Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Risperidone Grindeks 0,5 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperydonu dostarczają kompleksowych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem. Dane te obejmują wpływ na układ endokrynny i rozrodczy, potencjalne działanie teratogenne, aspekty genotoksyczne oraz ryzyko karcinogenne, a także szczególne informacje dotyczące wpływu na organizmy w fazie rozwoju.¹

Wpływ na układ endokrynny i mechanizm działania

W badaniach toksyczności (pod)przewlekłej przeprowadzonych na niedojrzałych płciowo szczurach i psach zaobserwowano zależne od dawki działanie rysperydonu na gruczoły piersiowe oraz układ rozrodczy u osobników obu płci. Efekty te są bezpośrednio związane z podwyższonym stężeniem prolaktyny w surowicy krwi, co wynika z blokady receptora dopaminergicznego D2 przez rysperydon.² Istotnym odkryciem było również to, że badania przeprowadzone na kulturach tkankowych wskazują, iż prolaktyna może stymulować rozwój komórek w guzach piersi u ludzi, co może mieć znaczenie kliniczne.³

Wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

Badania nie wykazały działania teratogennego rysperydonu na płód u szczurów i królików, co jest istotną informacją w kontekście potencjalnego stosowania leku u kobiet w ciąży.⁴ Jednakże w badaniach wpływu rysperydonu na rozmnażanie u szczurów zaobserwowano niepożądane efekty dotyczące:

• Zachowań rodzicielskich podczas kojarzenia się w pary – co może wskazywać na wpływ leku na funkcje behawioralne związane z reprodukcją
• Masy urodzeniowej potomstwa – sugerując potencjalny wpływ na rozwój wewnątrzmaciczny
• Przeżywalności potomstwa – co może mieć znaczenie w kontekście oceny bezpieczeństwa

⁵

Wpływ na funkcje poznawcze i rozwój młodych osobników

Ekspozycja płodów szczurzych na rysperydon wiązała się z deficytami funkcji poznawczych obserwowanymi u dorosłych zwierząt.⁶ Jest to zgodne z obserwacjami dotyczącymi innych antagonistów dopaminy, które podane ciężarnym zwierzętom wykazywały negatywny wpływ na uczenie się i rozwój motoryczny potomstwa.⁷

W badaniach toksykologicznych prowadzonych na młodych szczurach odnotowano:

• Zwiększoną śmiertelność potomstwa
• Opóźnienie rozwoju potomstwa

⁸

W 40-tygodniowym badaniu na młodych psach zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płciowego.⁹ Istotne obserwacje dotyczące wpływu na rozwój kostny wykazały, że:

• Przy narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji u młodzieży (dawka 1,5 mg na dobę) nie stwierdzono zaburzenia wzrostu kości długich u psów
• Przy ekspozycji 15 razy większej od maksymalnej ekspozycji u młodzieży zaobserwowano wpływ na kości długie i dojrzewanie płciowe

¹⁰

Potencjał genotoksyczny i karcinogenny

Badania przedkliniczne wskazują, że rysperydon nie wykazuje działania genotoksycznego w licznych przeprowadzonych testach.¹¹ Jednak w badaniach nad potencjalnym działaniem rakotwórczym rysperydonu podawanego doustnie zwierzętom laboratoryjnym zaobserwowano zwiększoną częstość występowania określonych typów nowotworów:

Obserwowane zmiany nowotworowe można powiązać z przedłużającym się antagonizmem rysperydonu względem receptora D2 i wynikającą z tego hiperprolaktynemią.¹² Jednak znaczenie tych obserwacji dotyczących gryzoni dla oceny ryzyka stosowania leku u ludzi pozostaje nieustalone.¹³

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Modele zwierzęce badane zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT, co teoretycznie może zwiększać ryzyko wystąpienia u pacjentów groźnej dla życia arytmii – częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.¹⁴ Jest to istotna informacja bezpieczeństwa, która powinna być brana pod uwagę przy stosowaniu leku, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.