Działania niepożądane rywaroksabanu – szczegółowa charakterystyka

Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został szczegółowo oceniony w ramach trzynastu znaczących badań klinicznych fazy III. Lek podawano łącznie 69 608 dorosłym pacjentom w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III.¹

Profil krwawień jako główne działanie niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów otrzymujących rywaroksaban były krwawienia różnego typu i nasilenia. Wśród najczęstszych manifestacji krwotocznych obserwowano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%).²

Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu, co potencjalnie może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy podmiotowe, przedmiotowe oraz nasilenie krwawienia (włącznie z przypadkami zakończonymi zgonem) będą różnić się w zależności od miejsca, nasilenia i rozległości krwawienia i/lub niedokrwistości.³

Grupy pacjentów o podwyższonym ryzyku krwawień

Dla niektórych grup pacjentów ryzyko krwawienia może być znacząco większe. Dotyczy to zwłaszcza:⁴

• Pacjentów z niekontrolowalnym ciężkim nadciśnieniem tętniczym krwi
• Pacjentów jednocześnie stosujących leczenie wpływające na hemostazę

W badaniach klinicznych w trakcie długotrwałego leczenia rywaroksabanem, w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych (np. krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, w tym nieprawidłowe krwawienia z pochwy lub nadmierne krwawienia miesiączkowe) oraz niedokrwistość.⁵

Objawy i konsekwencje powikłań krwotocznych

Objawami powikłań krwotocznych mogą być:⁶

• Osłabienie
• Bladość
• Zawroty głowy
• Ból głowy
• Obrzęk niewiadomego pochodzenia
• Duszność
• Wstrząs niewiadomego pochodzenia

W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości, obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.⁷

Dla rywaroksabanu zgłaszano także znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:⁸

• Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan zagrażający ukrwieniu i funkcji kończyny
• Niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji
• Nefropatia związana z antykoagulantami

Monitorowanie i wykrywanie krwawień

Oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia i określania ilościowego znaczenia klinicznego jawnego krwawienia, jeśli uznane zostanie to za stosowne w konkretnym przypadku klinicznym.⁹

Tabela działań niepożądanych produktu Rivaroxaban Aurovitas

Częstość występowania działań niepożądanych została zdefiniowana według następujących kategorii:¹⁰

• Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
• Często: występują u co najmniej 1 na 100 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1 000 pacjentów (≥ 1/1 000 do < 1/100)
• Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000 pacjentów (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (< 1/10 000)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Porównanie częstości krwawień w różnych wskazaniach

Częstość występowania krwawień i niedokrwistości u pacjentów stosujących rywaroksaban różni się w zależności od wskazania terapeutycznego:¹¹

• W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego:
  • Dowolne krwawienie: 6,8% pacjentów
  • Anemia: 5,9% pacjentów
• W profilaktyce ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych:
  • Dowolne krwawienie: 12,6% pacjentów
  • Anemia: 2,1% pacjentów
• W leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) oraz profilaktyce nawrotów:
  • Dowolne krwawienie: 23% pacjentów
  • Anemia: 1,6% pacjentów
• W leczeniu ŻChZZ u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat:
  • Dowolne krwawienie: 39,5% pacjentów
  • Anemia: 4,6% pacjentów
• W profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków:
  • Dowolne krwawienie: 28 na 100 pacjentolat
  • Anemia: 2,5 na 100 pacjentolat
• W profilaktyce zdarzeń zakrzepowych po ostrym zespole wieńcowym (OZW):
  • Dowolne krwawienie: 22 na 100 pacjentolat
  • Anemia: 1,4 na 100 pacjentolat
• W profilaktyce zdarzeń zakrzepowych u pacjentów z chorobą wieńcową (CAD) i/lub chorobą tętnic obwodowych (PAD):
  • Dowolne krwawienie: 6,7 na 100 pacjentolat
  • Anemia: 0,15 na 100 pacjentolat

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Oceniając stan każdego pacjenta, u którego stosowane są leki przeciwzakrzepowe, należy uwzględnić możliwość wystąpienia krwotoku.¹²

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹³

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

• Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: +48 22 49 21 301
• faks: +48 22 49 21 309
• strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁴