Leksykon wskazań

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania, strona 128 z 169

  • nadwyrężenie

    Nadwyrężenie to uraz, który powstaje wskutek nadmiernego rozciągnięcia lub nadmiernego obciążenia mięśnia lub ścięgna. Najczęściej dotyczy mięśni pleców, szyi, ud oraz mięśni łydki. Do nadwyrężenia dochodzi zwykle podczas nagłego ruchu, podnoszenia ciężkich przedmiotów, intensywnego wysiłku fizycznego bez odpowiedniego przygotowania lub podczas uprawiania sportu.

  • ciężkie zakażenie wywołane przez pneumokoki

    Ciężkie zakażenia wywołane przez pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Obejmują one inwazyjną chorobę pneumokokową (IChP), w tym zapalenie płuc z bakteriemią, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicę oraz bakteriemię. Zakażenia te najczęściej występują u osób z osłabionym układem odpornościowym, dzieci poniżej 2. roku życia oraz osób starszych powyżej 65. roku życia.

  • ciężkie zakażenie wywołane przez paciorkowce

    Ciężkie zakażenia paciorkowcowe to infekcje wywołane głównie przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec grupy A), choć inne gatunki jak Streptococcus pneumoniae czy Streptococcus agalactiae (grupa B) również mogą powodować poważne schorzenia. Najcięższymi postaciami zakażeń są: zespół wstrząsu toksycznego, martwicze zapalenie powięzi, zapalenie płuc, posocznica oraz zapalenie wsierdzia. Do zakażeń dochodzi najczęściej poprzez kontakt z uszkodzoną skórą, drogą kropelkową lub przez kontakt z płynami ustrojowymi osoby zakażonej.

  • ciężkie zakażenie wywołane przez meningokoki

    Ciężkie zakażenie wywołane przez meningokoki (Neisseria meningitidis) to poważny stan kliniczny, który może obejmować zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznicę meningokokową (meningokokcemię). Zakażenia te najczęściej występują u dzieci poniżej 5 roku życia oraz u nastolatków i młodych dorosłych, szczególnie tych przebywających w skupiskach (np. akademiki, koszary wojskowe). Choroba charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem i może prowadzić do zgonu w ciągu 24-48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów.

  • ciężkie zakażenie wywołane przez gonokoki

    Zakażenie wywołane przez gonokoki (dwoinka rzeżączki, Neisseria gonorrhoeae) to jedna z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Ciężkie zakażenie gonokowcowe może prowadzić do powikłań takich jak zapalenie narządów miednicy mniejszej u kobiet, zapalenie najądrzy u mężczyzn, a w skrajnych przypadkach do rozsianego zakażenia gonokowcowego z zajęciem stawów, skóry i narządów wewnętrznych.

  • neuroborelioza

    Neuroborelioza to forma boreliozy z Lyme, w której dochodzi do zajęcia układu nerwowego przez bakterie z rodzaju Borrelia. Rozwija się zwykle w II fazie choroby, kilka tygodni lub miesięcy po zakażeniu, często po wcześniejszym wystąpieniu rumienia wędrującego. Objawy obejmują zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie korzeni nerwowych oraz nerwów czaszkowych, szczególnie nerwu twarzowego. Pacjenci zgłaszają silne bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia czucia, drętwienia, niedowłady, porażenie nerwu twarzowego, a niekiedy zaburzenia świadomości.

  • nagłe parcie na mocz

    Nagłe parcie na mocz (urgencja mikcyjna) to silna, nagła potrzeba oddania moczu, której często towarzyszy trudność lub niemożność jej powstrzymania. Jest to jeden z głównych objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego (OAB – Overactive Bladder). Występuje na skutek mimowolnych skurczów mięśnia wypieracza pęcherza moczowego, które pojawiają się mimo niecałkowitego wypełnienia pęcherza.

  • ból w chorobie stawów

    Ból w chorobie stawów stanowi jeden z najczęstszych objawów towarzyszących schorzeniom układu ruchu. Występuje przy wielu jednostkach chorobowych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS), dna moczanowa czy łuszczycowe zapalenie stawów. Charakteryzuje się różnym stopniem nasilenia – od łagodnego dyskomfortu po silny, przewlekły ból uniemożliwiający normalne funkcjonowanie. Ból ten może być wywołany stanem zapalnym (jak w RZS), zmianami zwyrodnieniowymi chrząstki (jak w ChZS) lub odkładaniem się kryształów kwasu moczowego (jak w dnie).

  • stan zapalny w chorobie stawów

    Stan zapalny w chorobie stawów to kluczowy mechanizm patofizjologiczny występujący w wielu schorzeniach reumatologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa czy łuszczycowe zapalenie stawów. Proces zapalny charakteryzuje się obecnością bólu, obrzęku, zaczerwienienia, ocieplenia stawu oraz ograniczenia jego ruchomości. W przebiegu zapalenia dochodzi do aktywacji układu immunologicznego, uwalniania cytokin prozapalnych (m.in. TNF-α, IL-1, IL-6) oraz naciekania błony maziowej przez komórki zapalne.

  • stan zwyrodnieniowy stawów

    Stan zwyrodnieniowy stawów (choroba zwyrodnieniowa stawów, osteoartroza) to przewlekła choroba charakteryzująca się postępującą degeneracją chrząstki stawowej, zmianami w kości podchrzęstnej oraz tworzeniem osteofitów. Występuje najczęściej w stawach kolanowych, biodrowych, kręgosłupa oraz drobnych stawach rąk. Główne objawy to ból, sztywność stawów (szczególnie poranna), ograniczenie ruchomości oraz trzeszczenia podczas ruchu.

  • bolesny obrzęk po urazie tkanek miękkich

    Bolesny obrzęk po urazie tkanek miękkich to powszechne powikłanie po kontuzjach, urazach mechanicznych czy nadmiernym wysiłku fizycznym. Typowo występuje w obrębie stawów, mięśni, więzadeł i ścięgien, powodując miejscowe nagromadzenie płynu, ból oraz ograniczenie ruchomości. Stan ten rozwija się w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych i zwiększonej przepuszczalności ich ścian, co prowadzi do wysięku płynu i mediatorów zapalnych do przestrzeni międzykomórkowej.

  • stan zapalny po urazie tkanek miękkich

    Stan zapalny po urazie tkanek miękkich to zespół reakcji organizmu na uszkodzenie tkanek, takich jak mięśnie, ścięgna, więzadła czy powięzie. Występuje on najczęściej w wyniku urazów mechanicznych, jak stłuczenia, naciągnięcia, zwichnięcia czy naderwania. Charakteryzuje się klasycznymi objawami stanu zapalnego: bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem, podwyższoną temperaturą tkanek oraz upośledzeniem funkcji.

  • oparzenie termiczne I stopnia

    Oparzenie termiczne I stopnia to powierzchowne uszkodzenie skóry, obejmujące jedynie naskórek. Charakteryzuje się zaczerwienieniem (rumieniem), obrzękiem oraz uczuciem bólu i pieczenia. Skóra jest ciepła w dotyku, a po ucisku zmienia zabarwienie na białe, po czym szybko powraca do koloru czerwonego. Oparzenia I stopnia najczęściej powstają na skutek krótkotrwałego działania wysokiej temperatury, promieniowania słonecznego (oparzenia słoneczne) lub kontaktu z gorącymi płynami.

  • oparzenie termiczne II stopnia

    Oparzenie termiczne II stopnia to uszkodzenie skóry spowodowane wysoką temperaturą, które obejmuje naskórek oraz częściowo skórę właściwą. Charakteryzuje się obecnością bolesnych pęcherzy wypełnionych płynem surowiczym, zaczerwienieniem, obrzękiem oraz silnym bólem. Oparzenia II stopnia dzielą się na powierzchowne (IIa) i głębokie (IIb), co ma istotne znaczenie dla rokowania i leczenia.

  • odmrożenie II stopnia

    Odmrożenie II stopnia to uraz termiczny skóry spowodowany działaniem niskiej temperatury, charakteryzujący się powstaniem pęcherzy wypełnionych płynem surowiczym. W obrazie klinicznym obserwuje się zaczerwienienie, obrzęk, wyraźny ból oraz zaburzenia czucia. Odmrożenia II stopnia obejmują naskórek i część skóry właściwej, ale nie sięgają do tkanki podskórnej.

  • trudno gojąca się płytka rana

    Trudno gojąca się płytka rana to stan, w którym naturalny proces gojenia zostaje zaburzony, a rana nie wykazuje tendencji do zamykania się pomimo prawidłowego leczenia w oczekiwanym czasie. Takie rany mogą wystąpić w wyniku urazu mechanicznego, oparzenia, odmrożenia lub jako powikłanie innych chorób, takich jak cukrzyca, niedokrwienie, zaburzenia immunologiczne czy infekcje.

  • odleżyna I stopnia

    Odleżyna I stopnia to wczesna faza uszkodzenia skóry spowodowana długotrwałym uciskiem, który prowadzi do niedokrwienia tkanek. Charakteryzuje się zaczerwienieniem skóry (rumień), które nie ustępuje po usunięciu ucisku. Skóra pozostaje nienaruszona, może być cieplejsza lub chłodniejsza w porównaniu do otaczających tkanek, a pacjent może zgłaszać ból lub dyskomfort w miejscu odleżyny.

  • odleżyna II stopnia

    Odleżyna II stopnia to powierzchowne uszkodzenie skóry, które obejmuje naskórek i skórę właściwą. Charakteryzuje się występowaniem pęcherza wypełnionego płynem surowiczym lub surowiczo-krwistym, bądź też płytkiego, otwartego owrzodzenia. Odleżyny II stopnia pojawiają się najczęściej w miejscach narażonych na długotrwały ucisk, takich jak okolice kości krzyżowej, pięty, łokcie, potylica czy kość ogonowa, zwłaszcza u pacjentów unieruchomionych, niedożywionych lub z zaburzeniami ukrwienia tkanek.

  • zropienie drobnej rany

    Zropienie drobnej rany to powikłanie procesu gojenia, charakteryzujące się gromadzeniem się ropy w obrębie uszkodzonych tkanek. Pojawia się najczęściej na skutek wtórnego zakażenia bakteryjnego (głównie przez gronkowce i paciorkowce), które może wystąpić zarówno przy niewłaściwym zabezpieczeniu rany, jak i przy zaburzeniach odporności pacjenta. Do klinicznych objawów należą: ból, obrzęk, zaczerwienienie tkanek wokół rany, wyciek treści ropnej oraz czasem podwyższona temperatura ciała.

  • zabieg chirurgiczny w obrębie kończyny dolnej

    Zabiegi chirurgiczne w obrębie kończyny dolnej obejmują szeroki zakres procedur, od prostych zabiegów ambulatoryjnych po złożone operacje rekonstrukcyjne. Najczęstsze wskazania to urazy (złamania, zwichnięcia, uszkodzenia więzadeł), choroby zwyrodnieniowe stawów, deformacje kostne, choroby naczyniowe oraz powikłania cukrzycowe. Zabiegi te wykonuje się w zależności od rodzaju schorzenia w zakresie ortopedii, traumatologii, chirurgii naczyniowej lub chirurgii plastycznej.

  • zabieg chirurgiczny w obrębie stawu biodrowego

    Zabieg chirurgiczny w obrębie stawu biodrowego obejmuje szereg procedur medycznych wykonywanych w celu leczenia różnych schorzeń tego stawu, takich jak zaawansowana choroba zwyrodnieniowa, złamania, martwica głowy kości udowej, dysplazja stawu biodrowego czy różne formy uszkodzeń pourazowych. Najczęściej wykonywanymi operacjami są endoprotezoplastyka (całkowita lub częściowa), osteotomia, artroskopia stawu biodrowego oraz zespolenie złamań w obrębie panewki lub bliższego końca kości udowej.

  • refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka

    Refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka to stan chorobowy, w którym dochodzi do zapalenia śluzówki żołądka na skutek zarzucania kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Stan ten często współwystępuje z chorobą refluksową przełyku (GERD) i może prowadzić do przewlekłego zapalenia, nadżerek oraz owrzodzeń błony śluzowej.

  • stany przed ekstrakcją zębów

    Stany przed ekstrakcją zębów to sytuacje kliniczne, w których pacjent wymaga odpowiedniego przygotowania do zabiegu usunięcia zęba. Ekstrakcja może być konieczna z różnych powodów, takich jak próchnica nienadająca się do leczenia zachowawczego, zaawansowana choroba przyzębia, zęby zatrzymane, złamania korzeni, czy przygotowanie do leczenia ortodontycznego lub protetycznego.

  • stany po ekstrakcji zębów

    Stany po ekstrakcji zębów to sytuacje kliniczne, w których pacjent przechodzi okres gojenia po chirurgicznym usunięciu zęba. Ekstrakcja może być wykonywana z różnych przyczyn, takich jak próchnica zaawansowana, choroby przyzębia, zęby zatrzymane (w tym zęby mądrości), czy przygotowanie do leczenia ortodontycznego lub protetycznego. Prawidłowe postępowanie poekstrakcyjne ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia powikłań i zapewnienia prawidłowego gojenia rany.

  • homozygotyczna postać rodzinna hipercholesterolemii

    Homozygotyczna postać rodzinnej hipercholesterolemii (HoFH) jest rzadkim, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem metabolizmu lipidów, charakteryzującym się ekstremalnie wysokim stężeniem cholesterolu LDL w surowicy krwi. Występuje z częstością około 1:1 000 000 w populacji ogólnej. Choroba spowodowana jest mutacjami w obu allelach genów kodujących receptor LDL (LDLR), apolipoproteinę B (APOB), konwertazę proproteinową subtilizyny/keksyny typ 9 (PCSK9) lub białko adaptorowe receptora LDL (LDLRAP1).

  • choroba psychiczna przebiegająca z pobudzeniem ruchowym lub psychoruchowym

    Choroba psychiczna przebiegająca z pobudzeniem ruchowym lub psychoruchowym to stan, w którym pacjent wykazuje nadmierną aktywność fizyczną, niepokój, gwałtowne ruchy oraz wzmożone napięcie psychiczne. Najczęściej jest to objaw towarzyszący różnym zaburzeniom psychicznym, takim jak epizod maniakalny w chorobie afektywnej dwubiegunowej, schizofrenia, niektóre zaburzenia osobowości, stany lękowe czy psychozy wywołane substancjami psychoaktywnymi.

  • upośledzenie umysłowe

    Upośledzenie umysłowe, obecnie określane jako niepełnosprawność intelektualna, charakteryzuje się istotnym ograniczeniem funkcjonowania intelektualnego oraz deficytem w zakresie zachowań adaptacyjnych. Diagnoza stawiana jest na podstawie oceny poziomu IQ (poniżej 70) oraz deficytów w funkcjonowaniu adaptacyjnym, które muszą wystąpić przed 18 rokiem życia. Według klasyfikacji ICD-10 wyróżnia się cztery stopnie niepełnosprawności intelektualnej: lekki (IQ 50-69), umiarkowany (IQ 35-49), znaczny (IQ 20-34) i głęboki (IQ poniżej 20).

  • zespół lękowy

    Zespół lękowy to grupa zaburzeń psychicznych charakteryzujących się nadmiernym, często irracjonalnym i uporczywym lękiem, który znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Objawy mogą obejmować napięcie mięśniowe, niepokój, szybkie bicie serca, pocenie się, trudności z koncentracją oraz zaburzenia snu. Zespoły lękowe występują w różnych postaciach, w tym jako zaburzenie lękowe uogólnione (GAD), zaburzenie lękowe z napadami paniki, fobia społeczna, agorafobia oraz zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD).

  • przewlekłe zapalenie zatoka przynosowa

    Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (PZZP) to przewlekły stan zapalny błony śluzowej zatok przynosowych utrzymujący się co najmniej 12 tygodni. Charakteryzuje się obecnością co najmniej dwóch objawów, wśród których występuje niedrożność/blokada nosa lub wyciek z nosa (przedni/tylny), a dodatkowo może występować ból/uczucie rozpierania twarzy oraz upośledzenie lub utrata węchu. Diagnoza opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz często badaniach obrazowych (tomografia komputerowa).

  • zakażenie żeńskich narządów rozrodczych

    Zakażenie żeńskich narządów rozrodczych to problem medyczny obejmujący stany zapalne i infekcje dotyczące pochwy, szyjki macicy, macicy, jajowodów lub jajników. Zakażenia te mogą występować jako pojedyncze schorzenia lub jako zespół chorób, np. w przypadku zapalenia narządów miednicy mniejszej (PID). Mogą być wywołane przez bakterie (w tym choroby przenoszone drogą płciową jak chlamydia, rzeżączka), wirusy, grzyby (głównie Candida albicans) lub pierwotniaki (Trichomonas vaginalis).

  • zakażenie zębopochodne

    Zakażenie zębopochodne to stan chorobowy wywołany przez bakterie pochodzące z jamy ustnej, najczęściej z tkanek zęba lub tkanek okołowierzchołkowych. Powstaje zwykle w wyniku nieleczonej próchnicy, która prowadzi do zapalenia miazgi zęba, a następnie do rozwoju stanu zapalnego w tkankach otaczających korzeń zęba. Najczęstszymi objawami są ból zęba, obrzęk tkanek, podwyższona temperatura ciała, a w zaawansowanych przypadkach może dochodzić do formowania ropni i rozprzestrzeniania się zakażenia do przestrzeni anatomicznych twarzy i szyi.

  • zakażenie oportunistyczne wywołane przez Toxoplasma gondii

    Zakażenie oportunistyczne wywołane przez Toxoplasma gondii (toksoplazmoza) stanowi poważne zagrożenie dla osób z obniżoną odpornością, szczególnie pacjentów z HIV/AIDS, po przeszczepach narządów lub leczonych immunosupresyjnie. U osób immunokompetentnych infekcja zwykle przebiega bezobjawowo lub łagodnie, natomiast u pacjentów z niedoborami odporności może prowadzić do zagrażających życiu powikłań, w tym zapalenia mózgu, zapalenia płuc, choroby oczu czy uogólnionej postaci choroby.

  • zakażenie oportunistyczne wywołane przez Pneumocystis jirovecii

    Zakażenie oportunistyczne wywołane przez Pneumocystis jirovecii (dawniej znane jako Pneumocystis carinii) to poważna infekcja grzybicza, która atakuje przede wszystkim osoby z upośledzoną odpornością. Pneumocystozowe zapalenie płuc (PCP) występuje najczęściej u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV/AIDS (gdy liczba limfocytów CD4+ spada poniżej 200 komórek/μl), u pacjentów po przeszczepach narządów, poddawanych chemioterapii, długotrwale leczonych kortykosteroidami oraz u osób z pierwotnymi niedoborami odporności.

  • stany gorączkowe u pacjentów z neutropenią

    Stany gorączkowe u pacjentów z neutropenią (gorączka neutropeniczna) stanowią poważne powikłanie, najczęściej występujące w przebiegu leczenia przeciwnowotworowego. Definiuje się je jako podwyższenie temperatury ciała powyżej 38,3°C (lub utrzymującą się temperaturę ≥38,0°C przez co najmniej godzinę) u pacjenta, u którego bezwzględna liczba neutrofili wynosi poniżej 500/μl lub przewiduje się jej spadek poniżej tej wartości w ciągu 48 godzin.

  • stany gorączkowe u pacjenta z neutropenią

    Stany gorączkowe u pacjenta z neutropenią (określane jako gorączka neutropeniczna) to poważny stan kliniczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Neutropenia jest definiowana jako obniżenie liczby neutrofili poniżej 1500/μl, a gorączka neutropeniczna występuje, gdy temperatura ciała pacjenta z neutropenią przekracza 38,3°C jednorazowo lub utrzymuje się na poziomie 38,0°C przez ponad godzinę. Stan ten najczęściej występuje u pacjentów onkologicznych poddawanych chemioterapii, ale może również dotyczyć pacjentów z chorobami hematologicznymi, po przeszczepach szpiku kostnego lub stosujących inne leki immunosupresyjne.

  • ostry ból mięśniowo-szkieletowy

    Ostry ból mięśniowo-szkieletowy to dolegliwość charakteryzująca się nagłym początkiem i znacznym nasileniem bólu, obejmująca struktury układu mięśniowego, kostnego, stawowego oraz tkanki łączne. Najczęściej występuje w konsekwencji urazów (nadwyrężenia, naciągnięcia, stłuczenia), przeciążeń, stanów zapalnych czy mikrourazów związanych z powtarzalnym obciążeniem. Typowe lokalizacje to kręgosłup (szczególnie odcinek lędźwiowy), stawy (kolanowe, barkowe), mięśnie (najczęściej przykręgosłupowe, czworogłowy uda, trójgłowy łydki).

  • stabilna dławica piersiowa wysiłkowa

    Stabilna dławica piersiowa wysiłkowa to przewlekły zespół chorobowy, charakteryzujący się nawracającym dyskomfortem w klatce piersiowej, zwykle wywołanym wysiłkiem fizycznym lub stresem emocjonalnym. Dolegliwości są spowodowane przejściowym niedokrwieniem mięśnia sercowego, gdy zapotrzebowanie na tlen przewyższa możliwości jego dostarczenia przez zwężone naczynia wieńcowe. Typowe objawy obejmują ucisk, ściskanie lub pieczenie za mostkiem, które ustępuje po zaprzestaniu wysiłku lub po podaniu nitrogliceryny.

  • obrzęk spowodowany przez choroby serca

    Obrzęk spowodowany przez choroby serca (obrzęk kardiogenny) jest częstym objawem niewydolności serca, w której serce nie jest w stanie prawidłowo pompować krwi. Występuje wtedy, gdy serce, szczególnie lewa komora, nie jest w stanie utrzymać odpowiedniego przepływu krwi, co prowadzi do zastoju żylnego i przesączania się płynu do tkanek. Najczęściej objawia się obrzękami kończyn dolnych, ale w zaawansowanych przypadkach może dotyczyć również jamy brzusznej (wodobrzusze) oraz płuc (obrzęk płuc).

  • wodobrzusze spowodowane przez choroby serca

    Wodobrzusze spowodowane przez choroby serca to patologiczne gromadzenie się płynu w jamie otrzewnej będące wynikiem niewydolności krążenia. Występuje najczęściej w przebiegu prawokomorowej niewydolności serca, która może być konsekwencją niewydolności lewokomorowej, kardiomiopatii, wad zastawkowych, nadciśnienia płucnego czy chorób osierdzia. Mechanizm powstawania wodobrzusza kardiogennego związany jest ze wzrostem ciśnienia w żyłach wątrobowych i zastoju w krążeniu wrotnym, co prowadzi do przesięku płynu do jamy otrzewnej.

  • obrzęk spowodowany przez choroby wątroby

    Obrzęk spowodowany przez choroby wątroby (obrzęk wodobrzusze) występuje najczęściej u pacjentów z marskością wątroby, gdy upośledzona funkcja tego narządu prowadzi do spadku stężenia albumin we krwi i nadciśnienia wrotnego. Te zaburzenia powodują przemieszczanie się płynu z naczyń krwionośnych do jamy otrzewnej, powodując wodobrzusze, oraz gromadzenie się płynu w tkankach, szczególnie w kończynach dolnych.

  • wodobrzusze spowodowane przez choroby wątroby

    Wodobrzusze (puchlina brzuszna, ascites) spowodowane przez choroby wątroby to nieprawidłowe gromadzenie się płynu w jamie otrzewnej, będące najczęstszym powikłaniem marskości wątroby. Rozwija się u około 50-60% pacjentów z marskością w ciągu 10 lat od rozpoznania choroby i stanowi ważny czynnik prognostyczny, gdyż wiąże się ze znacznym pogorszeniem rokowania.

  • obrzęk spowodowany przez choroby nerek

    Obrzęk spowodowany przez choroby nerek (obrzęk nerkowy) to stan patologiczny charakteryzujący się nadmiernym gromadzeniem płynów w tkankach, będący konsekwencją upośledzenia czynności nerek. Występuje najczęściej w zespole nerczycowym, kłębuszkowym zapaleniu nerek, przewlekłej chorobie nerek oraz ostrym uszkodzeniu nerek. Mechanizm powstawania obrzęków nerkowych wiąże się z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, hipoalbuminemią oraz aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron.

  • obrzęk spowodowany oparzeniami

    Obrzęk spowodowany oparzeniami to patologiczne nagromadzenie płynu w tkankach, które występuje jako bezpośredni skutek urazu termicznego. Obrzęk pojawia się w wyniku zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych, uwalniania mediatorów zapalnych oraz zmian w ciśnieniu onkotycznym i hydrostatycznym. W przypadku rozległych oparzeń, obrzęk może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zespół przedziałowy czy zaburzenia krążenia.

  • oliguria spowodowana przez gestozę

    Oliguria spowodowana przez gestozę to stan zmniejszonego wydalania moczu (poniżej 400-500 ml/dobę) występujący w przebiegu stanu przedrzucawkowego lub rzucawki ciężarnych. Gestoza, obecnie określana jako stan przedrzucawkowy (preeclampsia), charakteryzuje się nadciśnieniem tętniczym, białkomoczem i obrzękami występującymi po 20. tygodniu ciąży. Oliguria w tym przypadku wynika z obkurczenia naczyń nerkowych, zmniejszenia filtracji kłębuszkowej oraz retencji sodu i wody.

  • pomiar pojemności minutowej serca

    Pomiar pojemności minutowej serca (CO – cardiac output) to kluczowe badanie hemodynamiczne określające objętość krwi pompowanej przez serce w ciągu minuty. Wartość ta jest istotnym parametrem oceniającym wydolność serca jako pompy i wynosi średnio 4-8 litrów na minutę u osoby dorosłej w spoczynku. Wskazania do pomiaru obejmują diagnostykę i monitorowanie pacjentów w stanach niewydolności krążenia, podczas operacji kardiochirurgicznych, u pacjentów z wstrząsem kardiogennym lub septycznym oraz przy kwalifikacji do przeszczepu serca.

  • pomiar objętości wyrzutowej

    Pomiar objętości wyrzutowej serca (SV – stroke volume) to kluczowy parametr hemodynamiczny określający ilość krwi wyrzucanej przez serce podczas jednego skurczu. Wartość ta, wyrażana w mililitrach, stanowi różnicę między objętością końcoworozkurczową a końcowoskurczową komory. W warunkach prawidłowych objętość wyrzutowa wynosi około 70-80 ml.

  • pomiar objętości krwi krążącej

    Pomiar objętości krwi krążącej (OKK) jest istotnym badaniem diagnostycznym, które pozwala określić całkowitą ilość krwi w układzie krążenia pacjenta. Prawidłowa objętość krwi krążącej wynosi około 70-75 ml/kg masy ciała u mężczyzn i 65-70 ml/kg u kobiet. Wskazaniami do wykonania tego badania są najczęściej stany wymagające precyzyjnego określenia wolemii, takie jak wstrząs krwotoczny, oparzenia, niewydolność krążenia, a także monitorowanie pacjentów po rozległych zabiegach operacyjnych.

  • pomiar perfuzji mózgu

    Pomiar perfuzji mózgu to diagnostyczna technika obrazowania, która ocenia przepływ krwi przez tkankę mózgową. Jest kluczowym badaniem w diagnostyce różnych schorzeń neurologicznych, w tym udaru mózgu, guzów mózgu, demencji naczyniowej oraz chorób neurodegeneracyjnych. Badanie to pozwala ocenić, które obszary mózgu otrzymują wystarczającą ilość krwi, a które są niedokrwione.

  • pomiar przepływu krwi w wątrobie

    Pomiar przepływu krwi w wątrobie jest istotnym badaniem diagnostycznym wykorzystywanym w ocenie funkcji wątroby i diagnostyce chorób hepatologicznych. Wątroba otrzymuje podwójne unaczynienie – przez żyłę wrotną (około 75% przepływu) oraz tętnicę wątrobową (około 25% przepływu), co czyni ocenę jej perfuzji szczególnie ważną w kontekście wielu schorzeń.

  • pomiar czynności wydzielniczej wątroby

    Pomiar czynności wydzielniczej wątroby jest istotnym badaniem diagnostycznym pozwalającym ocenić zdolność wątroby do wytwarzania i wydzielania żółci. Badanie to ma kluczowe znaczenie w diagnostyce chorób wątroby, dróg żółciowych oraz zaburzeń metabolicznych związanych z funkcjonowaniem wątroby. Najczęściej wykonuje się je u pacjentów z podejrzeniem cholestazy (zastoju żółci), marskości wątroby, pierwotnego i wtórnego zapalenia wątroby oraz w monitorowaniu skuteczności leczenia schorzeń hepatologicznych.

  1. 05.06.2026
  2. www.leksykon.com.pl