Specjalne ostrzeżenia
Priorix-Tetra

Szczepionka Priorix-Tetra, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki, różyczki oraz ospy wietrznej, wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania. Należy zapewnić dostępność odpowiedniego leczenia w przypadku reakcji anafilaktycznych oraz unikać kontaktu szczepionki z alkoholem lub środkami dezynfekującymi, które mogą inaktywować wirusy. Szczepionka nie powinna być podawana donaczyniowo ani śródskórnie. U pacjentów z alergią na białka jaja kurzego istnieje zwiększone, choć rzadkie, ryzyko reakcji alergicznych. Po pierwszej dawce obserwuje się zwiększone ryzyko gorączki i drgawek gorączkowych w okresie 5-12 dni, szczególnie u osób z historią drgawek, co może wymagać rozważenia podania szczepionek MMR i przeciw ospie wietrznej oddzielnie. Zaleca się unikanie stosowania salicylanów przez 6 tygodni po szczepieniu ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania szczepionki Priorix-Tetra

Szczepionka Priorix-Tetra, jako szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej, wymaga stosowania określonych środków ostrożności ze względu na swój żywy, atenuowany charakter. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tej szczepionki przez wykwalifikowany personel medyczny.1

Podstawowe środki ostrożności podczas podawania

Podczas podawania szczepionki Priorix-Tetra należy zapewnić dostępność odpowiedniego leczenia i nadzoru medycznego w przypadku wystąpienia rzadkich reakcji anafilaktycznych po szczepieniu. Alkohol i inne środki dezynfekujące powinny całkowicie wyparować ze skóry przed podaniem szczepionki, ponieważ mogą one inaktywować atenuowane wirusy zawarte w szczepionce.2

Szczepionki Priorix-Tetra nie wolno podawać donaczyniowo ani śródskórnie – jest to absolutnie przeciwwskazane.3

Ryzyko reakcji alergicznych na białko jaja

Wirusy odry i świnki zawarte w szczepionce Priorix-Tetra są uzyskiwane z hodowli komórkowej zarodka kurzego, dlatego mogą zawierać śladowe ilości białka jaja. U osób z wywiadem reakcji anafilaktycznych, anafilaktoidalnych lub innych reakcji typu wczesnego po spożyciu jaj (np. uogólniona pokrzywka, obrzęk jamy ustnej i gardła, trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia tętniczego lub wstrząs) może występować zwiększone ryzyko reakcji typu wczesnego po szczepieniu, choć są one bardzo rzadkie.4 W przypadku szczepienia takich osób należy zachować szczególną ostrożność i zapewnić dostępność odpowiednich środków leczniczych w razie wystąpienia reakcji alergicznej.

Zwiększone ryzyko drgawek gorączkowych

Zaobserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia gorączki i drgawek gorączkowych w okresie od 5 do 12 dni po podaniu pierwszej dawki szczepionki Priorix-Tetra w porównaniu z jednoczesnym podaniem szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz osobno przeciw ospie wietrznej.5

U osób z wywiadem drgawek (w tym drgawek gorączkowych) lub z wywiadem rodzinnym drgawek należy dokładnie rozważyć decyzję o szczepieniu. U tych pacjentów można rozważyć podanie pierwszej dawki w postaci oddzielnie podanej szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz szczepionki przeciw ospie wietrznej.6 Osoby zaszczepione powinny być obserwowane pod kątem wystąpienia gorączki w okresie zwiększonego ryzyka.

Należy zaznaczyć, że częstość występowania gorączki jest zazwyczaj wyższa po podaniu pierwszej dawki szczepionki zawierającej wirusa odry, natomiast nie odnotowano doniesień wskazujących na zwiększone ryzyko wystąpienia gorączki po podaniu drugiej dawki.7

Zakaz stosowania salicylanów

Należy unikać stosowania salicylanów przez 6 tygodni po każdym podaniu szczepionki Priorix-Tetra. Jest to związane z opisywanymi przypadkami zespołu Reye’a po zastosowaniu salicylanów w przebiegu naturalnego zakażenia wirusem ospy wietrznej.8

Szczepienie osób z niedoborami odporności

U pacjentów z wybranymi rodzajami niedoborów odporności można rozważyć szczepienie, gdy korzyści przewyższają ryzyko (np. pacjenci z bezobjawowym zakażeniem HIV, niedobór podklas IgG, wrodzona neutropenia, przewlekła choroba ziarniniakowa oraz choroby przebiegające z niedoborem dopełniacza).9

Pacjenci z niedoborami odporności, u których nie stwierdza się przeciwwskazań do szczepienia, mogą wykazywać słabszą odpowiedź immunologiczną w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością układu immunologicznego. W konsekwencji, pomimo prawidłowego podania szczepionki, w przypadku kontaktu z patogenami niektórzy z tych pacjentów mogą zachorować na odrę, świnkę, różyczkę lub ospę wietrzną.10 Tych pacjentów należy starannie monitorować pod kątem występowania objawów choroby.

Odnotowano bardzo nieliczne doniesienia o wystąpieniu rozsianej ospy wietrznej z zajęciem narządów wewnętrznych po podaniu szczepionki zawierającej szczep Oka, głównie u pacjentów z niedoborami odporności.11

Ryzyko przeniesienia wirusów zawartych w szczepionce

Przenoszenie wirusów szczepionkowych odry, świnki i różyczki z osób zaszczepionych na podatne osoby z otoczenia nigdy nie zostało udowodnione, mimo że wirusy różyczki są wydalane drogą kropelkową przez około 7 do 28 dni po zaszczepieniu, z maksymalnym wydalaniem około 11. dnia.12

Odnotowano bardzo rzadkie przypadki przeniesienia zawartego w szczepionce wirusa ospy wietrznej szczepu Oka z osób zaszczepionych, u których rozwinęła się wysypka, na pozostające w kontakcie z nimi osoby nieuodpornione. Nie można również wykluczyć możliwości przeniesienia wirusa ospy wietrznej szczepu Oka z osoby zaszczepionej, u której nie rozwinęła się wysypka, na osobę nieuodpornioną.13

Osoby zaszczepione, również te bez objawów wysypki zbliżonej do ospy wietrznej, powinny unikać bliskich kontaktów z osobami z grupy wysokiego ryzyka, podatnymi na zachorowanie na ospę wietrzną, przez okres do 6 tygodni po szczepieniu.14 W przypadku braku możliwości uniknięcia takiego kontaktu, należy ocenić ryzyko potencjalnego przeniesienia wirusa szczepionkowego w porównaniu z ryzykiem zakażenia i przeniesienia dzikiego typu wirusa ospy wietrznej.

Grupy wysokiego ryzyka podatne na zachorowanie na ospę wietrzną

  • Osoby z zaburzeniami odporności15
  • Kobiety w ciąży, które nie chorowały wcześniej na ospę wietrzną i nie mają potwierdzonej laboratoryjnie przebytej infekcji16
  • Noworodki matek bez wywiadu ospy wietrznej i bez laboratoryjnego potwierdzenia wcześniejszej infekcji17

Szczepienie po kontakcie z chorobą

Ograniczona ochrona przeciw odrze lub ospie wietrznej może zostać uzyskana przez zaszczepienie w ciągu 72 godzin od momentu kontaktu z osobą chorą.18

Trombocytopenia

Po podaniu pierwszej dawki żywych szczepionek przeciwko odrze, śwince, różyczce zgłaszano przypadki pogorszenia lub nawrotu trombocytopenii u osób chorujących na tę chorobę.19 W takich przypadkach należy dokładnie ocenić stosunek korzyści i ryzyka wynikający ze szczepienia szczepionką Priorix-Tetra. Osoby z trombocytopenią należy szczepić z zachowaniem szczególnej ostrożności, a preferowaną drogą podania szczepionki u takich pacjentów jest podanie podskórne.

Ryzyko omdleń

Po podaniu szczepionki lub nawet przed jej podaniem może wystąpić utrata przytomności (omdlenie), szczególnie u nastolatków, jako reakcja psychogenna na ukłucie igłą.20 Mogą temu towarzyszyć objawy neurologiczne, takie jak przemijające zaburzenia widzenia, parestezje oraz toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas odzyskiwania przytomności. Ważne jest przestrzeganie odpowiednich procedur, aby uniknąć urazów podczas omdleń.

Skuteczność szczepionki

Podobnie jak w przypadku wszystkich szczepionek, u niektórych zaszczepionych osób może nie wystąpić ochronna odpowiedź immunologiczna.21 Odnotowano przypadki wystąpienia ospy wietrznej u osób wcześniej zaszczepionych Priorix-Tetra, jednak przebieg choroby był zazwyczaj łagodny, z mniejszą liczbą wykwitów skórnych i rzadziej towarzyszącą gorączką niż u osób niezaszczepionych.22

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl