Właściwości farmakodynamiczne budezonidu

Budezonid, substancja czynna preparatu Pulmicort, należy do grupy farmakoterapeutycznej: inne leki stosowane w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych podawane drogą wziewną, glikokortykosteroidy (kod ATC: R03B A02). Jest to glikokortykosteroid wykazujący silne miejscowe działanie przeciwzapalne na drogi oddechowe.¹

Mechanizm działania przeciwzapalnego

Chociaż dokładny mechanizm działania glikokortykosteroidów w leczeniu astmy nie jest w pełni poznany, badania wskazują na istotną rolę reakcji przeciwzapalnych z udziałem komórek T, eozynofili i komórek tucznych. Działanie budezonidu polega na zahamowaniu uwalniania mediatorów zapalenia oraz zahamowaniu odpowiedzi immunologicznej zależnej od cytokin. Warto podkreślić, że budezonid charakteryzuje się około 15-krotnie większym powinowactwem do receptora glikokortykosteroidowego w porównaniu z prednizolonem, co przekłada się na jego zwiększoną siłę działania.²

Wpływ na reaktywność dróg oddechowych

Działanie przeciwzapalne budezonidu skutkuje zmniejszeniem skurczu oskrzeli zarówno we wczesnej, jak i późnej fazie reakcji alergicznej. U pacjentów z nadwrażliwością oskrzeli budezonid zmniejsza wpływ histaminy i metacholiny na drogi oddechowe. Badania kliniczne wykazały, że wcześniejsze rozpoczęcie leczenia budezonidem po wystąpieniu astmy koreluje z lepszą poprawą czynności płuc.³

Wpływ na czynność nadnerczy

Badania z udziałem zdrowych ochotników wykazały zależny od dawki wpływ budezonidu na stężenie kortyzolu w osoczu i moczu. W zalecanych dawkach preparat Pulmicort Turbuhaler powoduje znacznie mniejsze zaburzenia czynności nadnerczy niż prednizon w dawce 10 mg, co potwierdzono w testach z ACTH. U dzieci powyżej 3. roku życia nie obserwowano działania ogólnoustrojowego przy dawkach do 400 µg na dobę. Działania ogólnoustrojowe mogą wystąpić przy dawkach 400-800 µg na dobę, natomiast przy dawkach przekraczających 800 µg na dobę takie działania występują często.⁴

Wpływ na wzrost pacjentów pediatrycznych

Zarówno astma, jak i stosowanie glikokortykosteroidów drogą wziewną, może powodować opóźnienie wzrostu u dzieci. Jednakże długoterminowe badania (trwające do 13 lat) dotyczące dzieci i młodzieży leczonych budezonidem wykazały, że pacjenci ci ostatecznie osiągali spodziewany wzrost w wieku dorosłym, co potwierdza bezpieczeństwo długotrwałej terapii.⁵

Skuteczność w astmie wywoływanej wysiłkiem

Leczenie budezonidem w postaci produktu wziewnego wykazuje skuteczność w zapobieganiu napadom astmy wywoływanym przez wysiłek fizyczny, co stanowi istotny aspekt terapii dla pacjentów, u których aktywność fizyczna może prowokować objawy astmatyczne.⁶

Badania kliniczne budezonidu

Skuteczność w astmie przewlekłej

Skuteczność preparatu Pulmicort została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. Wykazano, że produkt jest efektywny zarówno u pacjentów dorosłych, jak i u dzieci przy schemacie dawkowania raz lub dwa razy na dobę w leczeniu przewlekłej astmy. Elastyczność dawkowania stanowi dodatkową zaletę terapeutyczną tego leku.⁷

Skuteczność w zespole krupu u dzieci

Pulmicort w postaci zawiesiny do nebulizacji był porównywany z placebo w wielu badaniach klinicznych u dzieci z zespołem krupu. Poniżej przedstawiono wyniki reprezentatywnych badań oceniających skuteczność budezonidu w tym wskazaniu.⁸

Badanie w łagodnym do umiarkowanego zespole krupu

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo wzięło udział 87 dzieci w wieku od 7 miesięcy do 9 lat z klinicznym rozpoznaniem zespołu krupu. Badanie miało na celu ocenę, czy Pulmicort w postaci zawiesiny do nebulizacji łagodzi objawy zespołu krupu w ocenie punktowej oraz czy skraca czas hospitalizacji. Schemat dawkowania obejmował dawkę początkową 2 mg produktu Pulmicort lub placebo, a następnie dawkę 1 mg lub placebo podawaną co 12 godzin. Wyniki wykazały statystycznie znamienną poprawę punktacji objawów zespołu krupu po 12 oraz po 24 godzinach stosowania budezonidu. Co więcej, już po 2 godzinach od podania leku zaobserwowano poprawę w podgrupie pacjentów z początkową punktacją objawów zespołu krupu powyżej 3. Dodatkowo odnotowano skrócenie okresu hospitalizacji o 33% w grupie otrzymującej budezonid w porównaniu z grupą placebo.⁹

Badanie w umiarkowanym do ciężkiego zespole krupu

Drugie randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kliniczne kontrolowane placebo obejmowało 83 niemowlęta i dzieci (w wieku od 6 miesięcy do 8 lat) hospitalizowane z powodu umiarkowanego do ciężkiego zespołu krupu. Pacjenci otrzymywali Pulmicort w postaci zawiesiny do nebulizacji w dawce 2 mg lub placebo co 12 godzin, przez okres nie dłuższy niż 36 godzin lub do momentu wypisania ze szpitala. Łączna punktacja objawów zespołu krupu była oceniana w określonych odstępach czasowych (0, 2, 6, 12, 24, 36 oraz 48 godzin po podaniu pierwszej dawki).

Wyniki badania wykazały, że po 2 godzinach zarówno grupa otrzymująca Pulmicort, jak i grupa placebo wykazywały podobną poprawę w zakresie punktacji objawów zespołu krupu, bez statystycznie znamiennej różnicy. Jednakże po 6 godzinach od podania pierwszej dawki, punktacja objawów zespołu krupu w grupie leczonych Pulimicortem uległa statystycznie znamiennej poprawie w porównaniu z grupą placebo. Ta istotna różnica utrzymywała się w podobnym stopniu w kolejnych punktach czasowych – po 12 oraz po 24 godzinach.¹⁰

Główne właściwości farmakodynamiczne budezonidu