Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Risperidone Grindeks 0,5 mg

Wpływ leku Risperidone Grindeks na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie rysperydonu u kobiet w wieku reprodukcyjnym, w ciąży oraz w okresie karmienia piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Prawidłowe przekazanie informacji pacjentce jest kluczowym elementem prowadzenia bezpiecznej farmakoterapii.¹

Stosowanie w ciąży

Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperydonu u kobiet w ciąży są ograniczone. Należy podkreślić, że nie ma wystarczających danych klinicznych pozwalających jednoznacznie określić bezpieczeństwo stosowania tego leku w okresie ciąży. W badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych rysperydon nie wykazywał działania teratogennego, jednakże odnotowano inne rodzaje toksycznego wpływu na reprodukcję.²

Stosując Risperidone Grindeks u kobiet ciężarnych, lekarz musi poinformować pacjentkę, że potencjalne zagrożenie dla człowieka nie zostało w pełni poznane. Zgodnie z zasadą ostrożności, produkt leczniczy Risperidone Grindeks nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z klinicznego punktu widzenia.³

Ryzyko dla noworodków eksponowanych na rysperydon w okresie ciąży

Szczególnie istotne jest przekazanie kobietom w ciąży informacji na temat potencjalnego ryzyka dla noworodków, które były narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki te znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, takich jak:⁴

• Zaburzenia pozapiramidowe – mogą objawiać się wzmożonym napięciem mięśniowym, drżeniem, sztywnością
• Objawy odstawienne – o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie

Zgłaszane działania niepożądane u noworodków eksponowanych na rysperydon w okresie prenatalnym obejmują:⁵

• Pobudzenie – nadmierna reaktywność na bodźce, niepokój
• Wzmożone napięcie mięśniowe – hipertonia, sztywność
• Obniżone napięcie mięśniowe – hipotonia, wiotkość
• Drżenie – mimowolne, rytmiczne ruchy
• Senność – nadmierna potrzeba snu, trudności z wybudzaniem
• Zespół zaburzeń oddechowych – problemy z prawidłowym oddychaniem
• Zaburzenia związane z karmieniem – trudności z pobieraniem pokarmu, słaby odruch ssania

Z uwagi na powyższe ryzyko, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że noworodki narażone na rysperydon w okresie prenatalnym wymagają szczególnej, uważnej obserwacji i monitorowania po urodzeniu.⁶

Postępowanie w przypadku konieczności przerwania leczenia w ciąży

Jeżeli zaistnieje konieczność przerwania leczenia rysperydonem w okresie ciąży, lekarz musi poinformować pacjentkę, że nie należy przerywać stosowania leku nagle. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych zarówno u matki, jak i potencjalnie u płodu.⁷ Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki pod ścisłą kontrolą lekarza.

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Badania przedkliniczne oraz kliniczne potwierdziły, że rysperydon oraz jego aktywny metabolit – 9-hydroksyrysperydon – przenikają do mleka. Substancje te zostały wykryte w mleku kobiet karmiących piersią, choć w stosunkowo niewielkich ilościach.⁸

Istotną informacją, którą lekarz powinien przekazać kobiecie karmiącej piersią, jest brak wystarczających danych klinicznych dotyczących występowania działań niepożądanych u niemowląt karmionych mlekiem matki przyjmującej rysperydon.⁹

W związku z powyższym, decyzja dotycząca kontynuowania karmienia piersią w trakcie terapii rysperydonem powinna opierać się na indywidualnej analizie stosunku potencjalnych korzyści z karmienia piersią do możliwego ryzyka dla dziecka.¹⁰ Zaleca się rozważenie alternatywnych metod karmienia na czas terapii, jeśli jest to klinicznie uzasadnione.

Wpływ na płodność

Rysperydon, podobnie jak inne leki z grupy antagonistów receptorów dopaminowych D2, powoduje zwiększenie stężenia prolaktyny w surowicy krwi. Mechanizm ten ma istotne znaczenie dla funkcji rozrodczych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.¹¹

Lekarz powinien poinformować pacjentkę/pacjenta o mechanizmie, w jakim hiperprolaktynemia może wpływać na płodność:¹²

1. Hamowanie wydzielania gonadoliberyny (GnRH) w podwzgórzu
2. Zmniejszenie wydzielania gonadotropin przez przysadkę mózgową
3. Zaburzenia steroidogenezy w gonadach
4. Hamowanie funkcji rozrodczych u obu płci

Należy jednak zaznaczyć, że pomimo teoretycznego ryzyka wpływu na płodność, w badaniach przedklinicznych z rysperydonem nie zaobserwowano takich działań.¹³ Niemniej jednak, lekarz powinien monitorować objawy hiperprolaktynemii, szczególnie u pacjentów planujących posiadanie potomstwa.