Leki zawierające w składzie
kozłek lekarski

Kozłek lekarski (Valeriana officinalis) to roślina lecznicza, której surowcem farmaceutycznym są kłącza i korzenie zawierające szereg związków aktywnych, w tym kwasy walerenowe, walepotriatry oraz olejki eteryczne. Substancje te wykazują działanie uspokajające, przeciwlękowe oraz wspomagające zasypianie poprzez oddziaływanie na receptory GABA-ergiczne w centralnym układzie nerwowym, co prowadzi do zwiększenia stężenia kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) i hamowania aktywności neuronalnej.

Na polskim rynku farmaceutycznym preparaty zawierające wyciąg z kozłka lekarskiego dostępne są pod różnymi nazwami handlowymi, m.in.: Baldrian, Valerin, Nervosol, Valdispert, Relana, Nervomix, Kalms, Valherb, Valeriamed. Występują w formie tabletek, kapsułek, kropli oraz syropów, często w połączeniu z innymi ziołami o działaniu uspokajającym jak melisa czy chmiel.

Największą zaletą stosowania kozłka lekarskiego jest jego łagodne działanie uspokajające bez wywoływania silnej sedacji i uzależnienia, charakterystycznych dla syntetycznych leków nasennych i przeciwlękowych. Jest to szczególnie istotne przy długotrwałym stosowaniu w łagodnych zaburzeniach snu i stanach napięcia nerwowego. Dodatkowo, kozłek lekarski wykazuje niewielką liczbę działań niepożądanych i dobrą tolerancję nawet w terapii długoterminowej.

Pomimo naturalnego pochodzenia, preparaty z kozłka lekarskiego nie są pozbawione ryzyka. Do potencjalnych niebezpieczeństw należą: możliwość wystąpienia bólu głowy, zawrotów głowy, nudności oraz zaburzeń rytmu serca przy przedawkowaniu. Nie zaleca się stosowania kozłka łącznie z alkoholem, lekami uspokajającymi i nasennym, ponieważ może dojść do nasilenia działania sedatywnego. Preparaty te są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią, a także u osób przed planowanymi zabiegami operacyjnymi ze względu na możliwość interakcji ze środkami znieczulającymi.