Właściwości farmakokinetyczne leku Zofenil

Zofenil zawiera sól wapniową zofenoprylu, która jest prekursorem leku. Aktywnym inhibitorem jest wolna pochodna sulfhydrylowa – zofenoprylat, powstająca w wyniku hydrolizy tioestrowej. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego związku w aspekcie jego wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, a także specyficznych cech farmakokinetycznych w wybranych populacjach pacjentów.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym sól wapniowa zofenoprylu wchłania się szybko i całkowicie, a następnie niemal w całości ulega konwersji do zofenoprylatu. Maksymalne stężenie we krwi (Cmax) zofenoprylat osiąga po 1,5 godziny od doustnego podania leku Zofenil. W zakresie dawek od 10 do 80 mg soli wapniowej zofenoprylu obserwuje się liniową zależność farmakokinetyczną. Przy stosowaniu dawek od 15 do 60 mg przez okres 3 tygodni nie wykazano zjawiska kumulacji leku w organizmie.²

Istotną obserwacją jest wpływ pokarmu na wchłanianie leku. Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym zmniejsza szybkość, ale nie wpływa na stopień wchłaniania zofenoprylu. Pole pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC) jest praktycznie identyczne zarówno przy przyjmowaniu leku na czczo, jak i po posiłku.³

Dystrybucja

Badania ex vivo, przeprowadzone po podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu, wykazały, że około 88% krążącego izotopu radioaktywnego ulega związaniu z białkami osocza. Całkowita objętość dystrybucji dla stanu ustalonego wynosi 96 litrów, co wskazuje na dobre przenikanie leku do tkanek.⁴

Metabolizm

Po podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu u ludzi zidentyfikowano w moczu osiem metabolitów, które łącznie odpowiadają za 76% aktywności promieniotwórczej wydalanej tą drogą. Głównym metabolitem jest zofenoprylat (22%), który następnie ulega dalszym przemianom na różnych szlakach metabolicznych, w tym:⁵

• Sprzężeniu z glukuronidem (17%)
• Cyklizacji i sprzężeniu z glukuronidem (13%)
• Sprzężeniu z cysteiną (9%)
• S-metylacji grupy tiolowej (8%)

Okres półtrwania (t½) zofenoprylatu wynosi 5,5 godziny. Klirens całkowity po doustnym podaniu soli wapniowej zofenoprylu jest znaczący i osiąga wartość 1300 ml/min.⁶

Eliminacja

Zofenopryl charakteryzuje się podwójną drogą eliminacji – przez nerki i wątrobę. W badaniach z użyciem radioaktywnych znaczników wykazano, że po dożylnym podaniu znakowanego zofenoprylatu, 76% radioaktywności jest wydalanej z moczem, a 16% z kałem. Po doustnym podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu, 69% izotopów radioaktywnych wydala się z moczem, a 26% z kałem.⁷

Właściwości farmakokinetyczne w populacjach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku podeszłym z prawidłową czynnością nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki leku, ponieważ farmakokinetyka zofenoprylu w tej grupie pacjentów nie ulega istotnym zmianom.⁸

Zaburzenia czynności nerek

W oparciu o analizę porównawczą podstawowych parametrów farmakokinetycznych zofenoprylatu po doustnym podaniu znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu, ustalono następujące zależności w zależności od stopnia zaburzenia czynności nerek: ^{90 ml/min).”>9}

• Łagodne zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny od 45 do 90 ml/min): prędkość eliminacji zofenoprylu jest taka sama jak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny > 90 ml/min) – nie ma konieczności modyfikacji dawki.
• Umiarkowane i ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny od 7 do 44 ml/min): współczynnik eliminacji ulega zmniejszeniu do 50% wartości prawidłowych. W tej grupie pacjentów dawka początkowa leku Zofenil powinna wynosić ½ dawki stosowanej u pacjentów z prawidłową czynnością nerek.¹⁰
• Schyłkowa niewydolność nerek u pacjentów leczonych hemodializami lub dializami otrzewnowymi: szybkość eliminacji leku wynosi zaledwie 25% wartości prawidłowych. U takich pacjentów należy rozpoczynać terapię od ¼ normalnej dawki początkowej leku Zofenil.¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, po podaniu pojedynczej dawki znakowanej radioaktywnie soli wapniowej zofenoprylu, wartości maksymalnego stężenia we krwi (Cmax) oraz czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) dla zofenoprylatu były podobne do obserwowanych u osób zdrowych.¹²

Jednakże u osób z marskością wątroby wartości pola pod krzywą (AUC) były około dwukrotnie wyższe niż u osób zdrowych. W związku z tym u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową leku Zofenil należy zmniejszyć o połowę w porównaniu do dawek stosowanych u pacjentów z prawidłową czynnością wątroby.¹³

Należy zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących farmakokinetyki zofenoprylatu i zofenoprylu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Z tego powodu stosowanie zofenoprylu w tej grupie pacjentów jest przeciwwskazane.¹⁴