Wskazania do stosowania
Jopromid
Jopromid, niejonowy środek kontrastowy zawierający jod, występuje w preparatach Ultravist 300 (623,40 mg/ml, 300 mg jodu/ml) oraz Ultravist 370 (768,86 mg/ml, 370 mg jodu/ml), stosowanych do diagnostyki obrazowej metodami takimi jak TK, arteriografia, wenografia, DSA, urografia dożylna, ERCP, artrografia oraz badania innych jam ciała. Oba preparaty podaje się dożylnie, dotętniczo lub do jam ciała, a także u dorosłych kobiet w mammografii ze wzmocnieniem kontrastowym, gdzie mogą stanowić uzupełnienie standardowej mammografii lub alternatywę dla MRI w przypadku przeciwwskazań lub braku dostępności rezonansu magnetycznego. Ultravist 370 jest dodatkowo rekomendowany do angiokardiografii ze względu na wyższe stężenie jodu.
Wskazania do stosowania substancji czynnej jopromid
Jopromid jest substancją czynną będącą niejonowym środkiem kontrastowym zawierającym jod, dostępną w produktach leczniczych Ultravist 300 (623,40 mg/ml, równoważnik 300 mg jodu) oraz Ultravist 370 (768,86 mg/ml, równoważnik 370 mg jodu). Oba preparaty mają postać roztworu do wstrzykiwań i są przeznaczone wyłącznie do diagnostyki obrazowej.1 2
Wspólne wskazania dla Ultravist 300 i 370
Oba preparaty zawierające jopromid – Ultravist 300 i 370 są przeznaczone do podawania dożylnego, dotętniczego oraz do jam ciała w następujących procedurach diagnostycznych:3 4
- Tomografia komputerowa (TK) – badanie wykorzystujące promienie rentgenowskie do tworzenia przekrojowych obrazów ciała
- Arteriografia – badanie obrazowe naczyń tętniczych z wykorzystaniem środka kontrastowego
- Wenografia – badanie obrazowe naczyń żylnych
- Cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) – zaawansowana technika obrazowania naczyń krwionośnych przy podaniu dożylnym lub dotętniczym
- Urografia dożylna – badanie obrazowe dróg moczowych
- Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP) – połączenie endoskopii z obrazowaniem radiologicznym do diagnostyki dróg żółciowych i trzustkowych
- Artrografia – badanie obrazowe stawów
- Badania innych jam ciała – diagnostyka obrazowa różnych przestrzeni anatomicznych
5 6
Wskazania w diagnostyce piersi
Zarówno Ultravist 300 jak i Ultravist 370 są wskazane do stosowania u dorosłych kobiet w mammografii ze wzmocnieniem kontrastowym. Badanie to służy ocenie i wykryciu znanych lub podejrzewanych zmian w piersi. Zastosowanie jopromidu w tym wskazaniu może być:7 8
- Uzupełnieniem standardowej mammografii (z dodatkowym badaniem USG lub bez)
- Alternatywą dla rezonansu magnetycznego (MRI) w sytuacjach, gdy:
- MRI jest przeciwwskazany u pacjentki
- MRI jest niedostępny
9 10
Szczególne wskazanie dla Ultravist 370
Ultravist 370, zawierający jopromid w wyższym stężeniu (768,86 mg/ml, równoważnik 370 mg jodu), jest dodatkowo zalecany do stosowania w angiokardiografii – badaniu obrazowym serca i naczyń wieńcowych.11
Właściwości fizykochemiczne a wybór stężenia jopromidu
Wybór między Ultravist 300 a Ultravist 370 (czyli między różnymi stężeniami jopromidu) powinien uwzględniać właściwości fizykochemiczne preparatów, które wpływają na ich zachowanie w organizmie i jakość uzyskiwanych obrazów diagnostycznych:12 13
| Parametr | Ultravist 300 | Ultravist 370 | Znaczenie kliniczne |
|---|---|---|---|
| Stężenie jodu (mg/ml) | 300 | 370 | Wyższe stężenie jodu zapewnia lepszą kontrastowość obrazu, szczególnie w badaniach wymagających wyraźnego uwidocznienia struktur anatomicznych |
| Osmolalność w temp. 37°C (osm/kg H₂O) | 0,59 | 0,77 | Wyższa osmolalność zwiększa ryzyko działań niepożądanych związanych z osmotycznością |
| Lepkość (mPa·s) w temp. 20°C | 8,9 | 22,0 | Wyższa lepkość utrudnia przepływ przez cienkie cewniki i wymaga wolniejszego podawania środka kontrastowego |
| Lepkość (mPa·s) w temp. 37°C | 4,7 | 10,0 | |
| Gęstość (g/ml) w temp. 20°C | 1,328 | 1,409 | Wyższa gęstość wpływa na właściwości przepływu środka kontrastowego w naczyniach |
| Gęstość (g/ml) w temp. 37°C | 1,322 | 1,399 | |
| pH | 6,5-8,0 | Neutralne pH zbliżone do fizjologicznego pH krwi zmniejsza ryzyko podrażnienia naczyń | |
Należy zwrócić uwagę, że Ultravist 370 charakteryzuje się znacznie wyższą lepkością w porównaniu do Ultravist 300 (10,0 vs 4,7 mPa·s w temperaturze ciała), co ma istotne znaczenie przy doborze preparatu do konkretnego badania i drogi podania. Wyższa lepkość Ultravist 370 jest jednym z powodów, dla których ten preparat jest szczególnie dedykowany do angiokardiografii, gdzie wymagana jest wysoka kontrastowość obrazu.14 15
Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie jopromidu
Zastosowanie jopromidu (Ultravist 300 lub 370) należy rozważyć u pacjentów wymagających obrazowania diagnostycznego z użyciem środka kontrastowego zawierającego jod. Wybór konkretnego stężenia (300 mg jodu/ml lub 370 mg jodu/ml) powinien być dostosowany do rodzaju badania diagnostycznego, lokalizacji anatomicznej wymagającej wizualizacji oraz indywidualnych cech pacjenta.16 17
Zalecenia dotyczące wyboru stężenia jopromidu
Przy wyborze między Ultravist 300 a Ultravist 370 należy kierować się następującymi przesłankami:18 19
- Ultravist 370 (jopromid 768,86 mg/ml, równoważnik 370 mg jodu/ml):
- W procedurach wymagających wysokiej kontrastowości obrazu
- Szczególnie w angiokardiografii, gdzie jest dedykowanym środkiem kontrastowym
- W przypadkach, gdy spodziewane korzyści z lepszej wizualizacji przewyższają potencjalne ryzyko związane z wyższą osmolalnością i lepkością
- Ultravist 300 (jopromid 623,40 mg/ml, równoważnik 300 mg jodu/ml):
- W procedurach, gdzie wymagana jest niższa lepkość środka kontrastowego
- Przy konieczności podania przez cienkie cewniki lub drobne naczynia
- W przypadkach, gdy istotna jest szybkość podania środka kontrastowego
20 21
Należy pamiętać, że jopromid, jako substancja czynna produktów Ultravist, jest przeznaczony wyłącznie do stosowania w warunkach diagnostyki medycznej i powinien być podawany przez wykwalifikowany personel medyczny posiadający odpowiednie doświadczenie w procedurach z użyciem środków kontrastowych.22 23
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania