Interakcje leku
SITAGLIPTIN BIOTON 100 mg

Sytagliptyna (SITAGLIPTIN BIOTON) charakteryzuje się niskim ryzykiem istotnych klinicznie interakcji lekowych, co wynika z jej profilu farmakokinetycznego. Metabolizm leku odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, z większym znaczeniem w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, którego transport może być hamowany przez probenecyd, jednak ryzyko kliniczne jest niewielkie. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać stężenie sytagliptyny u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Jednoczesne stosowanie metforminy (1000 mg x 2/dobę) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg). Cyklosporyna zwiększa AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne i nie wymagają modyfikacji dawki.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W przypadku stosowania sytagliptyny (SITAGLIPTIN BIOTON) należy uwzględnić potencjalne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Dane kliniczne wskazują jednak, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji z jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi jest niewielkie.1

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Metabolizm sytagliptyny zachodzi głównie przy udziale enzymu CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8, co wykazano w badaniach in vitro. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek metabolizm, także z udziałem CYP3A4, ma tylko niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Metabolizm może mieć jednak istotniejsze znaczenie w eliminacji sytagliptyny w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD).2

Badania transportu leku wykazały, że sytagliptyna jest również substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych-3 (OAT3). Transport sytagliptyny, w którym pośredniczy OAT3, może być hamowany przez probenecyd, chociaż ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji uznawane jest za niewielkie.3

Interakcje z wybranymi lekami

Inhibitory CYP3A4

Silnie działające inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie wpływać na farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Należy zauważyć, że wpływ silnie działających inhibitorów CYP3A4 w przypadku zaburzeń czynności nerek nie był oceniany w badaniach klinicznych.4

Metformina

Jednoczesne stosowanie metforminy w wielokrotnych dawkach wynoszących 1000 mg dwa razy na dobę z sytagliptyną w dawce 50 mg nie powodowało znaczącej zmiany farmakokinetyki sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2.5

Cyklosporyna

Cyklosporyna, będąca silnym inhibitorem glikoproteiny p, wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Takich zmian farmakokinetyki sytagliptyny nie uznano jednak za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie po podaniu cyklosporyny. Z tego względu nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.6

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna

Sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. W wyniku stosowania przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę, osoczowe AUC dla digoksyny zwiększyło się przeciętnie o 11%, a osoczowe wartości Cmax o 18%. Nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny, jednak w przypadku jednoczesnego stosowania sytagliptyny i digoksyny należy monitorować pacjentów, u których istnieje ryzyko zatrucia digoksyną.7

Izoenzymy CYP450

Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych leków antykoncepcyjnych, co wskazuje na niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo.8

Sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny p w warunkach in vivo, co może mieć znaczenie dla leków transportowanych przez ten nośnik.9

Interakcje sytagliptyny z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego SITAGLIPTIN BIOTON nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem, należy pamiętać o kilku istotnych aspektach dotyczących łączenia leków przeciwcukrzycowych z alkoholem:

  • Alkohol może wpływać na metabolizm glukozy, powodując zarówno hipoglikemię jak i hiperglikemię, w zależności od ilości spożytego alkoholu oraz czasu jego konsumpcji w stosunku do posiłków.
  • Alkohol może hamować glukoneogenezę wątrobową, co może prowadzić do obniżenia stężenia glukozy we krwi, szczególnie na czczo.
  • Jednoczesne stosowanie alkoholu i leków przeciwcukrzycowych może zwiększać ryzyko wystąpienia hipoglikemii.

Pacjenci stosujący sytagliptynę powinni być świadomi możliwych skutków jednoczesnego spożywania alkoholu i rozważyć ograniczenie lub unikanie jego spożycia. W przypadku konsumpcji alkoholu zaleca się dodatkowe monitorowanie stężenia glukozy we krwi.

Tabela interakcji leku SITAGLIPTIN BIOTON

Produkt leczniczy/substancja Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4
(ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna)
Mogą zmienić farmakokinetykę sytagliptyny poprzez hamowanie jej metabolizmu Potencjalnie zwiększone stężenie sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD Niska-umiarkowana Zachować ostrożność u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
Metformina Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych Bez znaczącego wpływu na farmakokinetykę sytagliptyny Niska Nie wymaga dostosowania dawki
Cyklosporyna Inhibitor glikoproteiny p Zwiększenie AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68% Niska Zmiany nie uznano za istotne klinicznie, nie wymaga dostosowania dawki
Digoksyna Sytagliptyna może wpływać na stężenie digoksyny Wzrost osoczowego AUC dla digoksyny o 11% i Cmax o 18% Niska-umiarkowana Nie wymaga dostosowania dawki digoksyny, ale zaleca się monitorowanie pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną
Substraty CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9
(metformina, gliburyd, symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna, doustne leki antykoncepcyjne)
Brak hamowania lub indukcji izoenzymów CYP450 Bez znaczącego wpływu na farmakokinetykę tych leków Niska Nie wymaga dostosowania dawki
Probenecyd Hamowanie transportu sytagliptyny przez OAT3 Potencjalne zmiany w farmakokinetyce sytagliptyny Niska Ryzyko klinicznie istotnych interakcji uznawane za niewielkie
Alkohol Wpływ na metabolizm glukozy Potencjalne ryzyko hipoglikemii lub hiperglikemii Umiarkowana Zalecane ograniczenie spożycia alkoholu i dodatkowe monitorowanie stężenia glukozy
Inne substraty glikoproteiny p Sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny p Potencjalny wpływ na farmakokinetykę substratów glikoproteiny p Niska Zazwyczaj nie wymaga dostosowania dawki

Mechanizm interakcji sytagliptyny

Ryzyko interakcji lekowych sytagliptyny jest stosunkowo niewielkie, co wynika z jej profilu farmakokinetycznego. Najważniejsze mechanizmy mogące prowadzić do interakcji lekowych obejmują:

  1. Metabolizm przy udziale CYP3A4 i CYP2C8 – szczególnie istotny u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
  2. Transport przy udziale glikoproteiny p – inhibitory glikoproteiny p mogą zwiększać ekspozycję na sytagliptynę
  3. Transport przy udziale OAT3 – może być hamowany przez probenecyd
  4. Słabe działanie inhibicyjne na glikoproteinę p – może wpływać na farmakokinetykę leków będących substratami glikoproteiny p, np. digoksyny

Większość interakcji lekowych sytagliptyny ma niewielkie znaczenie kliniczne i rzadko wymaga dostosowania dawkowania. Szczególną uwagę należy jednak zwrócić na pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stosujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 oraz na pacjentów przyjmujących digoksynę, u których może istnieć ryzyko zatrucia digoksyną.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl