zakażenie związane z protezowaniem stawów
Wskazanie

Zakażenie związane z protezowaniem stawów stanowi poważne powikłanie zabiegów endoprotezoplastyki, które może wystąpić zarówno we wczesnym, jak i późnym okresie pooperacyjnym. Dotyczy około 1-2% pierwotnych i 3-5% zabiegów rewizyjnych. Najczęściej dotyczy endoprotez stawu biodrowego i kolanowego, rzadziej stawu barkowego czy łokciowego.

Zakażenia te klasyfikuje się jako wczesne (do 3 miesięcy od operacji), opóźnione (3-12 miesięcy) oraz późne (powyżej 12 miesięcy). Najczęstszymi patogenami są gronkowce (S. aureus, S. epidermidis), paciorkowce, enterokoki oraz pałeczki Gram-ujemne. Czynnikami ryzyka są: cukrzyca, otyłość, niedożywienie, reumatoidalne zapalenie stawów, wcześniejsze operacje stawu, przewlekłe zakażenia w organizmie.

Leczenie zakażeń związanych z protezowaniem stawów wymaga zwykle podejścia wielokierunkowego. W terapii stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania, często w połączeniu z interwencją chirurgiczną. Wśród leków stosowanych w Polsce wymienić można: Augmentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym), Zinacef (cefuroksym), Targocid (teikoplanina), Vancomycin (wankomycyna), Ciprofloxacin (ciprofloksacyna) czy Rifampicyna. W przypadkach zakażeń gronkowcowych często stosuje się Linezolid (Zyvoxid) lub Daptomycynę (Cubicin).

Największą trudnością w leczeniu tego typu zakażeń jest tworzenie się biofilmu bakteryjnego na powierzchni endoprotezy, co znacząco zmniejsza skuteczność antybiotykoterapii. Ponadto wyzwaniem jest ustalenie optymalnego momentu ewentualnej rewizji chirurgicznej – czy wystarczy płukanie i oczyszczenie (DAIR – debridement, antibiotics, irrigation, retention), czy konieczna jest częściowa lub całkowita wymiana endoprotezy. W przypadkach ciężkich zakażeń może być konieczne usunięcie protezy, czasowe wprowadzenie spacera nasączonego antybiotykiem i reimplantacja po wyleczeniu zakażenia.

Leczenie zakażeń protez stawowych wymaga ścisłej współpracy ortopedy, mikrobiologa i specjalisty chorób zakaźnych. Szczególnie trudne są przypadki zakażeń wywołanych przez szczepy wielooporne oraz u pacjentów z wieloma chorobami współistniejącymi. Antybiotykoterapia trwa zwykle 6-12 tygodni, a całkowity sukces terapeutyczny osiąga się w 60-80% przypadków.