Działania niepożądane
Polalid 5 mg

Lenalidomid, stosowany w różnych wskazaniach hematologicznych, wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od schematu leczenia i populacji pacjentów. W leczeniu podtrzymującym nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (ASCT) najczęściej obserwowano neutropenię (60,8-79,0%), zapalenie oskrzeli (47,4%), biegunkę (38,9-54,5%) oraz trombocytopenię (23,5-72,3%). U pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem lub bortezomibem i deksametazonem, dominowały działania niepożądane takie jak zmęczenie (do 73,7%), neuropatia obwodowa (71,8%), trombocytopenia (57,6%) oraz hipokalcemia (50,0%). Ciężkie działania niepożądane, w tym zapalenie płuc (do 10,6%), niewydolność nerek (6,3%) oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, występowały z częstością ≥5% w określonych grupach pacjentów. W zespołach mielodysplastycznych dominowały neutropenia (76,8%) i trombocytopenia (46,4%), a u chorych na chłoniaka grudkowego leczonych lenalidomidem z rytuksymabem odnotowano gorączkę neutropeniczną (2,7%) oraz zatorowość płucną (2,7%).

Działania niepożądane lenalidomidu

Lenalidomid (substancja czynna produktu leczniczego Polalid) może powodować szereg działań niepożądanych, których charakter i częstość występowania różnią się w zależności od wskazania, schematu dawkowania oraz zastosowania w monoterapii lub terapii skojarzonej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat profilu bezpieczeństwa tego leku w różnych populacjach pacjentów.1

Profil bezpieczeństwa w nowo rozpoznanym szpiczaku mnogim

W przypadku pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy otrzymują lenalidomid w leczeniu podtrzymującym po przeszczepie autologicznych komórek macierzystych (ASCT), obserwowano istotne działania niepożądane. Warto zauważyć, że w badaniu CALGB 100104 zastosowano podejście zachowawcze w określaniu działań niepożądanych, uwzględniając zdarzenia zarówno po HDM/ASCT, jak i z okresu leczenia podtrzymującego.2

Ciężkie działania niepożądane

Ciężkie działania niepożądane obserwowano znacznie częściej (≥5%) podczas stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym w porównaniu do placebo. Do najczęstszych należały:3

  • Zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)4
  • Zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)5

W badaniach z udziałem pacjentów, którzy nie kwalifikowali się do przeszczepu, do ciężkich działań niepożądanych obserwowanych częściej (≥5%) w grupach otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd i Rd18) w porównaniu do melfalanu, prednizonu i talidomidu (MPT) należały:6

  • Zapalenie płuc (9,8%)7
  • Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3%)8

W przypadku stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem u pacjentów, którzy nie kwalifikowali się do przeszczepu, do ciężkich działań niepożądanych występujących z częstością ≥5% należały:9

  • Niedociśnienie tętnicze (6,5%)10
  • Zakażenie płuc (5,7%)11
  • Odwodnienie (5,0%)12

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach dotyczących leczenia podtrzymującego u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim po ASCT najczęściej obserwowano:13

  • Neutropenię (60,8% w badaniu IFM 2005-02; 79,0% w badaniu CALGB 100104)
  • Zapalenie oskrzeli (47,4% w badaniu IFM 2005-02)
  • Biegunkę (38,9% w badaniu IFM 2005-02; 54,5% w badaniu CALGB 100104)
  • Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8% w badaniu IFM 2005-02)
  • Skurcze mięśni (33,4% w badaniu IFM 2005-02)
  • Trombocytopenię (23,5% w badaniu IFM 2005-02; 72,3% w badaniu CALGB 100104)

W przypadku stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, najczęściej obserwowano:14

  • Zmęczenie (73,7%)
  • Neuropatię obwodową (71,8%)
  • Trombocytopenię (57,6%)
  • Zaparcia (56,1%)
  • Hipokalcemię (50,0%)

Działania niepożądane w uprzednio leczonym szpiczaku mnogim

W dwóch badaniach klinicznych fazy III z grupą kontrolną placebo, u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, którzy przeszli wcześniej co najmniej jeden schemat leczenia, najcięższymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi częściej w grupie otrzymującej lenalidomid z deksametazonem niż w grupie placebo/deksametazon były:15

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach MM-009 i MM-010 były:18

  • Zmęczenie (43,9%)
  • Neutropenia (42,2%)
  • Zaparcia (40,5%)
  • Biegunka (38,5%)
  • Kurcze mięśni (33,4%)
  • Niedokrwistość (31,4%)
  • Trombocytopenia (21,5%)
  • Wysypka (21,2%)

Działania niepożądane w zespołach mielodysplastycznych

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi opiera się na danych od 286 pacjentów uczestniczących w badaniach fazy II i III. Ciężkie działania niepożądane obejmowały:19

  • Żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)20
  • Neutropenię 3. lub 4. stopnia, gorączkę neutropeniczną21
  • Trombocytopenię 3. lub 4. stopnia22

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi częściej w grupach otrzymujących lenalidomid w porównaniu z grupą kontrolną były:23

  • Neutropenia (76,8%)
  • Trombocytopenia (46,4%)
  • Biegunka (34,8%)
  • Świąd (25,4%)
  • Zaparcia (19,6%)
  • Nudności (19,6%)
  • Wysypka (18,1%)
  • Zmęczenie (18,1%)
  • Skurcze mięśni (16,7%)

Działania niepożądane w chłoniaku grudkowym

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu w połączeniu z rytuksymabem u pacjentów z uprzednio leczonym chłoniakiem grudkowym opiera się na danych od 294 pacjentów z badania fazy III NHL-007. Do ciężkich działań niepożądanych występujących częściej (z różnicą co najmniej 1 punktu procentowego) w grupie leczonej skojarzeniem lenalidomid/rytuksymab w porównaniu z grupą placebo/rytuksymab należały:24

  • Gorączka neutropeniczna (2,7%)25
  • Zatorowość płucna (2,7%)26
  • Zapalenie płuc (2,7%)27

Działania niepożądane obserwowane częściej w grupie leczonej lenalidomidem z rytuksymabem niż w grupie placebo/rytuksymab (z różnicą częstości między grupami wynoszącą co najmniej 2%) to:28

  • Neutropenia (58,2%)
  • Biegunka (30,8%)
  • Leukopenia (28,8%)
  • Zaparcie (21,9%)
  • Kaszel (21,9%)
  • Zmęczenie (21,9%)

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Według klasyfikacji częstości występowania, działania niepożądane definiuje się następująco:<sup data-drug="Polalid" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (29

  • Bardzo często: ≥1/10 pacjentów
  • Często: ≥1/100 do <1/10 pacjentów
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 pacjentów
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych

Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Neutropenia Bardzo często Występuje u 42,2-79,0% pacjentów w zależności od wskazania. W stopniu 3. lub 4. może wymagać modyfikacji dawki lub przerwania leczenia.
Trombocytopenia Bardzo często Występuje u 21,5-72,3% pacjentów. Szczególnie częsta w zespołach mielodysplastycznych (46,4%).
Niedokrwistość Bardzo często Występuje u 31,4% pacjentów z uprzednio leczonym szpiczakiem mnogim.
Biegunka Bardzo często Występuje u 30,8-54,5% pacjentów w zależności od wskazania i schematu leczenia.
Zaparcia Bardzo często Częstość 19,6-56,1% w zależności od schematu terapii. Szczególnie częste przy leczeniu skojarzonym z bortezomibem.
Zmęczenie Bardzo często Występuje u 18,1-73,7% pacjentów. Najwyższą częstość obserwowano w schemacie z bortezomibem i deksametazonem.
Neuropatia obwodowa Bardzo często Występuje u 71,8% pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem.
Skurcze mięśni Bardzo często Występują u 16,7-33,4% pacjentów.
Wysypka Bardzo często Występuje u 18,1-31,7% pacjentów w zależności od wskazania.
Gorączka neutropeniczna Często Ciężkie działanie niepożądane występujące u 2,7-6,0% pacjentów.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Często Ciężkie działanie niepożądane obejmujące zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną.
Zapalenie płuc Często Ciężkie działanie niepożądane występujące z częstością 2,7-10,6% w zależności od wskazania.
Świąd Często Występuje u 25,4% pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi.
Nudności Często Występują u 19,6% pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi.
Hipokalcemia Bardzo często Występuje u 50,0% pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem.

Bezpieczeństwo stosowania w różnych populacjach pacjentów

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu może różnić się w zależności od wskazania i stosowanych schematów terapeutycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z:30

  • Nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych, otrzymujących leczenie podtrzymujące lenalidomidem
  • Nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu, leczeni lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem lub bortezomibem i deksametazonem
  • Uprzednio leczonym szpiczakiem mnogim – szczególna uwaga na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i neutropenii 4. stopnia
  • Zespołami mielodysplastycznymi – monitorowanie pod kątem cytopeniii, w tym neutropenii i trombocytopenii 3. lub 4. stopnia
  • Chłoniakiem grudkowym leczonym lenalidomidem w połączeniu z rytuksymabem – ryzyko gorączki neutropenicznej, zatorowości płucnej i zapalenia płuc

Zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów podczas leczenia lenalidomidem. W niektórych przypadkach konieczna jest modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia w zależności od ciężkości działań niepożądanych.31

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl