Działania niepożądane
Physioneal 40 z glukozą 1,36 w/v 13,6 mg/ml 13,6 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l

Physioneal 40, stosowany w dializie otrzewnowej, zawiera bufor o łącznym stężeniu 40 mmol/l (15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu), co może prowadzić do metabolicznych działań niepożądanych, z alkalozą występującą u około 10% pacjentów jako najczęstszym zaburzeniem. Inne często obserwowane efekty to hipokaliemia, zatrzymanie płynów oraz hiperkalcemia. Działania niepożądane obejmują również objawy ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty), układu żołądkowo-jelitowego (dyspepsja, wzdęcia, nudności), a także zaburzenia ogólne, takie jak złe samopoczucie i wzrost masy ciała, który może być związany z hiperwolemią. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), z niektórymi powikłaniami, jak zapalenie otrzewnej i niewydolność błony otrzewnej, o nieznanej częstości.

Działania niepożądane leku Physioneal 40 z glukozą

Lek Physioneal 40 stosowany w dializie otrzewnowej może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Monitorowanie tych działań niepożądanych jest kluczowym elementem bezpiecznej terapii pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej. Warto zwrócić uwagę, że nazwa „40” w nazwie leku określa stężenie buforu w roztworze (15 mmol/l mleczanu + 25 mmol/l wodorowęglanu = 40 mmol/l).1

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym podczas stosowania Physioneal 40 jest alkaloza, którą zaobserwowano u około 10% pacjentów w kontrolowanych badaniach klinicznych. Alkaloza jest zwykle diagnozowana na podstawie podwyższonego stężenia wodorowęglanów w surowicy i w większości przypadków nie powoduje objawów klinicznych.2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według następujących kategorii częstości:3

  • Bardzo często: występujące u ≥1/10 pacjentów
  • Często: występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
  • Niezbyt często: występujące u ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
  • Rzadko: występujące u ≥1/10000 do <1/1000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: występujące u <1/10000 pacjentów
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane według układów i narządów

Podczas stosowania leku Physioneal 40 zaobserwowano działania niepożądane dotyczące różnych układów organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych wraz z ich częstością występowania.4

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia Nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Alkaloza Często
Hipokaliemia Często
Zatrzymanie płynów Często
Hiperkalcemia Często
Hiperwolemia Niezbyt często
Anoreksja Niezbyt często
Odwodnienie Niezbyt często
Hiperglikemia Niezbyt często
Kwasica mleczanowa Niezbyt często
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Niezbyt często
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Niezbyt często
Bóle głowy Często
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie Niezbyt często
Niedociśnienie Niezbyt często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność Niezbyt często
Kaszel Niezbyt często
Zaburzenia żołądka i jelit Zapalenie otrzewnej Nieznana
Niewydolność błony otrzewnej Nieznana
Ból brzucha Nieznana
Dyspepsja Często
Wzdęcia Często
Nudności Niezbyt często
Otorbiające stwardnienie otrzewnej Niezbyt często
Zmętnienie dializatu Niezbyt często
Wymioty Niezbyt często
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk naczynioruchowy Nieznana
Wysypka Często
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle mięśniowo-szkieletowe Niezbyt często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Obrzęk Niezbyt często
Astenia Niezbyt często
Dreszcze Niezbyt często
Obrzęk twarzy Niezbyt często
Przepuklina Nieznana
Złe samopoczucie Często
Pragnienie Niezbyt często
Badania diagnostyczne Gorączka Niezbyt często
Wzrost masy ciała Często
Zwiększone pCO2 Niezbyt często

Zaburzenia metaboliczne

Alkaloza jest najczęściej zgłaszanym zaburzeniem metabolicznym podczas stosowania Physioneal 40. Występuje ona często (≥1/100 do <1/10 pacjentów) i związana jest z podwyższonym stężeniem wodorowęglanów w surowicy. Physioneal 40 zawiera bufor składający się z 15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu, co w przypadku niektórych pacjentów może prowadzić do alkalozy.5

Inne częste zaburzenia metaboliczne obejmują hipokaliemię (obniżone stężenie potasu), zatrzymanie płynów oraz hiperkalcemię (podwyższone stężenie wapnia). Te zaburzenia mogą wymagać modyfikacji składu roztworu dializacyjnego lub dodatkowego leczenia.6

Powikłania związane z dializą otrzewnową

Oprócz działań niepożądanych bezpośrednio związanych z lekiem Physioneal 40, podczas dializy otrzewnowej mogą wystąpić również powikłania wynikające z samej procedury. Należą do nich:7

  • Bakteryjne zapalenie otrzewnej – poważne powikłanie infekcyjne wymagające natychmiastowej interwencji
  • Zakażenie w miejscu wprowadzenia cewnika – częste powikłanie, które może prowadzić do poważniejszych infekcji
  • Powikłania związane z cewnikiem – obejmujące problemy mechaniczne, takie jak niedrożność, przemieszczenie czy uszkodzenie cewnika

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Wśród zaburzeń żołądkowo-jelitowych szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie otrzewnej i otorbiające stwardnienie otrzewnej (EPS). Chociaż zapalenie otrzewnej jest klasyfikowane jako działanie niepożądane o nieznanej częstości, stanowi poważne powikłanie dializy otrzewnowej wymagające natychmiastowego leczenia.8

Częste objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak dyspepsja i wzdęcia, mogą negatywnie wpływać na jakość życia pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej.

Zaburzenia ogólnoustrojowe

Wśród zaburzeń ogólnoustrojowych często występuje złe samopoczucie oraz wzrost masy ciała. Wzrost masy ciała może być związany z zatrzymaniem płynów i wymaga szczególnej uwagi klinicznej.9

Monitorowanie działań niepożądanych

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, pacjenci poddawani dializie otrzewnowej z wykorzystaniem Physioneal 40 powinni być regularnie monitorowani. Szczególną uwagę należy zwrócić na:10

  • Kontrolę parametrów równowagi kwasowo-zasadowej, szczególnie stężenia wodorowęglanów w surowicy
  • Monitorowanie stężeń elektrolitów, w tym potasu i wapnia
  • Regularne badanie dializatu pod kątem zmętnienia, które może świadczyć o zapaleniu otrzewnej
  • Ocenę bilansu płynów i masy ciała
  • Kontrolę miejsca wprowadzenia cewnika pod kątem objawów infekcji

Wczesne wykrycie i odpowiednie leczenie działań niepożądanych są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii dializą otrzewnową z wykorzystaniem leku Physioneal 40.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl