Dawkowanie i sposób podawania
Arginina

Arginina, jako aminokwas endogenny i prekursor tlenku azotu oraz uczestnik cyklu mocznikowego, jest istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego. Dawkowanie argininy powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, masy ciała oraz zapotrzebowania na azot i aminokwasy, które u dorosłych w stanie umiarkowanego stresu katabolicznego wynosi około 0,10-0,15 g azotu/kg mc./dobę (1-2 g aminokwasów/kg mc./dobę), a w stanach nasilonego stresu metabolicznego do 0,15-0,30 g azotu/kg mc./dobę (1-0-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę). W przypadku niewydolności nerek dawkowanie jest modyfikowane w zależności od rodzaju terapii dializacyjnej, z maksymalną szybkością infuzji do 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz., a preparaty takie jak Nephrotect zawierają 8,20 g/l argininy i są stosowane w dawkach 0,6-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę. U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się stosowanie preparatów o zwiększonej zawartości argininy (np. Aminoplasmal Hepa 10% z 16,05 g/l) w dawce 0,8-1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę.

Dawkowanie i sposób podawania argininy

Arginina jest aminokwasem często stosowanym w preparatach do żywienia pozajelitowego, który pełni istotne funkcje fizjologiczne jako prekursor tlenku azotu oraz w cyklu mocznikowym. Dawkowanie argininy musi być dostosowane indywidualnie do zapotrzebowania pacjenta, stanu klinicznego oraz funkcji metabolicznych organizmu.1

Dawkowanie u dorosłych pacjentów

Dawkowanie argininy u dorosłych pacjentów jest uzależnione od całkowitego zapotrzebowania na aminokwasy i azot, które różni się w zależności od stanu klinicznego. Pacjenci z prawidłowym stanem odżywienia lub w warunkach umiarkowanego stresu katabolicznego wymagają około 0,10-0,15 g azotu/kg masy ciała/dobę, co odpowiada około 1-2 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę.2 U pacjentów z umiarkowanym do wysokiego nasileniem stresu metabolicznego, z towarzyszącym niedożywieniem lub bez, zapotrzebowanie może wzrosnąć do 0,15-0,30 g azotu/kg masy ciała/dobę (1,0-2,0 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę).3

W przypadku preparatów zawierających argininę, jej dawka jest częścią całkowitej zawartości aminokwasów w roztworze. W zależności od preparatu, zawartość argininy waha się od około 3,02 g/l (Aminomel Nephro) do 16,05 g/l (Aminoplasmal Hepa 10%).45

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym pacjentów poddawanych dializoterapii, dawkowanie argininy wymaga szczególnego rozważenia i dostosowania do indywidualnych potrzeb:6

Stan kliniczny Dawkowanie argininy Maksymalna szybkość infuzji
Pacjenci poddawani hemodializie Do 1 g aminokwasów/kg mc./dobę (w tym arginina) Do 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.
Pacjenci poddawani hemofiltracji 1-1,5 g białka/kg mc./dobę (0,15-0,2 g azotu/kg mc./dobę) Do 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.
Pacjenci nieleczeni dializami 0,6-0,8 g aminokwasów/kg mc./dobę Do 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.

W przypadku stosowania specjalistycznego preparatu Nephrotect (dedykowanego dla pacjentów z niewydolnością nerek), zawartość argininy wynosi 8,20 g/l, a zalecane dawkowanie prezentuje się następująco:7

  • U pacjentów nieleczonych dializami: 0,6-0,8 g aminokwasów/kg mc./dobę (zawierających argininę)
  • U pacjentów leczonych dializami: 0,8-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę
  • W żywieniu podczas dializ u pacjentów poddanych długotrwałej hemodializie: 0,5-0,8 g aminokwasów/kg mc./dializę

8

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Pacjenci z niewydolnością wątroby wymagają dostosowania dawki argininy, szczególnie gdy stosowane są specjalne preparaty jak Aminoplasmal Hepa 10%, który zawiera zwiększoną ilość argininy (16,05 g/l). Dawkowanie w tej grupie pacjentów wynosi:9

  • Dawka dobowa: 0,8-1,5 g aminokwasów/kg masy ciała
  • Maksymalna szybkość infuzji: 0,1 g aminokwasów/kg masy ciała/godz.
Pacjenci z chorobliwą otyłością

U pacjentów z chorobliwą otyłością dawkę argininy należy obliczyć na podstawie idealnej masy ciała (IBW), a nie rzeczywistej. Na przykład, w przypadku preparatu Olimel N12E, maksymalna dawka dobowa wynosi 2,5 g aminokwasów/kg IBW.10

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie argininy u dzieci i młodzieży różni się w zależności od wieku i stanu klinicznego. Poniższa tabela przedstawia zalecane dawkowanie aminokwasów (w tym argininy) dla różnych grup wiekowych:1112

Grupa wiekowa Zalecane dawkowanie aminokwasów Maksymalna szybkość infuzji
Dzieci w wieku 2-4 lat 1,0-2,5 g aminokwasów/kg mc./dobę 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.
Dzieci w wieku 5-13 lat 1,0-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.
Młodzież w wieku 14-18 lat 1,0-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.

U dzieci w stanie krytycznym zalecana dawka aminokwasów może być większa – do 3,0 g aminokwasów/kg masy ciała na dobę.13

Należy pamiętać, że u dzieci poniżej 2 lat większość preparatów zawierających argininę jest przeciwwskazana ze względu na brak aminokwasów warunkowo niezbędnych w tym wieku, takich jak cysteina i tauryna.14

Sposób podawania

Arginina w preparatach do żywienia pozajelitowego jest podawana dożylnie, zazwyczaj jako składnik wielokomponentowych mieszanin odżywczych.15

W zależności od preparatu i osmolarności roztworu, arginina może być podawana:

  • Przez żyłę centralną – rekomendowane w przypadku roztworów o wysokiej osmolarności (>800 mOsm/l)
  • Przez żyłę obwodową – możliwe w przypadku roztworów o niższej osmolarności

16

Zalecany czas trwania infuzji w przypadku żywienia pozajelitowego wynosi od 12 do 24 godzin.17

Należy pamiętać o stopniowym zwiększaniu szybkości infuzji podczas pierwszej godziny podawania, aby zapobiec możliwym powikłaniom. Podobnie, kończąc podawanie, należy stopniowo zmniejszać szybkość przepływu w trakcie ostatniej godziny.18

Szczegółowa tabela dawkowania argininy w różnych preparatach

Poniższa tabela przedstawia zawartość argininy w różnych preparatach do żywienia pozajelitowego oraz zalecane dawkowanie ogólne aminokwasów (w ramach których podawana jest arginina):

Preparat Zawartość argininy Zalecana dawka dobowa preparatu Maksymalna szybkość infuzji
Aminomel Nephro 3,02 g/l Do 17 ml/kg mc./dobę Do 2 ml/kg mc./godz.
Aminomix 1 Novum 6,00 g/l 20 ml/kg mc./dobę (dorośli) 1,4 ml/kg mc./godz.
Aminoplasmal 15% 16,05 g/l 40 ml/kg mc./dobę (dorośli) 2,0 ml/kg mc./godz.
Aminoplasmal B. Braun 10% 11,50 g/l 20 ml/kg mc./dobę (dorośli) 1,0 ml/kg mc./godz.
Aminoplasmal Hepa 10% 16,05 g/l 0,8-1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.
Nephrotect 8,20 g/l 0,8-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę (pacjenci dializowani) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.
Nutriflex Lipid peri 2,70 g/l (w 1250 ml) 40 ml/kg mc./dobę (dorośli) 2,5 ml/kg mc./godz.
Olimel N12E 4,84 g/l (w 1000 ml) 26 ml/kg mc./dobę (dorośli) 1,3 ml/kg mc./godz.

Uwagi dotyczące dawkowania

Przy podawaniu preparatów zawierających argininę należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

  1. Dawkowanie zawsze należy dostosować indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta, masy ciała oraz możliwości metabolizowania składników preparatu.19
  2. W żywieniu pozajelitowym podawaniu aminokwasów (w tym argininy) musi towarzyszyć podawanie źródeł kalorii, niezbędnych kwasów tłuszczowych, elektrolitów, witamin i pierwiastków śladowych.20
  3. Zbyt duża szybkość infuzji może spowodować objawy nietolerancji, np. nudności, dreszcze, wymioty oraz znaczącą klinicznie utratę aminokwasów przez nerki.21
  4. Przy długotrwałym stosowaniu preparatów z argininą konieczne jest monitorowanie parametrów biochemicznych pacjenta.22

Podsumowując, dawkowanie argininy w żywieniu pozajelitowym wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta, z uwzględnieniem jego stanu klinicznego, masy ciała oraz funkcji metabolicznych. Preparaty zawierające argininę powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami producenta, pod ścisłym nadzorem medycznym, ze szczególnym uwzględnieniem specyficznych potrzeb pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz dzieci i młodzieży.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl