Właściwości farmakokinetyczne leku Zofenil

Zofenil zawiera sól wapniową zofenoprylu jako substancję czynną, która jest postacią nieczynną – prekursorem leku. Aktywnym inhibitorem jest wolna pochodna sulfhydrylowa, zofenoprylat, powstająca w wyniku hydrolizy tioestrowej. Lek dostępny jest w dwóch dawkach: 7,5 mg i 30 mg w postaci tabletek powlekanych.¹

Wchłanianie

Sól wapniowa zofenoprylu po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem. Następnie niemal w całości ulega konwersji do zofenoprylatu (aktywnej formy), który osiąga najwyższe stężenie we krwi po 1,5 godzinie od doustnego podania produktu leczniczego. Właściwości farmakokinetyczne wykazują charakter liniowy w zakresie dawek od 10 do 80 mg soli wapniowej zofenoprylu po podaniu pojedynczej dawki. Podczas stosowania dawek od 15 do 60 mg przez okres 3 tygodni nie zaobserwowano zjawiska kumulacji leku.²

Istotną cechą wchłaniania zofenoprylu jest wpływ pokarmu na ten proces. Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym prowadzi do zmniejszenia szybkości wchłaniania leku, natomiast nie wpływa na stopień absorpcji. W konsekwencji pole pod krzywą stężenia (AUC) jest niemal identyczne zarówno przy przyjmowaniu leku na czczo, jak i po posiłku.³

Dystrybucja

W badaniach ex vivo przeprowadzonych po podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu wykazano, że około 88% krążącego izotopu radioaktywnego zostało związane z białkami osocza. Całkowita objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 96 litrów, co wskazuje na dobre przenikanie leku do tkanek.⁴

Metabolizm

Po podaniu u ludzi znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu zidentyfikowano w moczu osiem metabolitów, które odpowiadają za 76% aktywności promieniotwórczej wydalanej tą drogą. Głównym metabolitem jest zofenoprylat (22%), który następnie podlega dalszym przemianom na różnych szlakach metabolicznych, w tym:

• sprzężeniu z glukuronidem (17%)
• cyklizacji i sprzężeniu z glukuronidem (13%)
• sprzężeniu z cysteiną (9%)
• S-metylacji grupy tiolowej (8%)

Okres półtrwania zofenoprylatu wynosi 5,5 godziny, natomiast klirens całkowity po doustnym podaniu soli wapniowej zofenoprylu osiąga wartość 1300 ml/min.⁵

Eliminacja

Zofenopryl charakteryzuje się podwójną drogą eliminacji – przez nerki i wątrobę. Badania z użyciem znakowanego radioaktywnie zofenoprylatu podanego dożylnie wykazały, że lek ulega wydaleniu głównie z moczem (76%) oraz w mniejszym stopniu z kałem (16%). Po doustnym podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu z moczem zostało wydalone 69% izotopów radioaktywnych, a z kałem 26%.⁶

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku podeszłym z zachowaną prawidłową czynnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania leku Zofenil. Parametry farmakokinetyczne nie wykazują istotnych zmian wymagających dostosowania dawki.⁷

Zaburzenia czynności nerek

Na podstawie porównania właściwości farmakokinetycznych zofenoprylatu po doustnym podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu, zaobserwowano istotne różnice w zależności od stopnia upośledzenia funkcji nerek:

Powyższe dane wskazują na konieczność dostosowania dawki Zofenilu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, proporcjonalnie do stopnia niewydolności. ^{90 ml/min). U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (od 7 do 44 ml/min), współczynnik eliminacji ulega zmniejszeniu do 50% wartości prawidłowych. Na tej podstawie można wnioskować, że u tych pacjentów dawka początkowa produktu leczniczego Zofenil powinna wynosić ½ dawki produktu leczniczego stosowanej u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek, leczonych hemodializami lub dializami otrzewnowymi szybkość eliminacji leku wynosi 25% wartości prawidłowych. Z tego względu u takich pacjentów należy rozpoczynać terapię od ¼ normalnej dawki początkowej produktu leczniczego Zofenil.”>8}

Zaburzenia czynności wątroby

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby po podaniu pojedynczej dawki znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu wykazały następujące zależności:

• U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby wartości Cmax i Tmax dla zofenoprylatu były podobne do tych obserwowanych u osób zdrowych
• U osób z marskością wątroby wartości pola pod krzywą (AUC) były około dwukrotnie wyższe w porównaniu do osób zdrowych

Z tych powodów zaleca się, aby u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosować dawkę początkową produktu Zofenil zmniejszoną o połowę w porównaniu do dawek podawanych osobom z prawidłową czynnością wątroby.⁹

Należy podkreślić, że brak jest danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych zofenoprylatu i zofenoprylu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Z tego powodu podawanie zofenoprylu w tej grupie pacjentów jest przeciwwskazane.¹⁰