Wskazania do stosowania
Arginina

Arginina, aminokwas endogenny, pełni kluczową rolę jako prekursor tlenku azotu, uczestniczy w cyklu mocznikowym, syntezie białek oraz modulacji funkcji immunologicznych. W stanach zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego lub klinicznych, arginina staje się aminokwasem warunkowo niezbędnym. Jest integralnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, stosowanych u pacjentów dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat, szczególnie gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Preparaty te, takie jak Nutriflex, Lipoflex, Aminomel Nephro czy Nephrotect, zawierają argininę w ilościach dostosowanych do stopnia katabolizmu oraz funkcji narządów, np. 3,02 g/1000 ml w Aminomel Nephro dla niewydolności nerek czy 8,80 g/1000 ml w Aminoplasmal Hepa 10% dla niewydolności wątroby. Podawanie argininy w żywieniu pozajelitowym powinno odbywać się zawsze w połączeniu z roztworami węglowodanów, aby zapewnić optymalne wykorzystanie aminokwasów do syntezy białek, a nie jako substrat energetyczny.

Arginina – charakterystyka substancji czynnej

Arginina jest aminokwasem endogennym, który odgrywa istotną rolę w wielu procesach biochemicznych organizmu. Jest prekursorem tlenku azotu, uczestniczy w cyklu mocznikowym, wpływa na syntezę białek oraz funkcje immunologiczne. W warunkach zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego lub w określonych stanach klinicznych arginina może być klasyfikowana jako aminokwas warunkowo niezbędny, co oznacza, że jej synteza endogenna może być niewystarczająca do pokrycia potrzeb organizmu1.

Wskazania ogólne do stosowania argininy w żywieniu pozajelitowym

Arginina stanowi ważny składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, szczególnie w sytuacjach, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Jest dostarczana w ramach mieszanin aminokwasów, które zapewniają niezbędne składniki odżywcze do syntezy białek i podtrzymania funkcji życiowych2 3.

Żywienie pozajelitowe podstawowe

Arginina jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego stosowanych u pacjentów dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 2 lat. Preparaty zawierające argininę są wskazane w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe nie jest możliwe, jest niewystarczające lub przeciwwskazane4.

W żywieniu pozajelitowym infuzje aminokwasów, w tym argininy, powinny być zawsze podawane w połączeniu z odpowiednimi roztworami dostarczającymi energię, np. z roztworami węglowodanów. Zapewnia to optymalne wykorzystanie aminokwasów do syntezy białek, a nie do celów energetycznych5.

Stany kataboliczne

Arginina jako składnik żywienia pozajelitowego jest szczególnie wskazana u pacjentów w stanach katabolicznych o różnym nasileniu:

  • U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym katabolizmem – preparaty takie jak Nutriflex basal, Nutriflex peri, Nutriflex plus6
  • U pacjentów z umiarkowanym lub średnio-ciężkim katabolizmem – preparaty takie jak Lipoflex peri, Nutriflex Lipid peri7 8
  • U pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim katabolizmem – preparaty takie jak Lipoflex special9
  • U pacjentów z umiarkowanym lub silnym katabolizmem – preparaty takie jak Nutriflex special10

11 12

Wskazania szczególne do stosowania argininy

Niewydolność nerek

Arginina jest szczególnie istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego przeznaczonych dla pacjentów z niewydolnością nerek. Specjalne formuły, takie jak Aminomel Nephro czy Nephrotect, zawierają argininę w ilościach dostosowanych do potrzeb pacjentów z upośledzeniem funkcji nerek13.

Nephrotect jest wskazany do stosowania jako składnik żywienia pozajelitowego u pacjentów z niewydolnością nerek, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat ten może być stosowany zarówno u pacjentów z ostrą, jak i przewlekłą niewydolnością nerek, w tym u pacjentów leczonych dializami. Może być również stosowany podczas dializ jako źródło aminokwasów u pacjentów wymagających tego typu żywienia pozajelitowego14.

Należy podkreślić, że roztwory aminokwasów w żywieniu pozajelitowym u pacjentów z niewydolnością nerek należy podawać w połączeniu z węglowodanami w celu pokrycia zapotrzebowania energetycznego15.

Niewydolność wątroby

W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby, arginina w preparatach takich jak Aminoplasmal Hepa 10% jest składnikiem specjalnie dostosowanego profilu aminokwasów. Jest wskazana do stosowania podczas żywienia pozajelitowego u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz umiarkowaną lub ciężką encefalopatią wątrobową, lub ostrą czy podostrą niewydolnością wątroby16.

Żywienie pediatryczne

Arginina jest również ważnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego przeznaczonych dla pacjentów pediatrycznych. Specjalne formuły, takie jak Aminoplasmal Paed 10%, Aminoven Infant 10%, Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E, zawierają argininę w ilościach dostosowanych do potrzeb dzieci w różnym wieku17.

Aminoplasmal Paed 10% jest wskazany do stosowania u noworodków, niemowląt urodzonych przedwcześnie i o czasie, małych dzieci oraz dzieci starszych18.

Aminoven Infant 10% jest wskazany do stosowania jako składnik żywienia pozajelitowego u niemowląt (wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie) oraz dzieci19.

Numeta G13%E Preterm jest wskazany do żywienia pozajelitowego noworodków urodzonych przedwcześnie, a Numeta G16%E – do żywienia pozajelitowego noworodków urodzonych w terminie i dzieci do 2 lat20 21.

Dializa otrzewnowa

Arginina jest także składnikiem bezglukozowych roztworów do dializy otrzewnowej, takich jak Nutrineal PD4. Jest zalecany do leczenia pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, jako część schematu leczenia dializą otrzewnową. Jest szczególnie wskazany do dializy otrzewnowej u pacjentów niedożywionych22.

Arginina w mieszaninach do żywienia pozajelitowego

Produkty wieloskładnikowe

Arginina stanowi istotny składnik wieloskładnikowych preparatów do żywienia pozajelitowego, które zawierają kombinację aminokwasów, glukozy, elektrolitów oraz emulsji tłuszczowych. Przykładami takich preparatów są:

  • Preparaty trójkomorowe zawierające aminokwasy, glukozę i emulsję tłuszczową, np. Kabiven, Kabiven Peripheral, Finomel, Finomel Peri, Multimel N4-550E, Multimel N6-900E, Multimel N7-1000E, Olimel N12E23 24 25
  • Preparaty dwukomorowe zawierające aminokwasy i glukozę, np. Clinimix, Aminomix 1 Novum26 27

Zawartość argininy w preparatach

Zawartość argininy w preparatach do żywienia pozajelitowego różni się w zależności od produktu i jego przeznaczenia. Poniżej przedstawiono zawartość argininy w wybranych preparatach:

Preparat Zawartość argininy Zastosowanie
Aminoplasmal 15% 16,050 g/1000 ml Standardowe żywienie pozajelitowe
Aminoplasmal B. Braun 10% 11,50 g/1000 ml Standardowe żywienie pozajelitowe
Aminomel Nephro 3,02 g/1000 ml Niewydolność nerek
Nephrotect 8,20 g/1000 ml Niewydolność nerek
Aminoplasmal Hepa 10% 8,80 g/1000 ml Niewydolność wątroby
Aminoplasmal Paed 10% 9,10 g/1000 ml Żywienie pediatryczne
Aminoven Infant 10% 7,50 g/1000 ml Żywienie niemowląt

28 29 30 31 32 33 34

Zalecenia dotyczące stosowania argininy

Dostosowanie dawki

Dawkowanie preparatów zawierających argininę powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem takich czynników jak stan kliniczny, masa ciała, stan odżywienia, a także funkcja wątroby i nerek. Szczególna ostrożność jest wymagana u pacjentów z niewydolnością tych narządów, gdzie mogą być wskazane specjalne preparaty z dostosowanym profilem aminokwasów35.

Grupa wiekowa

Większość preparatów zawierających argininę jest wskazana do stosowania u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 2 lat. Dla noworodków i niemowląt dostępne są specjalne preparaty, takie jak Aminoven Infant 10%, Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E36 37.

Monitorowanie leczenia

Podczas stosowania preparatów zawierających argininę w żywieniu pozajelitowym konieczne jest regularne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, równowagi elektrolitowej, stężenia glukozy we krwi, funkcji nerek i wątroby oraz parametrów hematologicznych. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie mogą być konieczne częstsze kontrole i dostosowanie dawkowania.

Wskazania w określonych grupach pacjentów

Pacjenci w stanach krytycznych

U pacjentów w stanach krytycznych, z ciężkim katabolizmem, preparaty zawierające argininę mogą być stosowane jako część kompleksowego żywienia pozajelitowego. W tej grupie pacjentów szczególnie wskazane są preparaty o wysokiej zawartości aminokwasów i zrównoważonym profilu energetycznym, takie jak Nutriflex special, Lipoflex special czy Olimel N12E38.

Pacjenci po zabiegach chirurgicznych

U pacjentów po zabiegach chirurgicznych arginina w żywieniu pozajelitowym może pomóc w przyspieszeniu gojenia ran i regeneracji tkanek. Zwiększone zapotrzebowanie na argininę w tych stanach wynika z jej roli w syntezie białek, funkcji immunologicznych i procesach naprawczych.

Pacjenci z upośledzeniem odporności

Arginina może być korzystna u pacjentów z upośledzeniem odporności ze względu na jej immunomodulacyjne właściwości. Wpływa na funkcje limfocytów T, produkcję cytokin i inne aspekty odpowiedzi immunologicznej.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl