Przedawkowanie
Mometazon furoinian

Przedawkowanie mometazonu furoinianu

Mometazonu furoinian jest kortykosteroidem stosowanym w różnych postaciach farmaceutycznych, m.in. jako aerozol do nosa, proszek do inhalacji i preparaty dermatologiczne. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do szeregu konsekwencji zdrowotnych, których charakter zależy od drogi podania oraz ilości przyjętej substancji. Niniejszy artykuł stanowi szczegółowe omówienie zagrożeń związanych z przedawkowaniem mometazonu furoinianu.¹

Mechanizm niebezpieczeństwa przedawkowania

Głównym zagrożeniem związanym z przedawkowaniem mometazonu furoinianu, niezależnie od drogi podania, jest potencjalne zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Zarówno podawanie wziewne jak i doustne kortykosteroidów w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do supresji tego układu hormonalnego, co w konsekwencji może wywoływać wtórną niewydolność nadnerczy.²³

Przedawkowanie przy stosowaniu donosowym

W przypadku preparatów donosowych zawierających mometazonu furoinian (takich jak Momester Nasal, Mometazon Doppelherz, Nasometin, Pronasal, Zodgane, Ryaltris), przedawkowanie stanowi stosunkowo niewielkie ryzyko kliniczne. Jest to związane z bardzo niską biodostępnością ogólnoustrojową mometazonu furoinianu podawanego tą drogą, która wynosi poniżej 1%. Dlatego też, nawet przy znacznym przekroczeniu zalecanych dawek, prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych klinicznie objawów ogólnoustrojowych jest niewielkie.<sup data-drug="Momester Nasal" data-section="Przedawkowanie" title="Ze względu na ogólnoustrojową biodostępność mometazonu furoinianu w postaci aerozolu do nosa, która wynosi 4<sup data-drug="Mometazon Doppelherz" data-section="Przedawkowanie" title="Ze względu na ogólnoustrojową biodostępność produktu leczniczego Mometazon Doppelherz, która wynosi 5<sup data-drug="Zodgane" data-section="Przedawkowanie" title="Ze względu na ogólnoustrojową biodostępność mometazonu furoinianu w aerozolu do nosa, która wynosi 6

Przedawkowanie przy stosowaniu wziewnym

W przypadku produktów wziewnych, takich jak Asmanex Twisthaler, również ze względu na niską biodostępność ogólnoustrojową, przedawkowanie zwykle nie wymaga szczególnego postępowania poza obserwacją pacjenta. Po okresie obserwacji zaleca się powrót do stosowania odpowiedniej, zalecanej dawki leku. Jednocześnie należy monitorować czynność nadnerczy w przypadku stosowania furoinianu mometazonu w dawkach przekraczających zalecane.⁷

Przedawkowanie przy stosowaniu miejscowym na skórę

Przedawkowanie przy stosowaniu produktów dermatologicznych zawierających mometazonu furoinian (Elocom, Ivoxel, Momecutan Fettcreme) wiąże się głównie z długotrwałym, nadmiernym stosowaniem. Takie stosowanie może prowadzić do zahamowania czynności osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, powodując wtórną niewydolność kory nadnerczy, która jednak zwykle jest odwracalna.⁸⁹

W przypadku miejscowego stosowania preparatów zawierających mometazonu furoinian, zawartość kortykosteroidu w każdym opakowaniu jest stosunkowo mała, dzięki czemu w razie przypadkowego połknięcia produktu leczniczego nie wywoła on toksyczności lub będzie ona niewielka.¹⁰¹¹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania mometazonu furoinianu zależy od drogi podania oraz występujących objawów. Ogólne zasady obejmują:

• W przypadku przedawkowania preparatów donosowych lub wziewnych zwykle wystarczająca jest obserwacja pacjenta, a następnie powrót do zalecanego dawkowania.<sup data-drug="Nasometin" data-section="Przedawkowanie" title="Ze względu na to, że biodostępność ogólnoustrojową produktu Nasometin wynosi 12<sup data-drug="Pronasal" data-section="Przedawkowanie" title="Ze względu na ogólnoustrojową biodostępność mometazonu furoinianu, która wynosi 13
• Przy stwierdzeniu zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza należy stopniowo zaprzestać stosowania leku, zmniejszyć częstość jego podawania lub zastąpić kortykosteroidem o słabszym działaniu.¹⁴¹⁵
• Leczenie objawowe i wspomagające – jeśli to konieczne, należy wyrównać stężenie elektrolitów.¹⁶¹⁷
• W przypadku przewlekłego zatrucia zaleca się stopniowe odstawianie kortykosteroidu.¹⁸

W przypadku preparatu złożonego Ryaltris, zawierającego mometazonu furoinian i olopatadynę, nie jest znane żadne specyficzne antidotum. W razie przedawkowania należy wdrożyć odpowiednie monitorowanie i leczenie wspomagające pacjenta.¹⁹

Objawy przedawkowania kortykosteroidów

Głównym objawem przedawkowania mometazonu furoinianu jest zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadzące do wtórnej niewydolności nadnerczy.²⁰²¹

Tabela objawów przedawkowania

Szczególne przypadki przedawkowania

W przypadku produktu leczniczego Ryaltris, stosowanego donosowo, przedawkowanie zwykle nie jest przewidywane przy tej drodze podania.²² Brak jest danych dotyczących przedawkowania u ludzi w wyniku przypadkowego lub zamierzonego połknięcia tego preparatu.²³

Dotychczas nie opisano przypadku przedawkowania produktu leczniczego Elocom (krem zawierający mometazonu furoinian).²⁴

Konsekwencje chronicznego przedawkowania

Długotrwałe nadmierne stosowanie kortykosteroidów, w tym mometazonu furoinianu, stosowanych miejscowo (przewlekłe stosowanie lub stosowanie w sposób nieprawidłowy) może prowadzić do poważniejszych konsekwencji zdrowotnych niż jednorazowe przedawkowanie. Głównym ryzykiem jest zahamowanie czynności osi przysadka-kora nadnerczy, powodujące wtórną niewydolność kory nadnerczy.²⁵

Należy podkreślić, że objawy przedawkowania kortykosteroidów są zwykle odwracalne po wdrożeniu odpowiedniego postępowania terapeutycznego.²⁶