Dawkowanie i sposób podawania
Jopromid

Dawkowanie i sposób podawania jopromidu

Jopromid jest substancją czynną zawartą w produktach leczniczych Ultravist 300 (623,40 mg/ml, równoważnik 300 mg jodu) oraz Ultravist 370 (768,86 mg/ml, równoważnik 370 mg jodu). Prawidłowe dawkowanie tego środka kontrastowego jest kluczowe dla skuteczności diagnostycznej i bezpieczeństwa pacjenta.¹

Informacje ogólne dotyczące podawania

Przed podaniem produktu leczniczego Ultravist należy ogrzać go do temperatury ciała, co korzystnie wpływa na tolerancję oraz powoduje zmniejszenie lepkości cieczy, ułatwiając wstrzykiwanie.² Jest to istotny element przygotowania środka kontrastowego do podania, szczególnie ważny przy preparatach o większej lepkości, jak Ultravist 370 (lepkość w temp. 20°C: 22,0 mPa·s, w temp. 37°C: 10,0 mPa·s).³

W badaniach diagnostycznych dawki nieprzekraczające 1,5 g jodu na kg masy ciała są na ogół dobrze tolerowane.⁴

Dawkowanie przy podawaniu donaczyniowym

Dawkowanie jopromidu przy podaniu donaczyniowym zależy od wieku i masy ciała pacjenta, problemu diagnostycznego oraz techniki badania. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dla różnych rodzajów badań diagnostycznych.⁵

Angiografia konwencjonalna

W zależności od obszaru badania, wymagane są różne dawki jopromidu:⁶

• Angiografia łuku aorty: od 50 do 80 ml produktu Ultravist 300
• Angiografia selektywna: od 6 do 15 ml produktu Ultravist 300
• Aortografia piersiowa: od 50 do 80 ml produktu Ultravist 300/370
• Aortografia brzuszna: od 40 do 60 ml produktu Ultravist 300

⁷

W arteriografii stosowane dawki to:

• Kończyn górnych: od 8 do 12 ml produktu Ultravist 300
• Kończyn dolnych: od 20 do 30 ml produktu Ultravist 300

⁸

W angiokardiografii zalecane dawki to:

• Komór serca: od 40 do 60 ml produktu Ultravist 370
• Tętnic wieńcowych: od 5 do 8 ml produktu Ultravist 370

⁹

W wenografii stosowane dawki to:

• Kończyn górnych: od 15 do 30 ml produktu Ultravist 300
• Kończyn dolnych: od 30 do 60 ml produktu Ultravist 300

¹⁰

Angiografia cyfrowa

W dożylnej cyfrowej angiografii subtrakcyjnej dużych naczyń tułowia zaleca się podanie od 30 do 60 ml produktu Ultravist 300/370 w jednorazowym wstrzyknięciu (bolusie). Szybkość podawania powinna wynosić od 8 do 12 ml/s przy podawaniu do żyły łokciowej lub od 10 do 20 ml/s podczas podawania do żyły głównej. Warto zaznaczyć, że ilość środka kontrastowego pozostającego w żylnym łożysku naczyniowym można zmniejszyć przez przepłukanie naczynia bolusem izotonicznego roztworu chlorku sodu tuż po podaniu środka, co jednocześnie pozwala zachować efekt diagnostyczny.¹¹

Dla dorosłych pacjentów standardowa dawka wynosi od 30 do 60 ml produktu Ultravist 300/370.¹²

W dotętniczej cyfrowej angiografii subtrakcyjnej (DSA) można stosować mniejsze dawki w porównaniu z konwencjonalną angiografią.¹³

Tomografia komputerowa (TK)

Produkt Ultravist w badaniu TK należy podawać w jednorazowym wstrzyknięciu dożylnym, najlepiej przy użyciu automatycznej strzykawki. Tylko w przypadku aparatów o długim czasie przebiegu skanu, w celu zapewnienia względnie stałego stężenia środka we krwi, połowę dawki całkowitej można podać w bolusie, a pozostałą część – w ciągu 2-6 minut.¹⁴

Przy zastosowaniu jednowarstwowej, a zwłaszcza wielowarstwowej spiralnej TK, zaleca się po podaniu jednorazowej dawki dożylnej 80-150 ml produktu Ultravist 300 wstrzykiwanie środka kontrastowego automatyczną strzykawką oraz stosowanie techniki bolus tracking (rozpoczęcie badania po osiągnięciu zadanego stężenia środka w danej strukturze).¹⁵

W TK całego ciała dawkę oraz szybkość podawania środków kontrastowych dobiera się w zależności od ocenianych organów, problemu diagnostycznego oraz czasu przebiegu skanu i czasu rekonstrukcji obrazu.¹⁶

W TK czaszki dla dorosłych zalecane dawki to:¹⁷

• Ultravist 300: od 1,0 do 2,0 ml/kg masy ciała
• Ultravist 370: od 1,0 do 1,5 ml/kg masy ciała

Urografia dożylna

W urografii dożylnej dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku pacjenta. W przypadku noworodków konieczne jest stosowanie stosunkowo dużych dawek środka kontrastowego ze względu na niewielką zdolność niedojrzałych nefronów do zagęszczania.¹⁸

¹⁹

W uzasadnionych przypadkach u osób dorosłych można stosować większe dawki.²⁰

Parametry czasowe badań urograficznych

Podczas stosowania przedstawionego schematu dawkowania i wstrzyknięcia produktu Ultravist 300/370 w ciągu 1-2 minut, po 3-5 minutach od rozpoczęcia podawania następuje silne wykontrastowanie miąższu nerek, a po 8-15 minutach – silne wykontrastowanie miedniczek nerkowych i dróg moczowych. Dolna wartość podanego przedziału czasowego odnosi się do młodszych pacjentów, a górna wartość – do pacjentów w podeszłym wieku.²¹

Zwykle zaleca się wykonanie pierwszego zdjęcia już po 2-3 minutach od podania środka kontrastowego. U noworodków, niemowląt i pacjentów z zaburzoną czynnością nerek na zdjęciach wykonanych w fazie opóźnionej uzyskuje się lepszą wizualizację układu moczowego.²²

Dawkowanie przy podawaniu do jam ciała

Wstrzyknięcia środka kontrastowego podczas artrografii, histerosalpingografii oraz ERCP (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna) należy wykonywać pod kontrolą fluoroskopową.²³

Dawkowanie zależy od wieku, masy ciała i stanu ogólnego pacjenta, a także od problemu klinicznego, techniki badania oraz badanej okolicy anatomicznej.²⁴

Zalecane dawki dla dorosłych:²⁵

• Artrografia: od 5 do 15 ml produktu Ultravist 300/370
• ERCP: dawkę dobiera się w zależności od problemu diagnostycznego oraz rozmiarów badanej okolicy
• Inne badania: dawkę dobiera się w zależności od problemu diagnostycznego oraz rozmiarów badanej okolicy

²⁶

Mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym (CEM)

Ultravist należy wstrzykiwać dożylnie, najlepiej przy użyciu automatycznego wstrzykiwacza. Akwizycja obrazu rozpoczyna się po około 2 minutach od podania środka kontrastowego.²⁷

Dla dorosłych kobiet zalecana dawka to:²⁸

• Ultravist 300/370: 1,5 ml/kg masy ciała

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Noworodki i niemowlęta

Młodsze niemowlęta (w wieku <1 roku), a zwłaszcza noworodki, należą do grupy szczególnie zagrożonej występowaniem zaburzeń elektrolitowych i zmiennych warunków hemodynamicznych. Należy zachować ostrożność podczas ustalania dawki środka kontrastowego, doboru parametrów badania radiologicznego oraz monitorowania stanu pacjenta.²⁹

Pacjenci z niewydolnością nerek

Ponieważ jopromid jest wydalany niemal wyłącznie w niezmienionej postaci przez nerki, eliminacja jopromidu jest wydłużona u pacjentów z niewydolnością nerek. W celu zmniejszenia ryzyka dodatkowego uszkodzenia nerek indukowanego przez środki kontrastowe u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek, należy u nich stosować minimalną możliwą dawkę.³⁰