Przeciwwskazania stosowania
Jopromid

Jopromid, substancja czynna w preparatach Ultravist 300 (623,40 mg/ml) oraz Ultravist 370 (768,86 mg/ml), jest jodowym środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego podania jest nadwrażliwość na jod, jopromid lub inne składniki pomocnicze preparatu, które mogą wywołać reakcje alergiczne od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Ultravist 300 i 370 różnią się stężeniem jodu (odpowiednio 300 mg/ml i 370 mg/ml), osmolalnością (0,59 i 0,77 osm/kg H₂O), lepkością (8,9 i 22,0 mPa·s w 20°C) oraz gęstością (1,328 i 1,409 g/ml w 20°C), co wpływa na ich właściwości fizykochemiczne i potencjalne zastosowanie kliniczne.

Przeciwwskazania stosowania substancji jopromid

Jopromid jest substancją aktywną stosowaną jako środek kontrastowy zawierający jod, występujący w produktach leczniczych Ultravist 300 (623,40 mg/ml) oraz Ultravist 370 (768,86 mg/ml). Jako lekarz przepisujący lub stosujący ten środek kontrastowy, należy być świadomym przeciwwskazań do jego stosowania, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta.1 2

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Głównym i jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania jopromidu jest nadwrażliwość na następujące składniki:

  • Jod – pierwiastek stanowiący podstawowy składnik środków kontrastowych
  • Jopromid – substancja czynna zawarta w preparatach Ultravist
  • Którakolwiek z substancji pomocniczych produktu

3 4

Postępowanie w przypadku nadwrażliwości

W przypadku stwierdzenia u pacjenta nadwrażliwości na jod, jopromid lub inne składniki preparatu, należy bezwzględnie odstąpić od podania środka kontrastowego. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować szeroki zakres objawów – od łagodnych, jak wysypka skórna, po ciężkie reakcje anafilaktyczne zagrażające życiu.5 6

Specyfika formulacji jopromidu

Ultravist zawierający jopromid występuje w dwóch podstawowych stężeniach, które różnią się właściwościami fizykochemicznymi:

Parametr Ultravist 300 Ultravist 370
Zawartość jopromidu 623,40 mg/ml 768,86 mg/ml
Stężenie jodu 300 mg/ml 370 mg/ml
Osmolalność (37°C) 0,59 osm/kg H₂O 0,77 osm/kg H₂O
Lepkość (20°C) 8,9 mPa·s 22,0 mPa·s
Lepkość (37°C) 4,7 mPa·s 10,0 mPa·s
Gęstość (20°C) 1,328 g/ml 1,409 g/ml
Gęstość (37°C) 1,322 g/ml 1,399 g/ml
pH 6,5-8,0 6,5-8,0

7 8

Wskazówki dla lekarzy dotyczące odradzenia stosowania jopromidu

Weryfikacja wywiadu alergologicznego jest kluczowym elementem kwalifikacji pacjenta do badania z użyciem jopromidu. Należy szczegółowo przepytać pacjenta na temat wcześniejszych reakcji na środki kontrastowe zawierające jod lub inne alergeny. Odradza się stosowanie jopromidu u pacjentów, którzy zgłaszają reakcje alergiczne na jodowe środki kontrastowe w przeszłości.9 10

W przypadku konieczności wykonania badania diagnostycznego u pacjenta z podejrzeniem nadwrażliwości na jopromid, należy rozważyć alternatywne metody diagnostyczne niewymagające użycia jodowych środków kontrastowych, takie jak badania z wykorzystaniem gadolinowych środków kontrastowych (MRI) lub badania ultrasonograficzne z zastosowaniem kontrastów niezawierających jodu.11 12

Substancje pomocnicze jako potencjalne źródło przeciwwskazań

Należy zwrócić uwagę, że produkty Ultravist zawierają w swoim składzie również substancje pomocnicze. Zgodnie z informacją producenta, każdy ml produktu może zawierać do 0,01109 mmol (co odpowiada 0,255 mg) sodu. W przypadku pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na którąkolwiek z substancji pomocniczych, stosowanie jopromidu w preparatach Ultravist jest przeciwwskazane.13

Wnioski praktyczne dla lekarzy

Decyzja o odradzeniu stosowania jopromidu powinna być podejmowana indywidualnie dla każdego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem:

  • Dokładnego wywiadu alergologicznego, ze szczególnym naciskiem na reakcje po wcześniejszym podaniu środków kontrastowych
  • Weryfikacji dokumentacji medycznej pod kątem wcześniejszych reakcji nadwrażliwości
  • Oceny stosunku korzyści do ryzyka wykonania badania z użyciem jopromidu w porównaniu z alternatywnymi metodami diagnostycznymi

14 15

W przypadku konieczności przeprowadzenia badania z użyciem środka kontrastowego u pacjenta z wywiadem reakcji alergicznych na inne alergeny (nie środki kontrastowe), należy rozważyć zastosowanie odpowiedniej premedykacji, monitorowanie pacjenta podczas i po badaniu oraz zapewnienie natychmiastowego dostępu do sprzętu i leków niezbędnych do leczenia ewentualnych reakcji nadwrażliwości.16 17

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl