Interakcje leku
Zolafren 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Olanzapina, składnik aktywny preparatu Zolafren, może wchodzić w szereg kliniczne istotnych interakcji z innymi lekami oraz substancjami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis mechanizmów interakcji, ich znaczenie kliniczne oraz zalecenia dotyczące modyfikacji dawkowania w przypadku jednoczesnego stosowania z innymi substancjami.¹

Wpływ innych leków na farmakokinetykę olanzapiny

Metabolizm olanzapiny zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP1A2 cytochromu P450. Substancje, które wpływają na aktywność tego enzymu, mogą istotnie modyfikować farmakokinetykę olanzapiny, prowadząc do zmian w jej stężeniu we krwi.²

Induktory CYP1A2

Substancje indukujące aktywność CYP1A2 mogą przyspieszać metabolizm olanzapiny, prowadząc do zmniejszenia jej stężenia w osoczu. Najważniejsze z nich to:

• Palenie tytoniu – zawarte w dymie tytoniowym węglowodory aromatyczne indukują CYP1A2, co może powodować zwiększenie klirensu olanzapiny
• Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy zwiększający aktywność CYP1A2

Chociaż obserwowane zwiększenie klirensu olanzapiny pod wpływem tych czynników jest określane jako nieznaczne do średniego, może mieć ono znaczenie kliniczne, szczególnie u pacjentów z wąskim przedziałem terapeutycznym. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.³

Inhibitory CYP1A2

Substancje hamujące aktywność CYP1A2 mogą powodować istotne zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu, co wiąże się z ryzykiem nasilenia jej działania i działań niepożądanych. Najbardziej znaczącym inhibitorem jest fluwoksamina, która jako specyficzny inhibitor CYP1A2 może znacząco podwyższać stężenie olanzapiny. Badania wykazały, że po podaniu fluwoksaminy stężenie maksymalne (Cmax) olanzapiny zwiększało się średnio o 54% u niepalących kobiet i o 77% u palących mężczyzn, natomiast pole pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC) zwiększało się odpowiednio o 52% i 108%.⁴

Innymi istotnymi inhibitorami CYP1A2 są:

• Cyprofloksacyna – antybiotyk z grupy fluorochinolonów

W przypadku równoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innych inhibitorów CYP1A2, zaleca się redukcję dawki początkowej olanzapiny. Jeśli leczenie inhibitorem CYP1A2 jest rozpoczynane u pacjenta już przyjmującego olanzapinę, należy rozważyć zmniejszenie jej dawki.⁵

Interakcje wpływające na biodostępność

Węgiel aktywowany znacząco zmniejsza biodostępność olanzapiny podawanej doustnie – o 50-60%. Aby uniknąć tej interakcji, węgiel aktywowany powinien być podawany albo co najmniej 2 godziny przed przyjęciem olanzapiny, albo co najmniej 2 godziny po jej zażyciu.⁶

Nie wykazano istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny w przypadku jednoczesnego stosowania:

• Fluoksetyny (inhibitor CYP2D6)
• Pojedynczych dawek leków zobojętniających kwas solny zawierających glin i magnez
• Cymetydyny

Powyższe substancje nie modyfikują w znaczący sposób parametrów farmakokinetycznych olanzapiny.⁷

Wpływ olanzapiny na inne leki

Olanzapina, ze względu na swój mechanizm działania, może wywierać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, co może prowadzić do osłabienia ich działania terapeutycznego.⁸

Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4), co potwierdza brak istotnych interakcji farmakokinetycznych z substratami tych enzymów.⁹

Badania in vivo potwierdziły brak wpływu olanzapiny na metabolizm następujących substancji:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (metabolizowane głównie przez CYP2D6)
• Warfaryna (CYP2C9)
• Teofilina (CYP1A2)
• Diazepam (CYP3A4 i CYP2C19)

Dzięki temu nie jest konieczna modyfikacja dawkowania tych leków przy jednoczesnym stosowaniu z olanzapiną.¹⁰

Nie stwierdzono również istotnych interakcji farmakokinetycznych olanzapiny z:

• Litem – stosowanym w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej
• Biperydenem – lekiem przeciwparkinsonowskim

Podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny i walpronianu (kwasu walproinowego), monitorowanie stężeń terapeutycznych walpronianu w osoczu nie wykazało konieczności modyfikacji jego dawkowania.¹¹

Interakcje wpływające na ośrodkowy układ nerwowy

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny z innymi substancjami wpływającymi na czynność ośrodkowego układu nerwowego ze względu na możliwość nasilenia działania sedatywnego i innych działań niepożądanych. Dotyczy to zarówno leków, jak i alkoholu.¹²

U pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i leków przeciwparkinsonowskich, ponieważ olanzapina może nasilać objawy choroby Parkinsona i pogłębiać zaburzenia poznawcze.¹³

Interakcje wydłużające odstęp QTc

Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę jednocześnie z lekami, które powodują wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG. Połączenie takie może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, w tym potencjalnie zagrażających życiu arytmii komorowych typu torsade de pointes.¹⁴

Interakcje leku Zolafren z alkoholem

Alkohol etylowy może wchodzić w istotne interakcje z olanzapiną, głównie ze względu na jego działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów spożywających alkohol podczas leczenia preparatem Zolafren.¹⁵

Najważniejsze konsekwencje jednoczesnego stosowania olanzapiny i alkoholu to:

• Nasilenie działania sedatywnego – zarówno olanzapina, jak i alkohol wywierają działanie hamujące na OUN, co może prowadzić do nadmiernej sedacji, senności i zaburzeń psychomotorycznych
• Zaburzenia koordynacji ruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
• Zaburzenia funkcji poznawczych – pogorszenie pamięci, uwagi i zdolności podejmowania decyzji
• Zaburzenia termoregulacji – zwiększone ryzyko hipotermii
• Zwiększenie ryzyka działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego, takich jak niedociśnienie ortostatyczne

Ze względu na powyższe interakcje, pacjenci leczeni olanzapiną powinni unikać spożywania alkoholu lub znacząco ograniczyć jego ilość. Należy również poinformować pacjentów o zwiększonym ryzyku sedacji i zaburzeń psychomotorycznych podczas jednoczesnego stosowania leku Zolafren i alkoholu.

Tabela interakcji leku Zolafren