Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sufentanil Chiesi 50 mcg/ml, (250 mcg/5 ml, 1 mg/20 ml)

Produkt leczniczy Sufentanil Chiesi, zawierający 50 µg/ml sufentanylu w postaci cytrynianu, wykazuje w badaniach toksyczności ostrej LD50 przekraczającą 10 mg/kg masy ciała u myszy, świnek morskich, szczurów i psów, z główną przyczyną zgonów związaną z zahamowaniem ośrodka oddechowego. W badaniach podostrych i przewlekłych (1 miesiąc codziennych wstrzyknięć) u psów obserwowano ataksję, niedotlenienie, mydriazę oraz nasiloną sedację, natomiast u szczurów wytrzeszcz oczu, sztywność mięśni i zanik odruchu erekcji. U wszystkich zwierząt stwierdzono zmniejszone przyjmowanie pokarmu i spadek masy ciała, co koreluje z obniżoną aktywnością. Farmakokinetycznie sufentanyl przenika przez barierę łożyskową, osiągając u płodów szczurów maksymalne stężenie stanowiące 33% stężenia matczynego, co ma istotne implikacje dla stosowania u kobiet w ciąży.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania sufentanilu

Produkt leczniczy Sufentanil Chiesi zawierający 50 mikrogramów/ml sufentanylu w postaci cytrynianu został poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym, które dostarczyły istotnych danych dotyczących jego profilu bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe wyniki badań toksykologicznych oraz wpływu na funkcje rozrodcze, mutagenność i potencjalne działanie rakotwórcze.1

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej sufentanylu wykazano, że wartość LD50 dla różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych, w tym myszy, świnek morskich, szczurów i psów, przekraczała 10 mg/kg masy ciała. Zgodnie z przewidywaniami dla substancji o działaniu przeciwbólowym i ogólnie znieczulającym, główną przyczyną śmierci zwierząt w badaniach toksyczności ostrej było zahamowanie ośrodka oddechowego.2

Toksyczność podostra i przewlekła

Badania toksyczności podostrej i przewlekłej przeprowadzone na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych (psy i szczury) z zastosowaniem codziennych wstrzyknięć sufentanylu przez okres 1 miesiąca ujawniły efekty charakterystyczne dla leków przeciwbólowych i ogólnie znieczulających. U psów obserwowano następujące objawy:

  • Ataksja – zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Niedotlenienie – obniżenie saturacji tlenem
  • Rozszerzenie źrenic – mydriaza
  • Sen – nasilone działanie sedacyjne

Z kolei u szczurów stwierdzono występowanie takich objawów jak:

  • Wytrzeszcz oczu – eksoftalmus
  • Sztywność mięśni – zwiększone napięcie mięśniowe
  • Zanik odruchu erekcji – zniesienie reakcji fizjologicznych

U wszystkich badanych zwierząt zaobserwowano zmniejszone przyjmowanie pokarmu, co prowadziło do spadku masy ciała. Nieswoiste objawy toksyczności można powiązać z tym działaniem, podobnie jak codzienne zmniejszanie się aktywności zwierząt.3

Toksyczny wpływ na rozrodczość

Badania farmakokinetyczne wykazały, że sufentanyl przenika przez barierę łożyskową. W badaniach przeprowadzonych na szczurach stwierdzono, że maksymalne stężenie leku w osoczu płodów stanowiło 33% wartości stężenia występującego u matki. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży.4

Badania toksycznego wpływu na rozrodczość przeprowadzone na królikach i szczurach wykazały szkodliwe działanie obejmujące:

  • Zmniejszoną płodność – obniżenie zdolności do zapłodnienia
  • Embriotoksyczność – toksyczne działanie na wczesne stadia rozwoju zarodka
  • Fetotoksyczność – toksyczne działanie na płód w późniejszym stadium rozwoju
  • Zwiększoną śmiertelność noworodków – podwyższony odsetek zgonów wśród nowo narodzonych zwierząt

Należy podkreślić, że wymienione powyżej efekty występowały wyłącznie po zastosowaniu dawek wywierających toksyczny wpływ na organizm matki, które były 2,5-krotnie wyższe niż dawki terapeutyczne stosowane u ludzi przez okres 10-30 dni. Co istotne, w badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano działania teratogennego sufentanylu, czyli nie stwierdzono jego wpływu na powstawanie wad rozwojowych u płodów.5

Działanie mutagenne

Dostępne dane przedkliniczne nie wskazują na obecność mutagennego wpływu sufentanylu. W dokumentacji produktu Sufentanil Chiesi nie przedstawiono szczegółowych wyników testów mutagenności, jednak zgodnie z informacją zawartą w charakterystyce produktu leczniczego, brak jest danych wskazujących na potencjalne działanie mutagenne tej substancji czynnej.6

Działanie rakotwórcze

W odniesieniu do potencjalnego działania rakotwórczego sufentanylu, należy odnotować brak danych pochodzących z długoterminowych badań na zwierzętach. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, nie przeprowadzono lub nie są dostępne wyniki długoterminowych badań oceniających potencjalne działanie kancerogenne sufentanylu u zwierząt laboratoryjnych.7

Podsumowanie danych toksykologicznych

Rodzaj badania Gatunek zwierząt Główne obserwacje
Toksyczność ostra Myszy, świnki morskie, szczury, psy LD50 > 10 mg/kg mc.; Zahamowanie ośrodka oddechowego jako przyczyna śmierci
Toksyczność podostra/przewlekła Psy Ataksja, niedotlenienie, rozszerzenie źrenic, sen
Toksyczność podostra/przewlekła Szczury Wytrzeszcz oczu, sztywność mięśni, zanik odruchu erekcji
Wpływ na rozrodczość Szczury Przenikanie przez łożysko (33% stężenia matczynego w osoczu płodu)
Toksyczność reprodukcyjna Króliki i szczury Zmniejszona płodność, embriotoksyczność, fetotoksyczność, zwiększona śmiertelność noworodków (tylko przy dawkach toksycznych dla matki)
Teratogenność Króliki i szczury Brak działania teratogennego
Mutagenność Brak danych o działaniu mutagennym
Rakotwórczość Brak danych z długoterminowych badań
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl