Interakcje leku
Milurit 200 mg

Allopurynol, będący inhibitorem oksydazy ksantynowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Szczególnie istotne jest wydłużenie czasu działania i zwiększenie toksyczności 6-merkaptopuryny i azatiopryny, co wymaga redukcji dawki do 1/4 standardowej. Jednoczesne stosowanie z widarabiną wymaga ścisłego monitorowania ze względu na wydłużenie okresu półtrwania i wzrost toksyczności. Interakcje z cytostatykami (np. cyklofosfamid, doksorubicyna) mogą nasilać hamowanie czynności szpiku kostnego, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także dydanozyny, gdzie dawka powinna być zmniejszona ze względu na podwojenie Cmax i AUC. Ponadto, allopurynol może zwiększać stężenie cyklosporyny i teofiliny, co wymaga monitorowania ich poziomów w surowicy.

Interakcje produktu Milurit z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Allopurynol, substancja czynna produktu Milurit, jako inhibitor oksydazy ksantynowej, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą prowadzić do zwiększenia stężenia niektórych leków w organizmie, nasilenia ich działania lub działań niepożądanych, a w niektórych przypadkach do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej allopurynolu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji Miluritu z poszczególnymi grupami leków.1

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

6-Merkaptopuryna i azatioprynaazatiopryna jest metabolizowana do 6-merkaptopuryny, którą inaktywuje oksydaza ksantynowa. Ponieważ Milurit hamuje działanie tego enzymu, jednoczesne podawanie tych leków powoduje wydłużenie czasu działania 6-merkaptopuryny i azatiopryny. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, należy zredukować dawkę 6-merkaptopuryny lub azatiopryny do 1/4 standardowej dawki. Brak dostosowania dawki może prowadzić do osiągnięcia toksycznego stężenia tych leków w surowicy.2

Cyklosporyna – doniesienia wskazują, że podczas jednoczesnego stosowania allopurynolu z cyklosporyną może dojść do zwiększenia stężenia cyklosporyny w osoczu. Należy liczyć się z możliwością nasilenia toksyczności cyklosporyny podczas jednoczesnej terapii.3

Interakcje z lekami przeciwnowotworowymi

Widarabina (arabinozyd adeniny) – dostępne dane wskazują, że allopurynol może wydłużać okres półtrwania widarabiny. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków konieczna jest uważna obserwacja pacjenta w celu wykrycia objawów zwiększonego działania toksycznego widarabiny.4

Cytostatykizaburzenia składu krwi występują częściej przy jednoczesnym podawaniu allopurynolu z cytostatykami (cyklofosfamidem, doksorubicyną, bleomycyną, prokarbazyną, chlormetyną) niż gdy te leki są stosowane oddzielnie. U pacjentów z chorobą nowotworową (inną niż białaczka) leczonych cyklofosfamidem oraz innymi lekami cytotoksycznymi i otrzymujących jednocześnie allopurynol obserwowano nasilenie hamowania czynności szpiku kostnego. W kontrolowanym badaniu klinicznym u pacjentów leczonych cyklofosfamidem, doksorubicyną, bleomycyną, prokarbazyną i/lub chlormetyną, allopurynol nie zwiększał toksyczności tych leków. Podczas jednoczesnej terapii należy regularnie kontrolować morfologię krwi.5

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Dydanozyna – jednoczesne stosowanie allopurynolu (w dawce 300 mg na dobę) ze zdrowym ochotnikami oraz u pacjentów zakażonych wirusem HIV otrzymujących dydanozynę powodowało podwojenie wartości Cmax i AUC dydanozyny w osoczu, bez wpływu na okres półtrwania w fazie eliminacji. Ogólnie nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego podawania, może być konieczne zmniejszenie dawki dydanozyny. Pacjenci wymagają ścisłego monitorowania.6

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Pochodne kumaryny – rzadko opisywano przypadki zwiększenia działania przeciwzakrzepowego leków z grupy pochodnych kumaryny, w tym warfaryny, podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. Wszyscy pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe powinni być uważnie monitorowani.7

Interakcje z lekami hipoglikemizującymi

Chlorpropamid – u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, przyjmujących jednocześnie Milurit i chlorpropamid, może wystąpić większe ryzyko przedłużenia działania hipoglikemizującego. Jest to spowodowane możliwością konkurowania allopurynolu i chlorpropamidu podczas wydalania w cewkach nerkowych.8

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Fenytoina – allopurynol może hamować utlenianie fenytoiny w wątrobie, jednak kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało jednoznacznie wykazane.9

Interakcje z lekami metyloksantynowymi

Teofilina – opisano hamowanie metabolizmu teofiliny przez allopurynol. Mechanizm tej interakcji wynika z udziału oksydazy ksantynowej w biotransformacji teofiliny u człowieka. Podczas rozpoczynania leczenia allopurynolem lub zwiększania jego dawki należy monitorować stężenie teofiliny w surowicy.10

Interakcje z antybiotykami

Ampicylina lub amoksycylina – obserwowano zwiększoną częstość występowania wysypek skórnych u pacjentów przyjmujących jednocześnie ampicylinę lub amoksycylinę z allopurynolem, w porównaniu do pacjentów nieprzyjmujących obu leków równocześnie. Chociaż nie ustalono przyczyny tej zależności, zaleca się, jeśli to możliwe, stosowanie innych antybiotyków niż ampicylina czy amoksycylina u pacjentów leczonych allopurynolem.11

Interakcje z inhibitorami ACE

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) – jednoczesne stosowanie allopurynolu z inhibitorami ACE wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju leukopenii, szczególnie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. W związku z tym zalecana jest ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych produktów. Istnieją doniesienia o zwiększonym ryzyku reakcji nadwrażliwości w przypadkach, gdy allopurynol podawano równocześnie z inhibitorami ACE, zwłaszcza w przypadku zaburzeń czynności nerek.12

Kaptopryl – jednoczesne podawanie allopurynolu i kaptoprylu może zwiększać ryzyko wystąpienia reakcji skórnych, szczególnie w przypadku przewlekłej niewydolności nerek.13

Interakcje z lekami moczopędnymi

Furosemid – opisywano interakcje między allopurynolem a furosemidem, prowadzące do wzrostu stężenia moczanów i oksypurynolu w surowicy.14

Leki moczopędne tiazydowe – podawanie allopurynolu razem z lekami moczopędnymi, szczególnie tiazydowymi, zwiększa ryzyko reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek.15

Interakcje z innymi lekami

Salicylany i środki zwiększające wydalanie kwasu moczowego/moczanów – oksypurynol, główny metabolit allopurynolu wykazujący działanie terapeutyczne, jest wydalany przez nerki podobnie jak moczany. Leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego, takie jak probenecyd, oraz salicylany stosowane w dużych dawkach mogą przyspieszyć wydalanie oksypurynolu, co może zmniejszyć skuteczność Miluritu. Kliniczne znaczenie tej interakcji należy oceniać indywidualnie w każdym przypadku.16

Wodorotlenek glinu – jednoczesne przyjmowanie wodorotlenku glinu może osłabiać działanie allopurynolu. Należy zachować odstęp co najmniej 3 godzin między przyjmowaniem obu leków.17

Interakcje allopurynolu z alkoholem

Brak jest szczegółowych informacji dotyczących bezpośrednich interakcji farmakologicznych między allopurynolem (Milurit) a alkoholem. Jednakże należy wziąć pod uwagę następujące aspekty:

Wpływ na metabolizm wątrobowy – zarówno allopurynol, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększać obciążenie wątroby i ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u osób z wcześniej istniejącymi chorobami wątroby.

Wpływ na nerki – allopurynol i jego metabolity są wydalane przez nerki. Spożywanie alkoholu, zwłaszcza w nadmiernych ilościach, może wpływać na funkcję nerek i zwiększać ryzyko wystąpienia powikłań nerkowych związanych z allopurynolem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności nerek.

Wpływ na poziom kwasu moczowego – alkohol, szczególnie piwo ze względu na zawartość puryn, może podwyższać poziom kwasu moczowego we krwi, co może przeciwdziałać efektom terapeutycznym allopurynolu w leczeniu hiperurykemii i dny moczanowej.

Ryzyko odwodnienia – alkohol ma działanie moczopędne i może prowadzić do odwodnienia, co zwiększa ryzyko krystalizacji kwasu moczowego w nerkach i drogach moczowych, a tym samym może zmniejszać skuteczność allopurynolu.

Z uwagi na powyższe uwarunkowania, zaleca się unikanie lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii allopurynolem, a w szczególności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Tabela interakcji allopurynolu z innymi produktami leczniczymi

Lek lub grupa leków Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności interakcji Zalecenia
6-Merkaptopuryna, azatiopryna Hamowanie metabolizmu poprzez inhibicję oksydazy ksantynowej Wydłużenie czasu działania i zwiększenie toksyczności Wysoki Redukcja dawki do 1/4 standardowej dawki
Widarabina Wydłużenie okresu półtrwania widarabiny Zwiększone działanie toksyczne widarabiny Wysoki Ścisłe monitorowanie pacjenta
Cytostatyki (cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna, prokarbazyna, chlormetyna) Potencjalne nasilenie hamowania czynności szpiku kostnego Częstsze zaburzenia składu krwi Średni do wysokiego Regularne kontrolowanie morfologii krwi
Inhibitory ACE Niejasny, możliwy wpływ na układ immunologiczny Zwiększone ryzyko leukopenii i reakcji nadwrażliwości, szczególnie przy zaburzeniach czynności nerek Średni Ostrożność, monitorowanie morfologii krwi
Kaptopryl Nieznany Zwiększone ryzyko reakcji skórnych Średni Ostrożność, zwłaszcza przy przewlekłej niewydolności nerek
Pochodne kumaryny (warfaryna) Hamowanie metabolizmu wątrobowego kumaryn Zwiększone działanie przeciwzakrzepowe Średni Ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia
Chlorpropamid Konkurencja przy wydalaniu w cewkach nerkowych Przedłużone działanie hipoglikemizujące Średni Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
Fenytoina Hamowanie utleniania fenytoiny w wątrobie Potencjalnie zwiększone stężenie fenytoiny Niski Monitorowanie stężenia fenytoiny
Teofilina Hamowanie metabolizmu teofiliny przez oksydazę ksantynową Zwiększone stężenie teofiliny Średni Monitorowanie stężenia teofiliny
Ampicylina, amoksycylina Nieznany Zwiększona częstość wysypek skórnych Niski do średniego Rozważyć zastosowanie innych antybiotyków
Cyklosporyna Nieznany Zwiększone stężenie cyklosporyny w osoczu Średni Monitorowanie stężenia cyklosporyny, dostosowanie dawki
Dydanozyna Nieznany Podwojenie Cmax i AUC dydanozyny Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub zmniejszyć dawkę dydanozyny
Furosemid i leki moczopędne tiazydowe Zmiana wydalania nerkowego Wzrost stężenia moczanów i oksypurynolu, zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości Średni Ostrożność, zwłaszcza przy zaburzeniach czynności nerek
Salicylany i środki zwiększające wydalanie kwasu moczowego (probenecyd) Przyspieszenie wydalania oksypurynolu Zmniejszona skuteczność allopurynolu Średni Indywidualna ocena kliniczna
Wodorotlenek glinu Zmniejszenie wchłaniania allopurynolu Osłabienie działania allopurynolu Niski Zachowanie odstępu 3 godzin między dawkami
Alkohol Wpływ na metabolizm wątrobowy, funkcję nerek, poziom kwasu moczowego Potencjalne zmniejszenie skuteczności allopurynolu, zwiększenie ryzyka działań niepożądanych Niski do średniego Unikanie lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl