – Objawy
Grzybica pochwy (vulvovaginitis candidiasis) jest zakażeniem wywołanym głównie przez Candida albicans, odpowiedzialną za około 92% przypadków. Szacuje się, że 75% kobiet doświadczy przynajmniej jednego epizodu w życiu, a 40-45% będzie miało nawroty. Objawy obejmują świąd, pieczenie, zaczerwienienie i obrzęk sromu, ból pochwy oraz charakterystyczną gęstą, białą, grudkowatą wydzielinę o zapachu drożdży. Nasilenie objawów klasyfikuje się jako łagodne, umiarkowane lub ciężkie, przy czym ciężka postać charakteryzuje się rozległym zaczerwienieniem, obrzękiem i pęknięciami skóry. Leczenie zwykle prowadzi do ustąpienia objawów w ciągu 3-14 dni, jednak nieleczona infekcja może się nasilać i prowadzić do powikłań, takich jak wtórne zakażenia bakteryjne czy przewlekły stan zapalny.
bakteryjna waginoza, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, dermatitis, dyspareunia, dyzuria, egzema, grzybica pochwy, kandydoza pochwy, liszaj twardzinowy, łuszczyca, nawracająca kandydoza pochwy, obrzęk sromu, pieczenie pochwy, pleśniawka, powikłana grzybica pochwy, rzęsistkowica, świąd pochwy, terapia przeciwgrzybicza, wydzielina pochwowa, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze pochwy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Oxacilin Norameda 1000 mg
Oxacilin Norameda (oksacylina sodowa jednowodna) jest antybiotykiem z grupy penicylin, który może być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią, jednak wymaga ostrożnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego ani fetotoksycznego, a doświadczenia kliniczne nie potwierdziły negatywnego wpływu na płód, choć brak jest dobrze kontrolowanych badań u kobiet ciężarnych. Oksacylina przenika do mleka matki w ograniczonych ilościach, które zazwyczaj nie wywołują działań niepożądanych u niemowląt, choć w rzadkich przypadkach może dojść do zaburzeń flory bakteryjnej przewodu pokarmowego, manifestujących się biegunką lub pleśniawką. Preparat zawiera około 64 mg (2,8 mmol) sodu na fiolkę 1000 mg, co jest istotne u pacjentek na diecie niskosodowej.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tarsime 125 mg
Stosowanie aksetylu cefuroksymu (Tarsime) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących wymaga starannej oceny korzyści terapeutycznych względem potencjalnego ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania cefuroksymu w ciąży są ograniczone, jednak badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego na rozwój zarodka, płodu, przebieg ciąży, porodu oraz rozwój noworodka. Lekarz powinien przepisać cefuroksym ciężarnej jedynie wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko, uwzględniając stan kliniczny pacjentki, charakter zakażenia oraz dostępność alternatywnych terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa.
- Leksykon substancji czynnych
Cetylopirydyniowy chlorek – Wskazania do stosowania
Cetylopirydyniowy chlorek jest substancją o działaniu antyseptycznym, szeroko stosowaną w leczeniu stanów zapalnych i infekcji jamy ustnej oraz gardła. Wskazania obejmują zapalenie gardła, krtani, migdałków podniebiennych, zapalenia dziąseł, afty, pleśniawki oraz podrażnienia błony śluzowej wywołane czynnikami mechanicznymi lub aparatami ortodontycznymi. Preparaty dostępne są w różnych formach farmaceutycznych, takich jak aerozole (np. Dezaftan med 2,9 mg/ml), pastylki do ssania (np. Orofar Max 2 mg), czy żele (np. Calgel 1 mg/g), często w połączeniu z lidokainą (1–3,3 mg/g) i związkami cynku lub benzydaminą, co wzmacnia efekt przeciwzapalny i znieczulający. Stosowanie preparatów jest dostosowane do wieku pacjenta, z preparatami dla niemowląt, dzieci i dorosłych, a dawkowanie zależy od postaci i stężenia substancji czynnej.
afta, angina, antybiotykoterapia, aparat ortodontyczny, benzydamina, cetylopirydyniowy chlorek, działanie antyseptyczne, działanie znieczulające, ekstrakcja zęba, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja grzybicza, lidokaina, pleśniawka, podrażnienie błony śluzowej, proteza dentystyczna, radioterapia głowy, ropne zapalenie migdałków, zabieg stomatologiczny, ząbkowanie, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie krtani, zapalenie migdałków podniebiennych, związek cynku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian, stosowany wziewnie w produktach leczniczych Flixotide Dysk, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10) oraz chrypkę i bezgłos (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak skórne zmiany alergiczne (≥1/1000 do <1/100), obrzęk naczynioruchowy, duszność, reakcje anafilaktyczne (wszystkie <1/10 000). Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do ogólnoustrojowych działań endokrynologicznych, w tym zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, zmniejszenia gęstości mineralnej kości, zaćmy i jaskry (wszystkie <1/10 000). Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy oraz monitorowanie pacjentów pod kątem objawów zakażeń i działań niepożądanych.
chrypka, ciśnienie śródgałkowe, cushingoidalne rysy twarzy, depresja, dysfagia, dyspepsja, Flixotide Dysk, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lek przeciwgrzybiczny, nieostre widzenie, niestrawność, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hiconcil combi 500 mg + 125 mg
Lek Hiconcil combi, zawierający 500 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego w formie tabletek powlekanych, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Badania przedkliniczne nie wykazały teratogennego działania, a dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych płodu, jednak profilaktyczne stosowanie u kobiet z przedwczesnym pęknięciem pęcherza płodowego może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem martwiczego zapalenia jelit u noworodków. Stosowanie leku w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści kliniczne przewyższają potencjalne ryzyko, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana do stanu pacjentki i dostępności bezpieczniejszych alternatyw.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, badanie przedkliniczne, biegunka, flora bakteryjna, Hiconcil combi, kandydoza jamy ustnej, martwicze zapalenie jelit, objaw dyspeptyczny, pleśniawka, przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, reakcja nadwrażliwości, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, wrodzona wada rozwojowa, zakażenie grzybicze błon śluzowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flutixon 125 mcg/dawkę inh.
Flutixon (flutykazonu propionian) w dawce 125 mikrogramów na inhalację jest stosowany w terapii schorzeń układu oddechowego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęściej obserwowane działania to drożdżyca jamy ustnej i gardła (≥1/10) oraz chrypka i bezgłos (≥1/100 do <1/10), co podkreśla konieczność płukania jamy ustnej po inhalacji. Rzadziej występują poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne (<1/10 000), które wymagają natychmiastowej interwencji. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć bardzo rzadki, stanowi stan nagły i wymaga przerwania terapii oraz podania szybko działającego leku rozszerzającego oskrzela.
bezgłos, ból stawu, chrypka, drożdżyca jamy ustnej i gardła, dysfagia, flutykazonu propionian, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, jaskra, łatwe siniaczenie, lek przeciwgrzybiczny, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, niepokój, niestrawność, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, otyłość centralna, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, schorzenie układu oddechowego, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, stężenie kortyzolu, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Amylan 500 mg + 125 mg
Produkt leczniczy Amylan, zawierający 500 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego, powinien być stosowany u kobiet w ciąży, planujących ciążę lub karmiących piersią wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, jednak badania na zwierzętach nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na rozwój płodu. Ograniczone dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych, choć jedno badanie sugeruje możliwe zwiększone ryzyko martwiczego zapalenia jelit u noworodków przy profilaktycznym stosowaniu u kobiet z przedwczesnym pęknięciem pęcherza płodowego. Zaleca się unikanie stosowania Amylanu w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, a w razie potrzeby rozważyć alternatywne terapie o lepszym profilu bezpieczeństwa.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotykoterapia, działanie niepożądane, martwicze zapalenie jelit, pleśniawka, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, reakcja alergiczna, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, substancja czynna, wrażliwość patogenu, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze błon śluzowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Taromentin 2000 mg + 200 mg
Produkt leczniczy Taromentin 2000 mg + 200 mg (amoksycylina z kwasem klawulanowym) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. W okresie ciąży, zwłaszcza u pacjentek z przedwczesnym pęknięciem pęcherza płodowego, stosowanie leku może zwiększać ryzyko martwiczego zapalenia jelit u noworodków, co stanowi istotne ograniczenie terapeutyczne. Mimo braku jednoznacznych dowodów na teratogenność, decyzja o podaniu leku powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. W okresie laktacji amoksycylina i kwas klawulanowy przenikają do mleka matki, co może prowadzić do biegunek, zakażeń grzybiczych błon śluzowych oraz reakcji alergicznych u niemowląt, co może wymagać czasowego zaprzestania karmienia piersią.
amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, biegunka, kwas klawulanowy, martwicze zapalenie jelit, mikroflora jelitowa, pleśniawka, przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, reakcja alergiczna, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, Taromentin, wrodzona wada rozwojowa, zakażenie grzybicze błon śluzowych