Leksykon wskazań
na literę „Z”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „Z”, strona 11 z 36

  • zakażenie zębów

    Zakażenie zębów (infekcja odontogenna) to stan chorobowy obejmujący tkanki zęba, w którym dochodzi do rozwoju drobnoustrojów, głównie bakterii, wewnątrz struktur zębowych. Najczęściej powstaje w wyniku nieleczonej próchnicy, która umożliwia bakteriom wniknięcie do miazgi zęba, a następnie do tkanek okołowierzchołkowych. Może również wystąpić po urazie zęba, gdy dochodzi do jego pęknięcia lub złamania, otwierając drogę dla patogenów.

  • zapalenie błony naczyniowej

    Zapalenie błony naczyniowej (uveit) to stan zapalny środkowej warstwy oka, na którą składają się tęczówka, ciało rzęskowe i naczyniówka. Jest to poważne schorzenie, które może prowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku, jeśli nie zostanie odpowiednio leczone. Zapalenie może występować jako choroba pierwotna oka lub być manifestacją chorób ogólnoustrojowych, takich jak choroby autoimmunologiczne (np. sarkoidoza, choroba Behçeta), infekcje (np. toksoplazmoza, gruźlica) czy choroby reumatyczne (np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa).

  • zapalenie serca w przebiegu gorączki reumatycznej

    Zapalenie serca w przebiegu gorączki reumatycznej to poważne powikłanie infekcji paciorkowcowej, które charakteryzuje się zapaleniem wsierdzia, mięśnia sercowego i osierdzia. Występuje najczęściej u dzieci i młodzieży w wieku 5-15 lat jako późne powikłanie po nieleczonej lub niedostatecznie leczonej infekcji gardła wywołanej przez paciorkowca beta-hemolizującego grupy A (Streptococcus pyogenes).

  • zapalenie stawów w przebiegu sarkoidozy

    Zapalenie stawów w przebiegu sarkoidozy to jedna z pozapłucnych manifestacji sarkoidozy, wielonarządowej choroby zapalnej o nieznanej etiologii, charakteryzującej się tworzeniem nieserowaciejących ziarniniaków. Dotyczy około 10-15% pacjentów z sarkoidozą, przy czym może pojawić się na każdym etapie choroby. Najczęściej zajmuje duże stawy (kolana, kostki, łokcie), a objawy obejmują ból, obrzęk, ograniczenie ruchomości oraz sztywność poranną.

  • zespół Churga i Strauss

    Zespół Churga-Strauss (obecnie nazywany eozynofilową ziarniniakowatością z zapaleniem naczyń, EGPA) jest rzadką chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się zapaleniem małych i średnich naczyń krwionośnych. Choroba ta manifestuje się triadą objawów: astmą, eozynofilią we krwi oraz zapaleniem naczyń z tworzeniem się ziarniniaków. Zespół Churga-Strauss najczęściej rozwija się u pacjentów w wieku 30-50 lat, a jego dokładna przyczyna pozostaje nieznana.

  • zwichnięcie

    Zwichnięcie (luxatio) to przemieszczenie powierzchni stawowych kości tworzących staw, połączone z uszkodzeniem torebki stawowej i aparatu więzadłowego. W zależności od stopnia przemieszczenia wyróżniamy zwichnięcia całkowite, gdzie powierzchnie stawowe tracą ze sobą kontakt, oraz podwichnięcia (subluxatio), gdy powierzchnie stawowe częściowo zachowują kontakt. Najczęstsze lokalizacje zwichnięć to staw barkowy, palce rąk, staw skokowy oraz staw biodrowy.

  • zaostrzenie astmy oskrzelowej

    Zaostrzenie astmy oskrzelowej to nagłe pogorszenie objawów astmy, charakteryzujące się nasileniem duszności, świszczącego oddechu, kaszlu i uczuciem ściskania w klatce piersiowej. Występuje, gdy drogi oddechowe ulegają znacznemu zwężeniu wskutek skurczu mięśni gładkich oskrzeli, obrzęku błony śluzowej i nadmiernego wydzielania śluzu. Zaostrzenia mogą być wywołane przez infekcje wirusowe, ekspozycję na alergeny, zanieczyszczenie powietrza, wysiłek fizyczny lub stres.

