Przedawkowanie
Nalewka z owocu kopru włoskiego

Nalewka z owocu kopru włoskiego (Foeniculi tinctura) jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Sirupus Pini compositus (proporcja 1:4,5-5,0, ekstrahent: etanol 70%) oraz Syrop z sosny i kopru włoskiego Ziołowa Tradycja (proporcja 3:7,4-7,8, ekstrahent: etanol 70%). Oba syropy zawierają niewielką ilość nalewki (1,0 g na 100 g syropu), jednak przedawkowanie może wywołać poważne objawy toksyczne, w tym nudności, wymioty, bóle brzucha i głowy, pobudzenie psychoruchowe, drgawki, a w przypadku Sirupus Pini compositus także depresję oddechową związaną z obecnością fosforanu kodeiny (9,6 mg w 15 ml syropu). Etanol jako ekstrahent występuje w stężeniu do 5% (m/m) w Sirupus Pini compositus oraz do 5,6% m/m (9,1% V/V) w syropie Ziołowa Tradycja, co odpowiada do 0,4 g etanolu w 5 ml syropu i może nasilać toksyczność. W przypadku przedawkowania Sirupus Pini compositus antidotum stanowi nalokson, antagonista receptorów opioidowych, skutecznie odwracający depresję ośrodka oddechowego wywołaną przez kodeinę.

  1. Przedawkowanie nalewki z owocu kopru włoskiego
    1. Objawy przedawkowania
    2. Leczenie przedawkowania
    3. Szczegółowe objawy przedawkowania
    4. Czynniki ryzyka przedawkowania
    5. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    6. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie nalewki z owocu kopru włoskiego

Nalewka z owocu kopru włoskiego (Foeniculi tinctura) jest składnikiem produktów leczniczych takich jak Sirupus Pini compositus (w proporcji 1:4,5-5,0, ekstrahent: etanol 70%) oraz Syrop z sosny i kopru włoskiego Ziołowa Tradycja (w proporcji 3:7,4-7,8, ekstrahent: etanol 70%). Pomimo stosunkowo niewielkiej zawartości nalewki w obu preparatach (1,0 g na 100 g syropu), przedawkowanie może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów niepożądanych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.12

Objawy przedawkowania

W przypadku Sirupus Pini compositus, który oprócz nalewki z owocu kopru włoskiego zawiera także wyciąg sosnowy płynny oraz fosforan kodeiny półwodny, przedawkowanie może manifestować się szerokim spektrum objawów klinicznych. Należy pamiętać, że w tym przypadku objawy mogą być nasilone przez obecność kodeiny w preparacie, która jest alkaloidem opioidowym o działaniu przeciwkaszlowym i przeciwbólowym.3

W przypadku Syropu z sosny i kopru włoskiego Ziołowa Tradycja brak jest dokładnych danych dotyczących przedawkowania, jednakże należy zachować ostrożność ze względu na podobny skład jakościowy produktu.4

Leczenie przedawkowania

W przypadku przedawkowania Sirupus Pini compositus zastosowanie antidotum w postaci naloksonu może efektywnie znieść objawy toksyczności, szczególnie te związane z obecnością fosforanu kodeiny. Nalokson jako antagonista receptorów opioidowych wykazuje działanie odwracające depresję ośrodka oddechowego i inne objawy związane z działaniem opioidów.5

Dotychczas nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania Sirupus Pini compositus, co może świadczyć o relatywnie niskim ryzyku wystąpienia ciężkiego zatrucia przy stosowaniu preparatu zgodnie z zaleceniami.6

Szczegółowe objawy przedawkowania

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe objawy, które mogą wystąpić w przypadku przedawkowania preparatów zawierających nalewkę z owocu kopru włoskiego, ze szczególnym uwzględnieniem Sirupus Pini compositus:

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm powstawania Dawka wywołująca objaw
Nudności i wymioty Odruchowa reakcja organizmu na substancje toksyczne, mogą być nasilone i trudne do opanowania Drażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz bezpośrednie działanie na ośrodek wymiotny w pniu mózgu Brak danych o dokładnej dawce wywołującej
Bóle brzucha Mogą mieć charakter kolkowy lub rozlany, związane z podrażnieniem przewodu pokarmowego Skurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego oraz drażnienie zakończeń nerwowych Brak danych o dokładnej dawce wywołującej
Bóle głowy Od łagodnych do silnych, mogą mieć charakter pulsujący lub uciskający Działanie wazoaktywne składników preparatu oraz wpływ na ośrodkowy układ nerwowy Brak danych o dokładnej dawce wywołującej
Depresja oddechowa Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów, może prowadzić do hipoksji Działanie fosforanu kodeiny na ośrodek oddechowy w pniu mózgu Ryzyko wzrasta przy dawkach powyżej 3-4 zalecanych dawek terapeutycznych
Pobudzenie psychoruchowe Niepokój, drażliwość, bezsenność, wzmożona aktywność ruchowa Wpływ składników preparatu na ośrodkowy układ nerwowy Brak danych o dokładnej dawce wywołującej
Obfite pocenie się Nasilona produkcja potu, często z towarzyszącym uczuciem gorąca Działanie na ośrodek termoregulacji oraz bezpośredni wpływ na gruczoły potowe Brak danych o dokładnej dawce wywołującej
Drgawki Niekontrolowane skurcze mięśni, mogą mieć charakter uogólniony lub częściowy Ekscytacja neuronów ośrodkowego układu nerwowego z obniżeniem progu drgawkowego Występują przy znacznym przedawkowaniu, brak danych o dokładnej dawce
Utrata świadomości Od lekkiego przymglenia świadomości do całkowitej utraty przytomności Działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, zaburzenia perfuzji mózgowej Występuje przy ciężkim przedawkowaniu, brak danych o dokładnej dawce

7

Czynniki ryzyka przedawkowania

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje z innymi lekami, zwłaszcza depresantami ośrodkowego układu nerwowego, które mogą nasilać efekty przedawkowania nalewki z owocu kopru włoskiego w przypadku preparatów złożonych zawierających dodatkowo kodeinę. Dotyczy to przede wszystkim Sirupus Pini compositus, gdzie dawka 15 ml zawiera 9,6 mg fosforanu kodeiny.8

Należy również pamiętać, że oba preparaty zawierają etanol jako ekstrahent i substancję pomocniczą, co może mieć dodatkowe znaczenie w przypadku przedawkowania. Sirupus Pini compositus zawiera nie więcej niż 5% (m/m) etanolu, natomiast Syrop z sosny i kopru włoskiego Ziołowa Tradycja zawiera nie więcej niż 5,6% m/m (9,1% V/V) etanolu, co odpowiada do 0,4 g etanolu w 5 ml syropu.910

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania preparatów zawierających nalewkę z owocu kopru włoskiego, szczególnie Sirupus Pini compositus, należy:

  • Natychmiast przerwać podawanie leku
  • Monitorować podstawowe parametry życiowe (ciśnienie tętnicze, tętno, oddech, saturacja)
  • W przypadku wystąpienia depresji oddechowej – rozważyć podanie naloksonu jako antidotum
  • Prowadzić leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe
  • W ciężkich przypadkach – rozważyć płukanie żołądka (jeśli od przedawkowania nie upłynęło więcej niż 1-2 godziny)
  • Kontrolować stan nawodnienia pacjenta ze względu na ryzyko wymiotów i zwiększonego pocenia się

11

Mimo braku zgłoszonych przypadków przedawkowania omawianych produktów, personel medyczny powinien być przygotowany na możliwość wystąpienia objawów toksycznych i znać zasady postępowania w takich sytuacjach.1213

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl