Działania niepożądane
Midazolam Sandoz 1 mg/ml
Midazolam Sandoz, dostępny w roztworze do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniach 1 mg/ml oraz 5 mg/ml, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych, ciężkich zaburzeń układu krążenia (zatrzymanie akcji serca, bradykardia, niedociśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń) oraz układu oddechowego (depresja oddechowa, bezdech, zatrzymanie oddechu, skurcz krtani). Szczególnie narażone są osoby powyżej 60. roku życia, pacjenci z niewydolnością oddechową lub zaburzeniami czynności serca, zwłaszcza przy szybkim podaniu lub dużych dawkach. Długotrwałe stosowanie dożylne może prowadzić do uzależnienia fizycznego i zespołu odstawienia, w tym drgawek. Reakcje paradoksalne (pobudzenie, agresja) obserwuje się głównie u dzieci i osób starszych. Współstosowanie z lekami sedatywnymi lub alkoholem zwiększa ryzyko upadków i złamań kości.
Działania niepożądane leku Midazolam Sandoz
Midazolam Sandoz, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji (1 mg/ml oraz 5 mg/ml), może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania midazolamu jest niezwykle istotne w praktyce klinicznej, szczególnie u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka.1
Najcięższe działania niepożądane
Do najpoważniejszych działań niepożądanych midazolamu, występujących z nieznaną częstością, należą zagrażające życiu reakcje, takie jak wstrząs anafilaktyczny oraz ciężkie zaburzenia układu krążenia i oddechowego. Szczególne ryzyko dotyczy pacjentów w wieku powyżej 60 lat oraz osób z wcześniejszą niewydolnością oddechową lub zaburzeniami czynności serca, zwłaszcza gdy midazolam podawany jest w zbyt szybkim wstrzyknięciu lub w dużej dawce.2
W zakresie układu krążenia najcięższe działania niepożądane obejmują:3
- Zatrzymanie czynności serca – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
- Niedociśnienie tętnicze – spadek ciśnienia krwi mogący prowadzić do zaburzeń perfuzji narządów
- Bradykardia – nieprawidłowo wolna akcja serca
- Rozszerzenie naczyń krwionośnych – mogące nasilać spadki ciśnienia
W zakresie układu oddechowego do najpoważniejszych powikłań należą:4
- Depresja oddechowa – zmniejszenie częstości i głębokości oddechów
- Bezdech – czasowe zatrzymanie oddychania
- Zatrzymanie oddechu – całkowite ustanie oddychania
- Duszność – subiektywne uczucie trudności w oddychaniu
- Skurcz krtani – potencjalnie zagrażające życiu zwężenie dróg oddechowych
Ryzyko uzależnienia i zespół odstawienia
Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania midazolamu jest możliwość rozwoju uzależnienia fizycznego, nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Po długotrwałym podawaniu dożylnym, nagłe odstawienie midazolamu może wywołać objawy odstawienia, w tym groźne dla życia drgawki z odstawienia. Odnotowano również przypadki nadużywania leku.5
Reakcje paradoksalne
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji paradoksalnych, takich jak pobudzenie, wrogość, złość czy agresja. Reakcje tego typu zgłaszano zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku.6
Inne szczególne zagrożenia
U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki sedatywne i/lub alkohol oraz u osób w podeszłym wieku istnieje zwiększone ryzyko upadków i złamań kości.7
U pacjentów po zastosowaniu midazolamu może wystąpić długotrwała sedacja pooperacyjna oraz niepamięć, która może się utrzymywać po zakończeniu zabiegu, a w pojedynczych przypadkach notowano przedłużającą się niepamięć.8
Tabela działań niepożądanych midazolamu
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny | Reakcje alergiczne, od łagodnych po zagrażające życiu, mogące wymagać natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia psychiczne | Częstość nieznana | Stan splątania, dezorientacja, zaburzenia emocjonalne i nastroju, omamy, zmiany libido, pobudzenie*, wrogość*, złość*, agresja*, fizyczne uzależnienie od leku i zespół odstawienia, nadużywanie leku | Zaburzenia funkcji poznawczych i emocjonalnych, mogące manifestować się w różny sposób. Reakcje paradoksalne (*) występują głównie u dzieci i osób starszych |
| Zaburzenia układu nerwowego | Częstość nieznana | Ruchy mimowolne (w tym drgawki toniczno-kloniczne i drżenie mięśni)*, nadmierna aktywność*, sedacja (długotrwała i pooperacyjna), osłabiona czujność, senność, ból głowy, zawroty głowy, ataksja | Spektrum działań od sedacji po poważne zaburzenia neurologiczne. Sedacja może utrzymywać się dłużej niż oczekiwano po zakończeniu procedury |
| Zaburzenia serca | Częstość nieznana | Zatrzymanie akcji serca, bradykardia, zespół Kounisa**** | Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu i przewodzenia. Zespół Kounisa to ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną |
| Zaburzenia naczyniowe | Częstość nieznana | Niedociśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń krwionośnych, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica | Spadek ciśnienia krwi oraz powikłania zakrzepowe mogące wymagać interwencji |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Częstość nieznana | Depresja oddechowa, bezdech, zatrzymanie oddychania, duszność, skurcz krtani, czkawka | Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia oddychania, od łagodnej depresji oddechowej po całkowite zatrzymanie oddychania |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Częstość nieznana | Nudności, wymioty, zaparcie i suchość błony śluzowej jamy ustnej | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, zazwyczaj o umiarkowanym nasileniu |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Częstość nieznana | Wysypka, pokrzywka, świąd | Reakcje skórne o różnym nasileniu, mogące być objawem nadwrażliwości |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Częstość nieznana | Uczucie zmęczenia, rumień w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia | Reakcje miejscowe w miejscu podania oraz ogólne zmęczenie |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Częstość nieznana | Upadki i złamania kości*** | Zwiększone ryzyko u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki sedatywne i/lub alkohol oraz u osób w podeszłym wieku |
| Uwarunkowania społeczne | Częstość nieznana | Akty przemocy* | Mogą być wynikiem paradoksalnych reakcji, szczególnie u dzieci i osób starszych |
9
Objaśnienia do tabeli:10
- * Reakcje paradoksalne zgłaszano zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku
- *** Ryzyko upadków i złamań jest większe u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki sedatywne i/lub alkohol oraz u osób w podeszłym wieku
- **** Zespół Kounisa występuje szczególnie po podaniu pozajelitowym
Monitorowanie bezpieczeństwa leku
Należy pamiętać, że po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Szczególne grupy ryzyka
Podczas stosowania midazolamu należy zachować szczególną ostrożność u następujących grup pacjentów:12
- Pacjenci w wieku powyżej 60 lat
- Osoby z wcześniejszą niewydolnością oddechową
- Pacjenci z zaburzeniami czynności serca
- Dzieci i osoby w podeszłym wieku (ryzyko reakcji paradoksalnych)
- Pacjenci jednocześnie przyjmujący leki sedatywne i/lub alkohol
W przypadku tych grup pacjentów zaleca się szczególną uwagę przy dawkowaniu, monitorowanie czynności życiowych oraz gotowość do natychmiastowej interwencji w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania