Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Roswera

Stosowanie produktu leczniczego Roswera, podobnie jak innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA (statyn), wymaga zachowania szeregu środków ostrożności związanych z potencjalnymi działaniami niepożądanymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego leku z uwzględnieniem najważniejszych zagrożeń i zaleceń dla personelu medycznego.¹

Wpływ na czynność nerek

U pacjentów leczonych rozuwastatyną, szczególnie w dużych dawkach (40 mg), obserwowano sporadyczne lub przemijające występowanie proteinurii pochodzenia kanalikowego, wykrywanej testem paskowym. Nie stwierdzono, aby proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano jednak zwiększoną częstość poważnych zaburzeń czynności nerek u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg. W przypadku stosowania dawek 30 mg lub 40 mg rozuwastatyny zaleca się regularną kontrolę czynności nerek podczas wizyt kontrolnych.²

Działanie na mięśnie

Podczas leczenia rozuwastatyną, zwłaszcza w dawkach powyżej 20 mg, może wystąpić działanie niepożądane na mięśnie szkieletowe objawiające się bólami mięśni, miopatią, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizą. Ryzyko rabdomiolizy jest wyższe u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę w dawce 40 mg. W przypadku jednoczesnego stosowania ezetymibu i inhibitora reduktazy HMG-CoA, bardzo rzadko obserwowano rabdomiolizę, choć nie można wykluczyć interakcji farmakokinetycznych.³

Zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię bądź miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie produktu Roswera. Odnotowano nawroty choroby po podaniu (ponownym podaniu) tej samej lub innej statyny.⁴

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Aktywności kinazy kreatynowej (CK) nie należy oznaczać po intensywnym wysiłku fizycznym lub w przypadku występowania innych przyczyn podwyższających jej aktywność, ponieważ utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeśli podczas pierwszego oznaczania aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 × GGN – górna granica normy), pomiar należy powtórzyć po 5-7 dniach w celu weryfikacji. Nie należy rozpoczynać leczenia produktem Roswera, jeśli w badaniu kontrolnym CK >5 × GGN.^{Czynniki ryzyka przed rozpoczęciem leczenia}

Roswera, podobnie jak inne statyny, powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów z czynnikami zwiększającymi ryzyko miopatii lub rabdomiolizy. Do czynników tych należą:⁶

• Zaburzenia czynności nerek – zwiększają ryzyko kumulacji leku i działań niepożądanych⁷
• Niedoczynność tarczycy – może sprzyjać miopatii poprzez zaburzenia metabolizmu mięśni⁸
• Choroby mięśni lub występowanie dziedzicznych chorób mięśni w wywiadzie osobistym lub rodzinnym⁹
• Przebyte w przeszłości uszkodzenia mięśni po stosowaniu innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA lub fibratów¹⁰
• Nadużywanie alkoholu – może uszkadzać wątrobę i mięśnie¹¹
• Wiek >70 lat – zwiększa podatność na działania niepożądane¹³
• Jednoczesne stosowanie fibratów – może zwiększać ryzyko miopatii¹⁴

U pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka leczenia oraz zaleca się ścisłą obserwację w trakcie terapii. Jeśli aktywność kinazy kreatynowej jest znacznie podwyższona (>5 × GGN) przed leczeniem, nie należy rozpoczynać podawania produktu Roswera.^{Kontrola w trakcie leczenia}

Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi wszelkich niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub kurczów mięśni, szczególnie jeśli towarzyszą im złe samopoczucie lub gorączka. W takim przypadku należy zbadać aktywność kinazy kreatynowej.¹⁶

Jeśli aktywność kinazy kreatynowej jest znacząco zwiększona (>5 × GGN) lub jeśli objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet gdy CK ≤5 × GGN), leczenie należy przerwać. Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne zastosowanie produktu Roswera lub innej statyny w minimalnej dawce, przy ścisłej kontroli pacjenta.¹⁸

Interakcje lekowe związane z mięśniami

Dane z badań klinicznych nie potwierdziły zwiększonego działania rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami. Jednak u pacjentów leczonych jednocześnie innymi statynami i wymienionymi poniżej lekami stwierdzano zwiększoną częstość występowania zapalenia mięśni i miopatii:¹⁹

• Pochodne kwasu fibrynowego, w tym gemfibrozyl
• Cyklosporyna
• Kwas nikotynowy
• Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli
• Inhibitory proteazy
• Antybiotyki makrolidowe

Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z niektórymi statynami zwiększa ryzyko miopatii, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Roswera. Należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem fibratów lub niacyny i produktu Roswera. Jednoczesne stosowanie produktu Roswera w dawce 30 mg i 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁰

Kwas fusydowy – interakcja

Rozuwastatyny nie należy stosować jednocześnie z ogólnie działającymi postaciami kwasu fusydowego lub w ciągu 7 dni po zaprzestaniu leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których stosowanie kwasu fusydowego o działaniu ogólnym jest uznane za konieczne, należy przerwać leczenie statynami na cały okres przyjmowania kwasu fusydowego.²¹

Zgłaszano przypadki rabdomiolizy (w tym przypadki śmiertelne) u pacjentów przyjmujących jednocześnie kwas fusydowy i statyny. Pacjent powinien być poinformowany, aby w razie wystąpienia osłabienia mięśni, bólu lub wrażliwości mięśni natychmiast skontaktował się z lekarzem.²²

Leczenie statynami można wznowić po 7 dniach od przyjęcia ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych przypadkach, gdy przedłużone stosowanie kwasu fusydowego o działaniu ogólnym jest konieczne, np. w leczeniu ciężkich zakażeń, zasadność jednoczesnego podawania produktu Roswera z kwasem fusydowym należy rozważyć tylko indywidualnie, pod ścisłą kontrolą medyczną.²³

Przeciwwskazania do stosowania

Produktu leczniczego Roswera nie należy stosować, jeśli u pacjenta występują objawy mogące świadczyć o ostrej, ciężkiej miopatii lub w sytuacji sprzyjającej niewydolności nerek wtórnej do rabdomiolizy (np. posocznica, niedociśnienie, rozległy zabieg chirurgiczny, uraz, ciężkie zaburzenia metaboliczne, hormonalne i elektrolitowe lub niekontrolowana padaczka).²⁴

Wpływ na czynność wątroby

Produkt leczniczy Roswera, podobnie jak inne statyny, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub z chorobą wątroby w wywiadzie. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu.²⁵

Leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę, jeśli aktywność aminotransferaz jest 3-krotnie większa niż górna granica normy. Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych) po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa przy stosowaniu dawki 40 mg.²⁶

U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym przed rozpoczęciem leczenia produktem Roswera należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.²⁷

Rasa – różnice etniczne

W badaniach farmakokinetyki wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z rasą białą. Ta różnica powinna być uwzględniana podczas doboru dawki leku.²⁸

Inhibitory proteazy – interakcje

Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na rozuwastatynę była obserwowana u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę jednocześnie z różnymi inhibitorami proteazy w skojarzeniu z rytonawirem. Należy rozważyć zarówno korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężenia lipidów wskutek stosowania rozuwastatyny u pacjentów z zakażeniem HIV przyjmujących inhibitory proteazy, jak i możliwość zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki rozuwastatyny.²⁹

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z inhibitorami proteazy nie jest zalecane, o ile dawka rozuwastatyny nie zostanie odpowiednio dostosowana.³⁰

Śródmiąższowa choroba płuc

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc w czasie stosowania niektórych statyn, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel i ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, zmniejszenie masy ciała i gorączka). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc należy przerwać leczenie statynami.³¹

Cukrzyca

Badania wykazały, że statyny jako grupa leków mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z grupy wysokiego ryzyka rozwoju cukrzycy w przyszłości mogą spowodować hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej. Ryzyko to jest jednak mniejsze niż korzyści dla układu naczyniowego wynikające ze stosowania statyn, więc nie powinno być powodem zaprzestania leczenia.³²

Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo wynosi 5,6 do 6,9 mmol/l, BMI>30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni pozostawać zarówno pod kontrolą kliniczną, jak i biochemiczną, zgodnie z krajowymi wytycznymi.³⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ocena wzrostu, masy ciała, indeksu BMI (body mass index) i stopnia rozwoju drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat przyjmujących rozuwastatynę jest ograniczona do 2 lat. Po dwóch latach leczenia w ramach badań klinicznych nie stwierdzono wpływu na wzrost, masę ciała, indeks BMI lub dojrzałość płciową.³⁵

W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie wzrost aktywności kinazy kreatyniny >10 × GGN (górna granica normy) i objawy mięśniowe po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w badaniach klinicznych u osób dorosłych.^{Ciężkie skórne reakcje niepożądane}

Podczas stosowania rozuwastatyny występowały ciężkie skórne działania niepożądane w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), mogące zagrażać życiu lub zakończyć się zgonem. Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych oraz uważnie obserwować pacjenta w czasie leczenia.³⁷

Jeśli objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazują na wystąpienie tych reakcji, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Roswera i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Roswera, nie należy nigdy ponownie stosować tego leku u tego pacjenta.³⁸

Nietolerancja laktozy

Roswera zawiera laktozę. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy, zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.³⁹