Właściwości farmakodynamiczne leku Vitaminum B1 Richter

Vitaminum B1 Richter, którego substancją czynną jest tiamina (chlorowodorek tiaminy) w dawce 25 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej witamin i jest klasyfikowany kodem ATC: A 11 DA 01. Tiamina, znana również jako witamina B1, pełni kluczową rolę w metabolizmie węglowodanów w organizmie człowieka.¹

Mechanizm działania tiaminy

Formą biologicznie aktywną witaminy B1 jest jej ester z kwasem fosforowym, występujący jako difosfotiamina (pirofosforan tiaminy, kokarboksylaza). W tej postaci pełni funkcję koenzymu dla wielu enzymów uczestniczących w metabolizmie węglowodanów. Szczególnie istotną rolę odgrywa w procesach oksydacyjnej dekarboksylacji kwasu pirogronowego oraz kwasu α-ketoglutarowego, które są kluczowymi etapami metabolizmu energetycznego komórek.²

W przypadku niedoboru lub braku witaminy B1, dochodzi do zaburzenia tych procesów metabolicznych, co skutkuje zwiększeniem stężenia kwasu pirogronowego w tkankach. Podwyższony poziom tego metabolitu może służyć jako biochemiczny wskaźnik niedoboru witaminy B1. Szczególnie wrażliwy na toksyczne działanie nagromadzonego kwasu pirogronowego jest układ nerwowy.³

Wpływ tiaminy na układy organizmu

Witamina B1 wykazuje korzystny wpływ na kilka istotnych układów organizmu. Przede wszystkim wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego, a także wspomaga czynność serca. Ponadto odgrywa znaczącą rolę w procesach metabolicznych, ze szczególnym uwzględnieniem metabolizmu węglowodanów.⁴

Objawy niedoboru tiaminy

Niedobór witaminy B1 manifestuje się szeregiem objawów klinicznych, które dotyczą przede wszystkim obwodowego układu nerwowego. Do charakterystycznych symptomów należą:

• Drętwienia i mrowienia
• Znieczulica
• Bóle mięśniowe, zwłaszcza w obrębie kończyn dolnych
• W ciężkich przypadkach – porażenia wiotkie

Powyższe objawy neurologiczne są typowymi manifestacjami niedoboru tiaminy.⁵

Oprócz manifestacji neurologicznych, niedobór tiaminy może również wywoływać objawy ze strony układu krążenia. W takich przypadkach może rozwinąć się niewydolność serca, szczególnie o charakterze prawokomorowym.⁶

Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:

• Nudności
• Brak łaknienia
• Zaparcia

Te dolegliwości gastryczne często towarzyszą niedoborom witaminy B1.⁷

Przyczyny niedoboru tiaminy

Hipowitaminoza (częściowy niedobór) lub awitaminoza B1 (całkowity brak) może być wywołana nie tylko przez niewystarczającą podaż z dietą, ale również przez czynniki endogenne. Szczególnie istotne jest upośledzenie wchłaniania w przewodzie pokarmowym, które może wynikać z chronicznych chorób żołądka i jelit.⁸

Zwiększone zapotrzebowanie na tiaminę

Istnieją określone stany fizjologiczne i patologiczne, w których zapotrzebowanie organizmu na witaminę B1 znacząco wzrasta. Do takich sytuacji należą:

• Okres ciąży
• Okres laktacji
• Długotrwały wysiłek fizyczny
• Stan napięcia nerwowego (stres)

W powyższych sytuacjach dawkowanie witaminy B1 powinno być odpowiednio zwiększone, aby pokryć podwyższone zapotrzebowanie organizmu.⁹

Warto podkreślić, że osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci nadużywający alkoholu stanowią grupy szczególnie narażone na niedobór tiaminy i wykazują zwiększone zapotrzebowanie na tę witaminę.¹⁰

Dzienne zapotrzebowanie na tiaminę

Standardowe dobowe zapotrzebowanie na witaminę B1 u osoby dorosłej wynosi około 2 mg. Należy jednak zaznaczyć, że dieta bogata w węglowodany wiąże się z podwyższonym zapotrzebowaniem na tiaminę – im większa zawartość węglowodanów w pożywieniu, tym większe zapotrzebowanie na witaminę B1.¹¹

Źródła tiaminy w diecie

Najważniejszymi naturalnymi źródłami witaminy B1 w pożywieniu są produkty zbożowe, w tym:

• Ryż
• Różne rodzaje kasz
• Mąka
• Wszelkiego rodzaju pieczywo

Ponadto tiamina występuje również w innych produktach spożywczych, takich jak:

• Mięso (szczególnie podroby)
• Mleko
• Żółtko jaj
• Orzechy
• Drożdże
• Niektóre warzywa

Należy pamiętać, że witamina B1 charakteryzuje się dobrą rozpuszczalnością w wodzie i jest wrażliwa na działanie wysokiej temperatury, co może prowadzić do jej strat podczas procesów obróbki termicznej żywności.¹²