  • zmniejszenie toksyczności i neutralizowanie działania antagonistów kwasu foliowego

    Zmniejszenie toksyczności i neutralizowanie działania antagonistów kwasu foliowego to wskazanie terapeutyczne dla leków zawierających kwas folinowy (leukoworynę) lub jego pochodne. Jest to kluczowa interwencja w sytuacjach przedawkowania leków przeciwnowotworowych z grupy antagonistów kwasu foliowego (np. metotreksatu) lub przy wystąpieniu objawów toksyczności podczas standardowej terapii tymi lekami.

  • zaostrzenie astmy

    Zaostrzenie astmy to stan, w którym objawy choroby (duszność, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej) nagle się nasilają, często prowadząc do znacznego pogorszenia wydolności oddechowej pacjenta. Może wystąpić na skutek ekspozycji na alergeny, infekcję układu oddechowego, zanieczyszczenia powietrza, wysiłek fizyczny lub stres. Zaostrzenia mogą być łagodne, umiarkowane, ciężkie lub zagrażające życiu.

  • zapobieganie nawrotom epizodu depresji w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym

    Zapobieganie nawrotom epizodu depresji w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym (ChAD) stanowi kluczowy element leczenia pacjentów z tym schorzeniem. W chorobie afektywnej dwubiegunowej występują naprzemienne epizody depresji oraz manii lub hipomanii, a nawroty depresji są szczególnie częste i mogą prowadzić do poważnego upośledzenia funkcjonowania pacjenta oraz zwiększać ryzyko samobójstwa.

  • zapobieganie nawrotom epizodu manii w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym

    Zapobieganie nawrotom epizodu manii w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym to kluczowy element długoterminowego leczenia pacjentów z ChAD. Zaburzenie to charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów manii (lub hipomanii) i depresji, które znacząco zakłócają funkcjonowanie pacjenta. Profilaktyka nawrotów manii ma szczególne znaczenie, ponieważ epizody maniakalne mogą prowadzić do podejmowania ryzykownych zachowań, problemów społecznych i zawodowych oraz hospitalizacji.

  • zespół drażliwego jelita grubego

    Zespół drażliwego jelita grubego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, charakteryzujące się bólem lub dyskomfortem brzucha oraz zmianami rytmu wypróżnień. Dotyka około 10-15% populacji światowej, częściej kobiet niż mężczyzn. W zależności od dominujących objawów, IBS dzieli się na postać z przewagą zaparć (IBS-C), z przewagą biegunek (IBS-D) lub postać mieszaną (IBS-M).

  • zapobieganie ponownemu zawałowi mięśnia sercowego

    Zapobieganie ponownemu zawałowi mięśnia sercowego to kluczowy element opieki nad pacjentami po przebytym incydencie wieńcowym. Ryzyko kolejnego zawału jest szczególnie wysokie w pierwszym roku po pierwotnym zdarzeniu (15-20%), dlatego wdrożenie kompleksowej profilaktyki wtórnej ma fundamentalne znaczenie. Obejmuje ona zarówno modyfikację stylu życia, jak i optymalizację farmakoterapii.

  • zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii

    Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii (obecnie nazywane Pneumocystis jirovecii) to ciężka, oportunistyczna infekcja występująca głównie u pacjentów z obniżoną odpornością. Schorzenie to jest jedną z najczęstszych infekcji oportunistycznych u osób zakażonych HIV z liczbą limfocytów CD4+ poniżej 200 komórek/μl, a także u pacjentów po przeszczepach narządów, leczonych immunosupresyjnie lub chemioterapią oraz u osób z pierwotnymi niedoborami odporności.

  • zakażenie związane z przeziębieniem

    Zakażenie związane z przeziębieniem to ostra infekcja górnych dróg oddechowych, najczęściej o etiologii wirusowej. Dominującymi patogenami są rhinowirusy, koronawirusy, wirusy paragrypy oraz adenowirusy. Przeziębienie charakteryzuje się takimi objawami jak: katar, ból gardła, kaszel, nieznacznie podwyższona temperatura ciała, bóle mięśniowe oraz ogólne osłabienie. Objawy rozwijają się stopniowo, zazwyczaj w ciągu 1-3 dni od zakażenia i utrzymują się około 7-10 dni.

  • zwężenie w tętnicy innej niż wieńcowa

    Zwężenie w tętnicy innej niż wieńcowa, określane jako stenoza naczyniowa, to stan medyczny charakteryzujący się zwężeniem światła naczynia tętniczego, co prowadzi do ograniczenia przepływu krwi. Może dotyczyć tętnic szyjnych, nerkowych, kończyn dolnych czy mózgowych. Zwężenia te najczęściej powstają w wyniku miażdżycy, czyli odkładania się blaszek miażdżycowych zawierających cholesterol, wapń i inne substancje na wewnętrznej ścianie tętnicy.

  • zaburzenie lęku społecznego

    Zaburzenie lęku społecznego (fobia społeczna) to przewlekłe zaburzenie psychiczne, charakteryzujące się intensywnym, irracjonalnym i nieustającym lękiem przed sytuacjami społecznymi, w których osoba może być oceniana przez innych. Pacjenci doświadczają silnego strachu przed ośmieszeniem, upokorzeniem lub negatywną oceną, co prowadzi do unikania sytuacji społecznych lub znoszenia ich z ogromnym dyskomfortem.

  • zespół małego rzutu po operacjach kardiochirurgicznych

    Zespół małego rzutu po operacjach kardiochirurgicznych to stan kliniczny charakteryzujący się niewystarczającym przepływem krwi przez narządy i tkanki, spowodowany obniżoną wydolnością serca po zabiegach kardiochirurgicznych. Występuje u około 10-15% pacjentów poddawanych operacjom serca, szczególnie po zabiegach zastawkowych, pomostowaniu aortalno-wieńcowym (CABG) czy operacjach w obrębie aorty.

  • zakażenie skóry i tkanki podskórnej

    Zakażenie skóry i tkanki podskórnej to stan chorobowy wywołany przez drobnoustroje (bakterie, grzyby lub wirusy), które wnikają do struktur skóry i tkanek położonych bezpośrednio pod nią. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za te zakażenia są bakterie Staphylococcus aureus i paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Zakażenia te mogą przybierać różne formy kliniczne, takie jak zapalenie tkanki łącznej (cellulitis), ropnie, czyraki, róża, liszajec zakaźny czy zakażenia ran.

  • zaburzenie miesiączkowania

    Zaburzenia miesiączkowania obejmują szereg nieprawidłowości związanych z cyklem miesiączkowym kobiety, takich jak nieregularne miesiączki, zbyt obfite lub zbyt skąpe krwawienia, brak miesiączki (amenorrhea) czy bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea). Najczęściej występują w okresie dojrzewania oraz w okresie okołomenopauzalnym, jednak mogą pojawić się w każdym wieku rozrodczym.

  • zaburzenia krążenia w obrębie gałki ocznej

    Zaburzenia krążenia w obrębie gałki ocznej to stan, który może prowadzić do uszkodzenia struktur oka i upośledzenia widzenia. Najczęściej występują w postaci niedrożności tętnic lub żył siatkówki, niedokrwienia nerwu wzrokowego, czy zaburzeń mikrokrążenia siatkówkowego. Mogą być spowodowane miażdżycą naczyń, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, zapaleniem naczyń, czy zakrzepicą.

  • zakażenie paciorkowcowe

    Zakażenie paciorkowcowe to infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Streptococcus, najczęściej przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec grupy A). Objawy zakażenia zależą od lokalizacji i mogą obejmować zapalenie gardła, anginę, szkarlatynę, zakażenia skóry (np. liszajec zakaźny), zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok czy rzadziej inwazyjne infekcje, takie jak posocznica czy martwicze zapalenie powięzi.

  • zakażenie grzybicze paznokcia

    Zakażenie grzybicze paznokcia (onychomikoza) to infekcja grzybicza, która atakuje płytkę paznokciową, powodując jej przebarwienie, zgrubienie oraz kruchość. Najczęściej występuje na paznokciach stóp, choć może dotyczyć również paznokci dłoni. Głównym czynnikiem etiologicznym są dermatofity (najczęściej Trichophyton rubrum), drożdżaki (Candida albicans) lub pleśnie.

  • zakażenie ran po zabiegach chirurgicznych

    Zakażenia ran po zabiegach chirurgicznych stanowią poważne powikłanie, występujące u około 2-5% pacjentów poddawanych operacjom. Są one szczególnie częste po zabiegach w obrębie jamy brzusznej, operacjach ortopedycznych oraz w chirurgii naczyniowej. Zakażenia te mogą być powierzchowne, obejmujące tylko skórę i tkankę podskórną, lub głębokie, sięgające głębszych tkanek, narządów i jam ciała.

  • zabieg urologiczny

    Zabieg urologiczny to procedura medyczna przeprowadzana w celu diagnostyki lub leczenia schorzeń układu moczowego u kobiet oraz układu moczowo-płciowego u mężczyzn. Wskazania do zabiegów urologicznych są różnorodne i obejmują m.in. kamicę nerkową, łagodny rozrost prostaty (BPH), nowotwory układu moczowego, zwężenia cewki moczowej, nietrzymanie moczu, czy zaburzenia erekcji.

  • zakażenie skóry wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida

    Zakażenia skóry wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida, znane jako kandydoza skóry (łac. candidiasis cutis), są powszechnym problemem dermatologicznym, szczególnie w warunkach zwiększonej wilgotności, po długotrwałej antybiotykoterapii, u osób z obniżoną odpornością, cukrzycą lub otyłością. Charakteryzują się występowaniem czerwonych, swędzących zmian z białawym nalotem, często zlokalizowanych w fałdach skórnych, okolicach pachwin, pod biustem, w przestrzeniach międzypalcowych czy wokół paznokci.

  • zaburzenie czynności nerek

    Zaburzenie czynności nerek, określane również jako niewydolność nerek, to stan kliniczny, w którym nerki nie są w stanie prawidłowo filtrować krwi i usuwać toksyn oraz nadmiaru płynów z organizmu. Wyróżnia się ostrą niewydolność nerek (rozwijającą się w ciągu dni lub tygodni) oraz przewlekłą chorobę nerek (postępującą powoli, przez miesiące lub lata). Zaburzenia te mogą wynikać z chorób podstawowych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby autoimmunologiczne, czy infekcje układu moczowego.

  • zespół Gillesa de la Tourette’a

    Zespół Gillesa de la Tourette’a (GTS) jest złożonym zaburzeniem neuropsychiatrycznym charakteryzującym się występowaniem licznych tików ruchowych oraz przynajmniej jednego tiku wokalnego, utrzymujących się przez ponad rok. Tiki te mogą być proste (np. mruganie oczami, potrząsanie głową) lub złożone (np. podskakiwanie, dotykanie przedmiotów), a wokalne obejmują od prostych dźwięków po złożone wypowiedzi, czasem o charakterze koprolalii (wypowiadanie wulgaryzmów).

  • zaburzenie schizoafektywne

    Zaburzenie schizoafektywne to poważna choroba psychiczna, która łączy objawy charakterystyczne dla schizofrenii (takie jak urojenia, halucynacje, dezorganizacja myślenia) z objawami zaburzeń nastroju (depresyjnymi lub maniakalnymi). Aby postawić diagnozę, epizod psychotyczny musi występować równocześnie z objawami afektywnymi, a objawy psychotyczne muszą utrzymywać się przez co najmniej dwa tygodnie bez znaczących objawów nastroju.

  • zakażenie grzybicze pochwy

    Zakażenie grzybicze pochwy, znane również jako kandydoza pochwy, to jedna z najczęstszych infekcji intymnych u kobiet. Szacuje się, że około 75% kobiet doświadczy co najmniej jednego epizodu grzybicy pochwy w ciągu życia. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Candida albicans, odpowiedzialna za około 80-90% przypadków, choć inne gatunki grzybów z rodzaju Candida również mogą wywoływać infekcję.

  • zaburzenie czynności lewej komory po zawale mięśnia sercowego

    Zaburzenie czynności lewej komory po zawale mięśnia sercowego to poważne powikłanie, które występuje w następstwie niedokrwienia i martwicy komórek mięśnia sercowego. Prowadzi do zmniejszenia frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zaburzeń kurczliwości oraz często do rozwoju niewydolności serca. Dysfunkcja lewej komory może być przemijająca (ogłuszenie mięśnia sercowego) lub trwała, zależnie od rozległości zawału i skuteczności leczenia reperfuzyjnego.

  • zmęczenie

    Zmęczenie to powszechny objaw charakteryzujący się uczuciem wyczerpania, braku energii i osłabienia. Może być fizjologiczną reakcją na wysiłek fizyczny lub psychiczny, ale również może stanowić objaw wielu schorzeń. Zmęczenie może być ostre (krótkotrwałe) lub przewlekłe (utrzymujące się ponad 6 miesięcy), a jego przyczyny są zróżnicowane – od zaburzeń snu, przez infekcje, choroby przewlekłe, po zaburzenia psychiczne.

  • zapalenie błony śluzowej żołądka

    Zapalenie błony śluzowej żołądka (gastropatia, gastritis) to stan zapalny dotyczący wyściółki żołądka. Może występować w formie ostrej lub przewlekłej. Najczęstszymi przyczynami są zakażenie bakterią Helicobacter pylori, długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), nadużywanie alkoholu, stres, a także choroby autoimmunologiczne. Objawy obejmują ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, uczucie pełności, wzdęcia, a w cięższych przypadkach krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

  • zabieg chirurgiczny otolaryngologiczny

    Zabieg chirurgiczny otolaryngologiczny to procedura medyczna wykonywana w obrębie uszu, nosa, gardła, krtani, zatok przynosowych oraz struktur głowy i szyi. Wskazania do takich zabiegów obejmują szeroki zakres schorzeń – od przewlekłych stanów zapalnych, poprzez nowotwory, do wad wrodzonych i urazów. Typowe procedury to m.in. tonsillektomia (usunięcie migdałków), adenotomia (usunięcie trzeciego migdałka), septoplastyka (korekcja przegrody nosowej), usunięcie polipów nosa, endoskopowa chirurgia zatok czy operacje ucha środkowego.

  • zaburzenie krwotoczne układu moczowego po zabiegu chirurgicznym w obrębie układu moczowego

    Zaburzenie krwotoczne układu moczowego po zabiegu chirurgicznym to powikłanie, które może wystąpić po różnego rodzaju interwencjach urologicznych, takich jak przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego (TURP), przezcewkowa resekcja guza pęcherza moczowego (TURBT), biopsja nerek, nefrektomia czy zabiegi na moczowodach. Krwawienie może pojawić się bezpośrednio po zabiegu lub z opóźnieniem, nawet do kilku tygodni po procedurze.

  • zaburzenie krwotoczne układu moczowego po zabiegu chirurgicznym gruczołu krokowego

    Zaburzenia krwotoczne układu moczowego po zabiegu chirurgicznym gruczołu krokowego to powikłanie, które występuje stosunkowo często po procedurach takich jak przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego (TURP), adenomektomia czy radykalna prostatektomia. Krwawienie może wystąpić bezpośrednio po zabiegu lub jako powikłanie odległe, nawet do kilku tygodni po operacji. Nasilenie krwawienia może być różne – od mikrohematurii do masywnego krwotoku wymagającego pilnej interwencji.

  • zapalenie wątroby

    Zapalenie wątroby to schorzenie charakteryzujące się uszkodzeniem hepatocytów i stanem zapalnym miąższu wątroby. Może mieć charakter ostry lub przewlekły. Najczęstszymi przyczynami są infekcje wirusowe (wirusy HAV, HBV, HCV, HDV, HEV), toksyny (alkohol, leki), choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia metaboliczne. Objawy obejmują zmęczenie, żółtaczkę, ból w prawym podżebrzu, nudności, wymioty oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych.

  • zakażenie związane z protezowaniem stawów

    Zakażenie związane z protezowaniem stawów stanowi poważne powikłanie zabiegów endoprotezoplastyki, które może wystąpić zarówno we wczesnym, jak i późnym okresie pooperacyjnym. Dotyczy około 1-2% pierwotnych i 3-5% zabiegów rewizyjnych. Najczęściej dotyczy endoprotez stawu biodrowego i kolanowego, rzadziej stawu barkowego czy łokciowego.

  • zapobieganie malarii

    Zapobieganie malarii to kluczowy aspekt ochrony zdrowia dla osób podróżujących do regionów endemicznych. Malaria jest chorobą pasożytniczą przenoszoną przez komary z rodzaju Anopheles, występującą głównie w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Profilaktyka malarii obejmuje dwa główne elementy: ochronę przed ukłuciami komarów oraz chemioprofilaktykę, czyli stosowanie leków przeciwmalarycznych.

  • zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka

    Zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka (anterior uveitis) to zapalny proces dotyczący tęczówki (iritis) lub tęczówki i ciała rzęskowego (iridocyclitis). Jest to najczęstsza postać zapalenia błony naczyniowej, stanowiąca około 60-70% wszystkich przypadków. Może występować jako schorzenie izolowane lub być objawem choroby układowej. Najczęściej dotyka osoby między 20. a 50. rokiem życia.

  • zakażenie żeńskiego narządu płciowego

    Zakażenia żeńskiego narządu płciowego to szeroka grupa schorzeń obejmująca infekcje pochwy, szyjki macicy, macicy, jajowodów oraz jajników. Mogą one być wywołane przez bakterie, wirusy, grzyby lub pierwotniaki. Najczęstsze z nich to bakteryjna waginoza, kandydoza pochwy, rzęsistkowica oraz infekcje przenoszone drogą płciową, takie jak chlamydioza, rzeżączka czy opryszczka narządów płciowych.

  • zakażenie drożdżakowe skóry

    Zakażenie drożdżakowe skóry (dermatomykoza drożdżakowa) to schorzenie wywoływane najczęściej przez grzyby z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans. Infekcja ta pojawia się zazwyczaj w miejscach wilgotnych, ciepłych i słabo wentylowanych, takich jak pachy, pachwiny, przestrzenie międzypalcowe, fałdy podpiersiowe czy okolice narządów płciowych. Charakterystycznymi objawami są zaczerwienienie, świąd, pieczenie oraz białawe lub czerwonawe wykwity na skórze, często z dobrze odgraniczonymi brzegami.

  • zapobieganie inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Neisseria meningitidis

    Zapobieganie inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Neisseria meningitidis (meningokoki) stanowi istotny element profilaktyki poważnych chorób bakteryjnych, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy posocznica (sepsa). Meningokoki są szczególnie niebezpieczne ze względu na możliwość gwałtownego przebiegu infekcji, która może prowadzić do śmierci w ciągu kilkudziesięciu godzin od pojawienia się pierwszych objawów.

  • zaparcie związane ze zmniejszonym wydzielaniem żółci

    Zaparcie związane ze zmniejszonym wydzielaniem żółci to stan kliniczny, w którym pacjent doświadcza utrudnionego wypróżniania, spowodowanego nieprawidłowym funkcjonowaniem dróg żółciowych. Najczęściej występuje w przebiegu chorób wątroby, dróg żółciowych lub trzustki, takich jak marskość wątroby, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, cholestaza czy kamica żółciowa. Zmniejszona produkcja żółci zaburza prawidłowe trawienie tłuszczów oraz wpływa na motorykę jelit, co prowadzi do zaparć.

  • zaburzenie dyspeptyczne

    Zaburzenia dyspeptyczne, określane również jako dyspepsja, to zespół objawów związanych z przewlekłym lub nawracającym dyskomfortem w górnej części brzucha. Główne objawy obejmują uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, ból lub pieczenie w nadbrzuszu, wzdęcia, nudności, a czasem wymioty. Dyspepsja może być funkcjonalna (bez organicznej przyczyny) lub wtórna do chorób organicznych jak choroba wrzodowa, choroba refluksowa przełyku, nowotwory, zapalenie trzustki czy choroby dróg żółciowych.

  • zaburzenie psychosomatyczne

    Zaburzenia psychosomatyczne to grupa schorzeń, w których czynniki psychologiczne, takie jak stres, lęk czy depresja, przyczyniają się do wystąpienia lub nasilenia objawów fizycznych. Charakteryzują się one występowaniem dolegliwości somatycznych, których nie można w pełni wyjaśnić obecnością choroby organicznej. Pacjenci doświadczają rzeczywistych objawów fizycznych, takich jak bóle, zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy problemy kardiologiczne, które mają podłoże lub są wzmacniane przez czynniki psychiczne.

  • zapalenie pochewki ścięgna

    Zapalenie pochewki ścięgna (tenosynovitis) to stan zapalny błony maziowej otaczającej ścięgno, który prowadzi do bólu, obrzęku i ograniczenia ruchomości. Najczęściej dotyczy ścięgien nadgarstka, dłoni, stopy lub stawu skokowego. Może wystąpić w wyniku przeciążenia, powtarzalnych mikrourazów, infekcji bakteryjnej lub jako objaw chorób układowych (np. reumatoidalnego zapalenia stawów).

  • zapobieganie zakażeniom pooperacyjnym

    Zapobieganie zakażeniom pooperacyjnym to kluczowy element opieki okołooperacyjnej, mający na celu minimalizację ryzyka wystąpienia powikłań infekcyjnych po zabiegach chirurgicznych. Zakażenia pooperacyjne występują u około 2-5% pacjentów po czystych zabiegach i nawet do 20% po procedurach związanych z zanieczyszczeniem pola operacyjnego. Skuteczna profilaktyka obejmuje działania przed-, śród- i pooperacyjne.

  • zakażenie dróg rodnych

    Zakażenie dróg rodnych to powszechny problem medyczny dotykający znacznej części populacji kobiet w różnym wieku. Do najczęstszych postaci tych zakażeń należą bakteryjne zapalenie pochwy (BV), kandydoza pochwy i sromu, rzęsistkowica oraz zakażenia przenoszone drogą płciową (np. chlamydioza, rzeżączka). Objawy obejmują upławy o nieprawidłowej konsystencji i zapachu, świąd, pieczenie, dyskomfort podczas stosunków płciowych oraz czasem ból w podbrzuszu.

  • zapalenie przydatków skórnych

    Zapalenie przydatków skórnych (łac. folliculitis) to schorzenie dermatologiczne obejmujące stan zapalny mieszków włosowych oraz gruczołów łojowych. Może występować na różnych częściach ciała, najczęściej dotyka obszarów owłosionych, takich jak skóra głowy, kark, pachy, okolice pachwin czy broda. Głównym czynnikiem etiologicznym jest zakażenie bakteryjne, najczęściej wywołane przez Staphylococcus aureus, choć może być również spowodowane przez drożdżaki (Candida), dermatofity lub wirusy.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl