Leki zawierające w składzie
sodu cytrynian

Kliknij tutaj aby przewinąć do listy leków zawierających sodu cytrynian.
Skrócony opis

Sodu cytrynian (Natrii citras) to organiczna sól sodowa kwasu cytrynowego, stosowana w medycynie jako środek alkalizujący mocz oraz jako antykoagulant. Działa poprzez wiązanie jonów wapnia we krwi, co hamuje kaskadę krzepnięcia, a także buforuje nadmiar kwasów w organizmie, podnosząc pH moczu.

W farmakoterapii sodu cytrynian jest wykorzystywany głównie w leczeniu i profilaktyce kamicy moczowej, szczególnie kamieni szczawianowo-wapniowych i moczanowych. Alkalizacja moczu zapobiega krystalizacji złogów i sprzyja rozpuszczaniu już istniejących kamieni. Stosowany jest również jako składnik roztworów przeciwzakrzepowych w dializoterapii oraz w bankach krwi do konserwacji preparatów krwiopochodnych.

Na polskim rynku farmaceutycznym sodu cytrynian występuje w preparatach takich jak: Cytrynian Sodu Farmapol, Uralyt-U, Citrolyt oraz jako składnik złożonych leków zobojętniających jak Alka-Prim czy Alka-Seltzer. Jest również składnikiem roztworów nawadniających oraz mieszanek do nawodnienia doustnego stosowanych w leczeniu biegunek i odwodnienia.

Największą zaletą stosowania sodu cytrynianu jest jego skuteczność w zapobieganiu nawrotom kamicy nerkowej oraz łagodny profil działań niepożądanych. Jest dobrze tolerowany przez większość pacjentów, a jego działanie buforujące jest przewidywalne i możliwe do monitorowania poprzez badanie pH moczu. Dodatkowo, w przeciwieństwie do innych leków alkalizujących, rzadko powoduje zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z jego stosowaniem. Nadmierne alkalizowanie moczu może prowadzić do tworzenia się kamieni fosforanowo-wapniowych. U pacjentów z niewydolnością nerek, niewydolnością serca czy nadciśnieniem tętniczym, długotrwałe stosowanie sodu cytrynianu może spowodować retencję sodu i obrzęki. Istotne jest również ryzyko interakcji z innymi lekami, szczególnie z preparatami zawierającymi glin oraz lekami przeciwarytmicznymi. W przypadku przedawkowania może wystąpić alkaloza metaboliczna, która stanowi potencjalnie groźny stan kliniczny.

Lista leków z tym składnikiem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl