Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Risperidone Grindeks 3 mg
Rysperydon, stosowany w okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, niesie ze sobą ryzyko wystąpienia u noworodków działań niepożądanych takich jak zaburzenia pozapiramidowe, objawy odstawienne, pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia napięcia mięśniowego, drżenia, senność patologiczna, zespół zaburzeń oddechowych oraz problemy z karmieniem. Ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperydonu u kobiet ciężarnych, lek Risperidone Grindeks powinien być stosowany jedynie przy bezwzględnych wskazaniach klinicznych, w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas. Nagłe odstawienie leku w trakcie ciąży jest przeciwwskazane; zaleca się stopniową redukcję dawki pod ścisłą kontrolą lekarską, aby uniknąć nawrotu choroby i objawów odstawiennych. Noworodki narażone na rysperydon wymagają szczegółowej obserwacji i monitorowania po urodzeniu.
- epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- uporczywa agresja u pacjenta z otępieniem w chorobie Alzheimera w stopniu umiarkowanym do ciężkiego
- uporczywa agresja w przebiegu zaburzenia zachowania u dziecka upośledzonego umysłowo
- uporczywa agresja w przebiegu zaburzenia zachowania u dziecka ze sprawnością intelektualną poniżej przeciętnej
Wpływ leku Risperidone Grindeks na płodność, ciążę i laktację
Przekazanie odpowiednich informacji pacjentce dotyczących stosowania rysperydonu w okresie rozrodczym wymaga dokładnego omówienia potencjalnych zagrożeń i korzyści. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane kliniczne, którymi powinien dysponować lekarz podczas konsultacji z pacjentką w ciąży lub karmiącą piersią.1
Stosowanie rysperydonu w okresie ciąży
Obecnie dostępna baza danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania rysperydonu u kobiet ciężarnych jest niewystarczająca do pełnej oceny ryzyka. Chociaż badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego tego leku, zaobserwowano inne formy toksycznego wpływu na funkcje reprodukcyjne u zwierząt laboratoryjnych.2
Szczególną uwagę należy zwrócić na ekspozycję płodu na rysperydon w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki, które były narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, w ostatnim trymestrze ciąży znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych po urodzeniu.3
Możliwe działania niepożądane u noworodków
U noworodków, których matki przyjmowały rysperydon w trzecim trymestrze ciąży, mogą wystąpić następujące objawy niepożądane:4
- Zaburzenia pozapiramidowe o różnym nasileniu i czasie trwania
- Objawy odstawienne manifestujące się w zróżnicowany sposób
- Pobudzenie psychoruchowe
- Zaburzenia napięcia mięśniowego (zarówno wzmożone, jak i obniżone)
- Drżenia różnego typu
- Senność patologiczna
- Zespół zaburzeń oddechowych
- Zaburzenia związane z karmieniem
Ze względu na powyższe ryzyko, noworodki, których matki przyjmowały rysperydon w trzecim trymestrze, wymagają szczególnie wnikliwej obserwacji klinicznej i monitorowania po urodzeniu.5
Zalecenia dotyczące postępowania u kobiet w ciąży
Produkt leczniczy Risperidone Grindeks nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że istnieją bezwzględne wskazania kliniczne, które przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. W takich przypadkach należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres.6
W przypadku konieczności przerwania farmakoterapii rysperydonem w trakcie ciąży, należy bezwzględnie unikać nagłego odstawienia leku. Zaleca się stopniową redukcję dawki pod ścisłą kontrolą lekarską, aby zminimalizować ryzyko nawrotu choroby podstawowej oraz wystąpienia objawów odstawiennych.7
Stosowanie rysperydonu w okresie karmienia piersią
Dane z badań przedklinicznych oraz obserwacji klinicznych potwierdzają, że rysperydon oraz jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon przenikają do mleka, zarówno u zwierząt laboratoryjnych, jak i u kobiet karmiących piersią.8
Ilości substancji czynnej i jej metabolitu wykrywane w mleku kobiecym są względnie niewielkie, jednak brak jest wyczerpujących danych klinicznych dotyczących potencjalnych działań niepożądanych u niemowląt eksponowanych na rysperydon poprzez mleko matki.9
Podczas podejmowania decyzji o kontynuacji lub przerwaniu karmienia piersią u pacjentki przyjmującej rysperydon, lekarz powinien dokładnie przeanalizować stosunek korzyści wynikających z naturalnego karmienia dla dziecka oraz korzyści terapeutycznych dla matki, w zestawieniu z potencjalnym ryzykiem dla niemowlęcia.10
Wpływ rysperydonu na płodność
Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne będące antagonistami receptorów dopaminowych D₂, powoduje istotne zwiększenie stężenia prolaktyny w surowicy krwi. Hiperprolaktynemia wywołana farmakologicznie może prowadzić do zaburzeń funkcji rozrodczych poprzez złożony mechanizm neuroendokrynny.11
Mechanizm wpływu podwyższonego stężenia prolaktyny na płodność obejmuje:12
- Hamowanie wydzielania gonadoliberyny (GnRH) w podwzgórzu
- Wtórne zmniejszenie wydzielania gonadotropin przez przysadkę mózgową
- Zaburzenia steroidogenezy w gonadach
- Hamowanie funkcji rozrodczych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn
Warto jednak podkreślić, że w przeprowadzonych badaniach nieklinicznych nie wykazano jednoznacznie takiego niekorzystnego wpływu rysperydonu na parametry płodności.13 Niemniej jednak, pacjentki i pacjenci w wieku rozrodczym powinni być informowani o potencjalnym wpływie długotrwałego leczenia rysperydonem na funkcje reprodukcyjne.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania